مسئلة عدالت و پابرجايي آن در ميان جامعة بشريّت، آن چنان ضروري و مهم است كه خداوند بزرگ بعثت همة پيامبران مرسل و نازل كردن كتابهاي آسماني را به آنان براي اجراي عدالت در ميان امّتها و ريشهكن شدن ظلم و ستم از ميان آنان بوده است.
خداوند در سورة «حديد» ميفرمايد:
«لقد ارسلنا رسلنا بالبيّنات و انزلنا معهم الكتاب و الميزان ليقوم النّاس بالقسط...؛1
همانا ما رسولان خود را با ادلّه و معجزات فرستاديم و برايشان كتاب و ميزان نازل نموديم تا مردم به عدالت رفتار نمايند... .»
بنابراين هدف از رسالت پيامبران مرسل و نازل شدن كتابهاي آسماني بر آنان، اقامة عدل و داد در ميان جامعه بوده است كه متأسّفانه با كارشكنيها قابيليان از همان ابتدا تاكنون و تا قبل از قيام و حكومت حضرت بقيّة الله الاعظم(عج) عدل و داد بر جامعة بشريّت حكومت نكرده است.2
عدالت در جامعه يا جامعة عادل؟!
جالب توجّه است كه در اين آية شريف، هدف از رسالت پيامبران و فرستادن كتابهاي آسماني را تشكيل جامعة دادپرور قرار داده است كه آنان خود به عدل و داد رفتار نمايند، نه آنكه فقط حكومت الهي در ميان آنان عدالت را اجرا نمايد.
گسترده شدن بساط عدالت در ميان مردم و گرايش امّتها به عدل و داد، آرمان پيامبران بزرگ الهي است كه دولت الهي حضرت بقيّة الله الاعظم(عج) به آن جامة عمل ميپوشاند و با حكومت عادلانة آن حضرت در سراسر گيتي و در ميان تمامي جوامع بشري، آرزوي پيامبران خدا تحقّق يافته و رنجها، تلاشها، كوششها و زحمتهايي كه آن بزرگواران در راه ايجاد حاكميّت عدل و داد در ميان مردم متحمّل شدهاند، به نتيجه ميرسد.
در آن عصر شكوهمند، پروندة ستمگران بسته و به حيات آنان خاتمه داده خواهد شد.
در آن روزگار فرخنده، پرچمهاي كفر و ضلالت سرنگون گشته و طومار زندگي آنان بسته خواهد شد.
در آن عصر رهايي، همة مظلومان جهان از دست ستمگران عالم نجات يافته و نظام زندگي انسانها تغيير يافته و حياتي تازه مييابند و به اين گونه آرمانهاي عالي پيامبران الهي و خاندان وحي(ع) تحقّق يافته و پس از گذشت قرنها در جهان عملي ميشود و به همين دليل حضرت بقيّة الله الاعظم(عج) موعود همة امّتها هستند.
به اين جهت در زيارت آن حضرت ميخوانيم:
«سلام بر مهدي كه خداوند امّتها را به ظهور و حكومت او وعده داده است.»3
عدالت در عصر ظهور
تحوّل عظيم جهاني در حكومت عدل حضرت صاحبالزّمان(ع) آن چنان مهمّ و حياتي است كه نه تنها در سراسر جهان ستمگران و
بدعتگزاران نابود شده و از ميان برداشته ميشوند؛ بلكه آثار ظلم و بدعتهايي كه آنها مرتكب شدهاند نيز از بين خواهد رفت.
اين نكتهاي بسيار مهم است و درك آن، نياز به فكر و انديشه دارد. تاكنون ستمگران و بدعتگزاران چه نقشههاي شومي را در جهان، پياده كردهاند؟! و چگونه كمبودهاي اقتصادي و همچنين فقر معنوي و فكري را بر مردم تحميل نمودهاند؟!
