شرافت رجب

صفحات چاپی ۳۲ تا ۳۴

مطالعه در کتاب‌خوان

مرحوم میرزا جواد آقای ملکی تبریزی ضمن بیان شرافت ماه رجب و مراقبات این ماه، روایتی عجیب نقل کرده است که آوردن آن خالی از لطف نیست، ایشان می‌گوید:

يكی از مراقبت‌های مهم در اين ماه به ياد داشتن حديث «ملك داعی» است كه از پيامبر(ص) روايت شده است. ایشان می‌فرمایند:

«خدای متعال در آسمان هفتم فرشته‌ای را قرار داده است كه «داعی» گفته می‌شود. هنگامی كه ماه رجب آید، اين فرشته در هر شب اين ماه تا صبح می‌گويد: خوشا به حال تسبيح كنندگان خدا، خوشا به حال فرمانبرداران خدا. خدای متعال می‌فرمايد: همنشين كسی هستم كه با من همنشينی كند، فرمانبردار كسی هستم كه فرمانبردارم باشد و بخشندة، خواهان بخشايش هستم. ماه ماه من، بنده بندة من و رحمت رحمت من است. هر كسی در اين ماه مرا بخواند او را اجابت می‌كنم و هر كس از من بخواهد به او می‌دهم و هر كس از من هدايت بخواهد او را هدايت می‌كنم. اين ماه را رشته‌ای بين خود و بندگانم قرار دادم كه هر كس آن را بگيرد، به من می‌رسد».

افسوس از كوتاهی ما در طاعت خدا. كجايند شكرگزاران؟ كجايند تلاشگران؟ آيا عاقلان توان فهم حقّ اين ندای آسمانی را دارند؟ ای فرستادة بزرگ خدا، مردگانِ به ظاهر زنده را صدا می‌كنی؟ كسانی كه صدای تو سودی به آنان نمی‌رساند، مگر اينكه با ندای تو قلب‌ها زنده شده، عقل‌ها

صفحهٔ ۳۳

بازگشته و روح‌ها بيدار شود و دربارة ارزش و بهای گران اين ندای آسمانی و بزرگی پروردگار و پستی نفس و سختی آزمايش و بدی حال خود، بينديشند. آنان شايستة راندن و دور نمودن و لعنت و عذاب هستند؛ ولی وسعت رحمت پروردگار، باعث اين دعوت بزرگ شده است، آن هم با اين زبان و بيان لطيفی كه بالاتر از تصوّر انسان و خواسته و آرزوی اوست. اكنون با واسطه قرار دادن اين ندای آسمانی و لطف بزرگ از خدا می‌خواهيم ما را موفّق به اجابت اين دعوت و کرامت بزرگ بدارد.

ای وعده دهندة سعادت، با خوش‌آمد گويی و كمال ميل و جانفشانی، ندای تو را اجابت می‌كنيم زيرا ما را به تسبيح كردن مالكِ كريمِ خود توجّه دادی و ما را ترغيب به اطاعت از مولای مهربان خود كردی و ما را به کرامت پروردگار رساندی. با گوش دل شنيديم آنچه را از پروردگار به ما رساندی كه: «من همنشين كسی هستم كه با من همنشينی كند»؛ در حالی كه بزرگی اين ابلاغ هر زبانی را در عالم امكان و در تكليف جواب آن، لال كرده و عاقلان از زيبايی اين کرامت متحيّر شدند. اگر هر كدام از مشرّف شدگان به اين خطاب، دارای بدن تمام جهانيان و روح‌های تمام صاحبان روح بودند و تمام آن را در جواب و برای بزرگداشت اين خطاب فدا می‌كردند، چيزی از حقوق آن را ادا نكرده و شكر حتّی جزيی از آن را نمی‌توانستند به جا آورند.

