محمّد فاطمی
از گوشه و کنار کرة خاک، از همة اکناف جهان، مسافران کوی دوست فرا می‌رسند.
تا ذی‌حجّه و فرود وقتی که درهای آسمان را گشوده و همه‌چیز و همه‌کس را در خود گیرد. فرصت اندکی باقی است.
چاره‌ای جز انتظار کشیدن نیست.
همة آنانی که هفته‌ای پیش از ذی‌حجّا در کلاس درس «مکّه» و «مسجد الحرام» حاضر بوده‌اند، چشم به راهند. در عالم بالا غوغایی است و در شهر مکّه نیز.
همة دروازه‌های شهر، با دست‌های گشاده، زائران را به آغوش مکّه می‌کشد.
آنها می‌آیند تا اهل حرم شوند. تا به اینجا با پای خود آمده‌اند؛ امّا از این زمان این محبوب اوّلین و آخرین است که صید خویش را جذب می‌کند و سالک را با مغناطیس وقت تا آسمان قرب و انس بالا می‌کشد.
وقتی فرود می‌آید که همة امور را در تحت تصرّف خویش می‌آورد. وقتی که قریب با زمان کمی اوّل ذی‌حجّه می‌شود.
درب‌های آسمان گشوده است تا جمعی از سالکان خاصّ طریق حضرت دوستی، ره به مجلس انس اهل حرم برند و نزول رحمت و شفقت همگان را شامل شود.
هرکس به فراخور حال خود بهره‌ای خواهد برد تا که باشی و برای چه آمده باشی. صاحب‌خانه را تقصیری نیست. آنچه که این گذای کوی استغنا و بی نیازی می‌طلبد، خواهد بخشید.
ذی‌حجّه فرا می‌رسد. اینجا همه چیز در تصرّف همان وقت است. هیچ دلتنگی و دلهره به دل راه نمی‌یابد.
عمی از دوری خویشان و غربت سرزمین نیست.
چنان است که دل در سرای امن دوستی به زنجیرة محرمان و خویشان گره خورده باشد.
هیچ جانوری در دل صحاری زائر را نمی‌آزارد. چنان می‌نماید که همگی تحت تصرّق وقت معهود از صحرا کوچ کرده‌اند.
از همین جا، زائر راهی صحرا می‌شود تا شایستگی برکشیده شدن از فرش خاک را حاصل نماید.
زائر در صحرا
سال هاست که به زمین هبوط کرده‌ای! تو را با آن حریم، آن بهشت امن فرسنگ‌ها راه است. اینک تو نیز باید چونان پدر، راهی صحرا شوی، از عرفات بگذری و به مشعر شوی.
منا را دریابی تا دیگر بار اذن دخول به خانه و بهشت را به دست آوری. گویا که فراموش کرده‌ای که در زمرة عصیان‌کنندگان و عهد‌شکنندگانی! از یادبرده‌ای که از بهشت دورافتاده‌ای و بر پهنة خاک گام برمی‌داری.
بازگشتی دوباره خواهی داشت؟
تو را چاره‌ای جز انابه، صبوری و ندبه نیست.
اینک چونان صحرای عرفاتف جامة همة تعلّقات را از تن به در آر! از کنار خانه بگذر و روی به عرفات آر! تا یکباره همة جلوه‌های شهرنشینی و اعتبارات خاصّ آن را از مقابل دیدگانت محو شود. اینجا در میانة صحرا، از شهر نشانی نیست. راه رسیدن به خانة دوستی و رحمت نه از میان شهر که از میان بیابان عور عرفات می‌گذرد. اینجا از ادب شهرنشینی و صورت مادّی آن نیز اثری نیست. تو می‌مانی و صحرا آن هم در زیر تابش آفتاب داغ مکّه. با چشم سر به مشاهدة خود مشغول می‌آیی در میان جمیعیتی، امّا تنهایی در اینجا، در می‌یابی که کیستی؟ چیستی؟ خوانده بودی: «من عرف نفسه فقد عرب ربّه!» امّا ندانسته بودی که معنا چه بود؟ در این صحراست که بنای شناسایی خود را می‌گذاری و درمی‌یابی که: هیچ، هیچ، هیچی.
عرفات
عرفات را هیچ نیستی با رنگ نیست.
آسمان خاکستری، شن‌های نرم داغ.
صحرا را نسبتی با رنگ نیست. همچنان که عرفات را هیچ نسبتی با تعیّن، اعتبار و تعلّق نیست.
صحرا خود عاری از تعلّق است و فرمان هیچ‌کس را گردن نمی‌نهد.
و طالب و زائر چه وجهی است که در این میان نشانی از اعتبار با خود داشته باشد؟
او باید بداند که پای به سرزمین عرفات نهاده.
صحرای پرند به ی که آدم در آن ناله سر داد و با فزع تمام عذر تقسیر به پیشگاه خداوندی آورد گویی که در این اقرار، چنان به مقام و جایگاه خود معترف شد که شناختش او را مستعد پذیرفته شدن کرد.
زائر نیز تا درنیابد که هیچ است و هیچ و همة پرده‌های پندار را ندارد، پذیرفتة عرفات نمی‌شود. عرفات وادی ندبة حسین است به وقت خروج از مکّه و زائر در عرفات در پای جل‌الرّحمه فرود می‌آید با ذکری تمام از دوست.
ذکر همة آنچه از دوست رفته است، از در رحمانیت
اعتراف به آنچه از انسان می‌رود از سر غفلت.
اقرار به انعام تمام دوست، اعتراف به ناسپاسی تام و تمام بنده‌ای کوچک و بالاخره ندبه‌ای تمام و حضوری تام تا بندة مقیم کوی عرفات چنان خود را دریابد که روی نیاز به درگاه بی‌نیاز آرد.
اینک ای زائر مقیم عرفات!
صحرا هست و تو.
آفتاب داغ است و فرمان ماندن و مقیم شدن در دل روز تا به تمامی واقف به خود شوی به جایگاهت پی ببری و به آنچه گذشته اعتراف آوری، اقرار کنی و انانیت از خود جدا کنی. بودنت را دریابی و شدنت. . . را با تمامی وجود طالب شوی.
در این دیار، تو تنها نیستی.
حسین و یارانش با تواند.
در حالی که در سمت چپت جبل الرّحمه، زیر سقف آسمان دعا می‌کند و اشک چون باران از دیدگان فرو می‌بارد.
تو تنها نیستی!
حجّت خدا نیز همراه توست.
اباصالح المهدی(عج)!
در این هنگامه، تو را همراهی می‌کند؛ چه در غیر این صورت جلال و هیبت ذوالجلال تو را پس می‌زند. بنده، کوچک است، مسکین است و فقیر و او را بی‌حضور شفیع، امکان بار یافتن نیست. چرا که ذرّه‌ای کوچک را چه تاب دیدار خورشید است؟!
از این رو، هم‌صدا با حسین(ع)
در میانة روز دست به تضرّع برمی‌داری.
شاید که پذیرایت شود.