چه تحوّل بزرگي بايد در جهان واقع شود تا به همة اين جنايتها پايان دهد و عدل و عدالت را جايگزين آن نمايد؟!
در روزگار رهايي و عصر نجات، جهان به چه صورتي خواهد بود كه نه تنها از ستمگران؛ بلكه از آثار ستم آنان نيز نشاني نخواهد بود؟
ما براي درك آن عصر تكامل و حيات، نيازمند فكر و انديشهاي پر توان هستيم تا بتوانيم هالههايي از نور و درخشندگي عصر ظهور را در ذهن خود ترسيم كنيم.
نكتة ارزندهاي را كه در اينجا طرح كردهايم اين است كه در عصر حكومت عدل حضرت بقيّة الله الاعظم(عج) حتّي آثار بدعتها و ستمگريها برچيده شده و نشاني از آنها ديده نخواهد شد و اين حقيقتي است كه آن را از مكتب خاندان وحي(ع) آموختهايم.
حضرت امام باقر(ع) ميفرمايند:
«اين آية شريفه: «كساني كه اگر قدرت و تمكّن به آنها بدهيم...»، 5 اين آية شريف دربارة حضرت مهدي(ع) و ياوران او نازل شده است. خداوند آنان را مالك مشرقها و مغربهاي زمين قرار ميدهد و به وسيلة آنان دين را ظاهر ميسازد تا اينكه اثري از ظلم و بدعت ديده نشود!»
آيا تا آن زمانِ حياتبخش را نبينيم، ميتوانيم جهان را، آن گونه كه خواهد بود، درك كنيم؟
گسترش عدالت
همان گونه كه ميدانيم عصر شكوهمند ظهور، عصري است سرشار از عدل و عدالت و همان گونه كه از گفتار خاندان وحي(ع) نقل كرديم، اثري از ظلم و ستم باقي نميماند و كمبودها، كاستيها و همه گونه فقر و نياز كه از سوي ستمگران بر مردمان جهان تحميل شده است، نه تنها برطرف ميشود، بلكه جبران ميگردد.
در سراسر جهان، پرچم عدالت به اهتزاز درميآيد و همة مظلومان عالم از زير يوغ زورگويان نجات مييابند. حكومت عدل حضرت بقيّة الله الاعظم(عج) ساية رحمت عدالت را بر سر تمامي مردم در سراسر گيتي ميگستراند.
نه تنها در دستگاه حكومت و نه تنها در بازار و خيابان و تجارتخانهها بلكه در اندرون خانهها و در هر گوشهاي از آنها، عدل و عدالت وجود دارد و نشاني از ظلم و زورگويي وجود نخواهد داشت.
تنها عصر ظهور و زمان حكومت حضرت مهدي(ع) داراي عدل فراگير است و همان گونه كه سرما و گرما در تمام اطراف خانه و زواياي آن داخل ميشود، عدل و عدالت آن حضرت نيز با يك قدرت عظيم ناشناخته، همة مكانها را فرا ميگيرد.
«... أما والله ليدخلنّ عليهم عدله جوف بيوتهم كما يدخل الحرّ والقرّ؛6
حتماً و قطعاً عدالت آن حضرت در ميان خانههاي آنان وارد ميشود، همان گونه كه گرما و سرما وارد ميشود.»
حال ممكن است اين پرسش در نظر آيد كه چگونه ممكن است عدالت همچون انرژي و حرارت كه اتاقي را فرا ميگيرد، در سطح جهان جاي گيرد و زور و ستم از صفحة گيتي رخت بربندد؟ اگر مردمان عصر تكامل همچون مردمان عصر ما باشند! آيا ممكن است عدالت بر همه جا حاكم شود و زور و تزوير زورگويان، ديگران را به زنجير نكشد؟!
در پاسخ بايد گفت: تا وقتي كه جامعة بشريّت به فطرت سالم و اوّلي خود بازنگشته و عقل و انديشة او به تكامل نرسيده باشد، ممكن نيست انسانها به يكديگر ظلم نكنند و عدالت را در سراسر جهان، جايگزين زور و ستم نمايند!