ای كريم! اگر عدل تو ما را اجابت نموده ولی ترازوی حكمتت ما را رد كند و بگويد: فضل و بخشش بر شما خلاف حكمت و موفّق نمودن شما خلاف عدالت در قضاوت است، زيرا سزاوار فضل و بخشش نبوده و خوبی به شما كار درستی نيست به سبب گناهان، روی شما سياه و غفلت از ياد من، قلوب شما را تيره و دوستی دنيا، نفس و عقل شما را مريض كرده و رحمت من گرچه شامل هر چيزی هست، ولی مگر سخنم را در كتابم نشنيديد كه: رحمتم را برای متّقين قرار می‌دهم و من گرچه ارحم الرّاحمين و بخشندة مهربانی هستم ولی مجازاتم نيز سخت و شديد است و اگر حكمتم در ميان آفريدگانم نبود كه اهل عدل و فضل را از ديگران جدا نمايم در كجا زيبايی و بزرگی من به روشنی آشكار می‌شد، ما نيز در جواب قضاوت حكمتت با آموزش و ياری تو می‌گوييم: شكّی نيست كه سزاوار فضل و بخشايش تو نيستیم امّا ای كريم، اگر سزاوار فضل بودن، شرط بهره‌مندی از فضل تو بود، هيچ‌گاه فضل تو در جهان آشكار نمی‌شد. زيرا غير تو به جز از جانب تو نه خيری دارد و نه سزاوار چيزی است. سزاواری فضل تو نيز فضلی است از جانب تو و امكان ندارد فضل از سزاوار فضل بودن به وجود آيد و در مورد سياهی چهره و تيرگی قلب‌هايمان نيز به همين صورت جواب می‌دهيم، زيرا تمامی نورها در تو و از جانب تو است.

بنابراين اگر ما را نورانی نكنی، چگونه نورانی شويم و اگر ذرّه‌ای از نور و روشنی خود را به ما عنايت فرمايی و ما را با دادن ذرّه‌ای از زندگی خود، بزرگ بداری ما را زندگی و شفا داده و كامل و نورانی خواهی نمود و آية قرآن (رحمت خود را برای متّقين قرار می‌دهم) نيز با اميدواری و آرزوها و دعای ما منافاتی ندارد. زيرا ما نيز توقّع داريم از فضل خود به ما تقوا عنايت فرمايی. چنانچه به متّقين عطا فرمودی و سپس رحمتت را نصيب ما سازی. وانگهی اين فرمايش تو فقط تصريح می‌كند كه رحمت خود را برای افراد با تقوا قرار داده‌ای و نفرموده‌ای كه غير آنها را از رحمت خود بهره‌مند نمی‌سازی و در جواب اينکه اگر اهل فضل و عدل را از ديگران جدا نكنم، زيبايی و بزرگيم در كجا به روشنی جلوه می‌كنند، می‌گوييم برای آشكار شدن بزرگی، عدل و مجازات تو كافی است، ستيزه‌گران و كسانی را كه از روی تكبّر تو را عبادت نمی‌كنند، مجازات نمايی و با عدلت با آنان رفتار نمايی تا بزرگی و عدل تو به خوبی آشكار شود و غير از من افرادی داری كه آنان را مجازات نمايی، ولی من كسی را به جز تو ندارم كه به من رحم كند. اقرار كنندگان به آنچه می‌خواهی و گدايان و دعا كنندگان و اميدواران و اهل ترس و حيای تو كجا و آشكار شدن بزرگيت كجا؟ به خصوص كه، اگر چه گناهكاريم، ولی به اوليا و دوستان فرمانبردارت متوسّل می‌شويم و رويمان گرچه سياه است ولی با روی پاكِ دوستان پاكت كه نزد تو درخشان است به تو توجّه می‌كنيم و دل‌های ما گرچه تاريك است، ولی از نور بندگان عارف به تو، روشنی می‌گيريم. اگر دوستی دنيا دل‌های ما را مريض و عقل‌های ما را نابود كرده، ولی محبّت اوليای تو آن را زنده كرده و اگر فضل تو در بندگان چنگ زننده به دستگيرة فضل و دامن كرمت آشكار می‌شود، چه اشكالی دارد كه فضل آنان نيز در اهل ولايت آنان كه به دستگيرة محبّت آنان چنگ زده‌اند، ظاهر شود.

و اگر عدل تو در مورد ثبوت ولايت آنان، با ما بحث كند، گرچه معلوم نيست ولايت آنان در ما باشد، ولی شكّی نيست كه دشمنان تو و دشمنان آنها فقط به خاطر ولايت آنان، با ما دشمنی می‌كنند و مدّت زيادی به خاطر اوليای تو ما را آزار دادند و همين مقدار كافی است كه به دامن عفو و دستگيرة فضل و كرمت و رشتة اوليايت چنگ زنيم.

صفحهٔ ۳۴