به اين جهت، حضرت بقيّة الله الاعظم(عج) براي استقرار بخشيدن حكوت عدلِ جهاني يك تحوّل اساسي در وجود همة انسانها به وجود ميآورند كه با ايجاد آن، جامعة بشريّت به تكامل راه يافته و با تمامي وجود از زور و زورگويي متنفّر شده و به سوي عدل و عدالت روي ميآورد.
اين تحوّل اساسي در صورتي تحقّق ميپذيرد كه در ساختمان وجود انسانها تكامل ايجاد شود تا آنها بر اثر پديدار شدن تكامل و به راه افتادن انديشهها و ديگر قدرتهاي روحي و عقلي، نفس امّارة آنها دگرگون شده و با رها شدن از هواي نفس و خواستههاي نفساني، بر تكامل خود بيفزايند.
عدالت در حكومت واحد جهاني
همان گونه كه گفتيم حكومت عدل الهي حضرت مهدي(ع) جهاني است و بر سراسر گيتي حكومت ميكند؛ به گونهاي كه در هيچ نقطة زمين حتّي در ميان بيابانها و كوهستانها هيچ قدرتي غير از قدرت حاكمة آن حضرت، حكومت نميكند و تمامي جهان در دولت شريفة آن بزرگوار سرشار از عدالت و برخوردار از دانش و بينش است.
در زيارت آن حضرت در سرداب مقدّس چنين ميخوانيم:
«... و تمام مملكتها را به وسيلة او يكي كني؛ نزديك و دور آن را، با عزّت و زيردست و ذليل آن را، شرق و غرب آن را، دشت و كوه آن را، چراگاهها و بيابانهاي آن را، شمال و جنوب آن را، خشكي و درياي آن را، زمينهاي درشت و برآمدة آن را و راههاي سخت و دشوار آن را. همه را پر از عدل و داد ميگرداند؛ همان طور كه پر از ظلم و جور و ستم شده باشد.»7
بنابراين آن حضرت تمامي حكومتها را به يك حكومت عادلانه تبديل مينمايند و همة دولتهاي جهان را، چه برخوردار از قدرت باشند يا نباشند، در شرق باشند يا در غرب و داراي هر
گونه شرايطي از لحاظ قدرت و توانايي باشند، در لواي حكومت عادلانة خود در ميآورند و با فتح و گشايش شرق و غرب عالم و تشكيل حكومت واحد جهاني، به همة حكومتهاي جهان پايان ميبخشند.
رسول خدا(ص) فرمودند:
«امامان بعد از من دوازده نفرند؛ اوّل آنان تويي يا علي و آخر آنان قائم است كه خداوند، يادش بزرگ باد، با دستان او مشرقها و مغربهاي زمين را فتح ميكند.»8
با فتح و گشايش همة نقاط جهان در سراسر گيتي، حكومت عدل الهي بر همه جا حاكم ميشود و كوچكترين نمونهاي از ظلم و ستم در سراسر عالم باقي نخواهد ماند. به اين دليل، حكومت عدالتپرور آن حضرت، اميد و آرزوي رسيدن تنها دولتي كه ميتواند عدالت را در سراسر عالم احيا نمايد، است. در زيارت آن حضرت ميخوانيم:
«سلام بر تو! اي آنكه براي زنده ساختن د ولت شريفه، مؤمّل و آرزو برده شده، هستي.»9
حضرت امام باقر(ع) دربارة عصر درخشان ظهور و فرا رسيدن زمان حكومت آن بزرگوار ميفرمايند:
«همچون شهاب كه در شب تاريك شعلهور ميشود، ظاهر ميشود؛ اگر زمان او را درك كردي، ديدهات روشن شود.»10
همان گونه كه در شب بسيار تاريك، اگر شهابي درخشنده ظاهر شود، توجّه همگان را به سوي خود جذب ميكند، ظهور حضرت بقيّة الله الاعظم(عج) نيز همان گونه است.
بر اثر فزونيِ گمراهي و تباهي، تاريكي و تيرگي و غوطهور شدن انسانهاي سراسر گيتي در حيرت و سرگشتگي، ظهور آن بزرگوار آن چنان براي مردمان درخشندگي دارد كه توجّه آنان را به سوي خود جذب ميكند، تا با پناه بردن به آن خود را از تاريكي و تيرگي نجات داده و به روشنايي و فروزندگي دست يابند.
در آن زمان است كه چشمان انتظار كشيده، جلا گرفته و روشن ميشود. خستگي و بيحالي از آنها گرفته شده و درخشندگي و فروزندگي در آنها ايجاد ميشود.
درخشش نور عالمگير آن حضرت وقتي فرا ميرسد كه عالم همانند شب تاريك، تيره و تار شده و اختلاف و جنجال مردمان را فرا گرفته و زلزلههاي شديد، جنگ و خونريزي بسياري از مردمان را در كام مرگ فرو برده است. وحشت و اضطراب بازماندگان را فرا گرفته و دلهرة مردمان را آزار ميدهد. دربارة چنين روزگاري رسول خدا(ص) فرمودهاند:
«بشارت باد شما را به مهدي، بشارت باد شما را به مهدي، بشارت باد شما را به مهدي، او خروج ميكند در هنگامي كه اختلاف و زلزلة شديد مردم را فرا گرفته است. او زمين را از قسط وعدالت پر ميكند، همان گونه كه از ظلم و جور انباشته شده باشد. قلوب بندگان خدا را سرشار از حالت عبادت و بندگي ميكند و عدالتِ او همة آنان را فرا ميگيرد.»11
رسول خدا(ص) فرمودند:
«در آخرالزّمان به امّت من از سوي سلاطين آنها گرفتاري شديدي ميرسد كه كسي سختتر از آن را نشنيده است، به طوري كه انسان پناهگاه و راه فرار از آن را نمييابد. پس خداوند مردي از عترت و اهل بيت من را به سوي آنان ميفرستد كه زمين را پر از قسط و عدالت مينمايد؛ همان گونه كه از ظلم و جور پر شده باشد. ساكنان زمين و آسمان او را دوست دارند و آسمان باران خود را ميبارد و زمين گياهان خود را ميروياند و چيزي از آن را در خود نگه نميدارد... . زندگي آن چنان خوشايند و سرور آفرين است كه زندگان آرزو ميكنند كاش مردگانشان بودند. اين آرزو به خاطر خوبيهايي است كه خداوند در آن عصر به مردم زمين مينمايد.»12
اميدواريم حكومت عدالتپرور حضرت مهدي(ع) هر چه زودتر فرا رسد و ما شاهد پابرجايي حكومت جهاني آن بزرگوار باشيم.
پينوشتها:
پانویسهای این مقاله
- ۱
1. سورة حديد، آية 25.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲
2. در زمان حكومت پنج سالة حضرت اميرالمؤمنين(ع) نيز دشمنان تا ميتوانستند به كارشكني ميپرداختند به گونهاي كه فدك همچنان در دست غاصبان باقي ماند.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۳
3. صحيفة مهديّه، ص 636.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۴
4. سوره حج، آية 41.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۵
5. إحقاق الحقّ، 13/341.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۶
6. الغيبة مرحوم نعماني، ص 297.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۷
7. صحيفة مهديّه، ص 618.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۸
8. بحارالأنوار: 52/378ح184.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۹
9. صحيفة مهديّه، ص 620.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۰
10. الغيبة مرحوم نعماني، ص 150.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۱
11. الغيبة شيخ طوسي، ص 111.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۲
12. إحقاق الحق، 13/152.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