چشم در راه

صفحات چاپی ۱۳، ۱۵

مطالعه در کتاب‌خوان

ابوالقاسم حسینجانی

بازگشت به آيندة موعود

بُن بست، راهِ رسيدن نيست.

با كوچه‌هايِ بُن بست، هيچ وقت، به مقصد و مقصود نمي‌شود رسيد:

هر چه چشم كار مي‌كند، زندگي‌ست. هر چه هست و نيست، زندگي‌ست. نمي‌شود زندگي نكرد. شما، در «زمان»، زندگي مي‌كنيد. شما، در «جهان»، زندگي مي‌كنيد؛

و زندگي، سرشارتر از آن‌ست، كه در بُن‌ست‌ها جايگزين شود!

«جهان» و «زمان»، زير مجموعه‌هايِ «انسان»‌اند؛ و تا «انسان»، تغيير و تحوّل نپذيرد ـ محال‌ست كه زمان و زمين، دگرگوني پذيرند:

إِنَّ اللهَ لاَ يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُواْ مَا بِأَنْفُسِهِمْ! [قرآن عزيز: سورة 13 / آية 11]

«جهان» و «زمان» ـ كه در تسخير و تحويل آدمي‌زادگان‌اند ـ ظرفيتِ بيرونيِ «انسان»اند؛

و اين «تصميمِ» انسان‌ست، كه «تفسيرِ» جهان و زمان را در برمي‌گيرد!...

٭ ٭ ٭

«توبه» و «تغيير»، تنها راه، براي بازگشت به زندگي‌ست. «زنده‌گاني»، با «زنده‌ماني»، فرق دارد. ما براي «زنده‌گاني»، به دنيا آمده بوديم؛ و نه براي «زنده‌ماني»!... «انسان»، وقتي كه «بهشت» را زير پا گذاشت، و دُچارِ «دُنياماني» شد؛ وضعيّتش اين گونه شد، كه همه‌مان ـ ‌به روشني، و بي‌پرده‌پوشي ـ مي‌دانيم و، مي‌بينيم!... و اكنون هيچ چاره‌يي نداريم، و نمي‌توانيم ـ هم ـ داشت؛ مگر: «بازگشت به آيندة موعود». همان آيندة روشن و پاكيزه‌يي، كه همه‌مان، مسؤولِ طرح و پردازش و آفرينشِ آنيم؛ و رسالتِ «انتظار»، چيزي جُز از اين، البتّه كه نيست!

«آينده‌پژوهي» و «آينده‌شناسي» و «آينده‌سازي»، مؤلّفه‌هاي حتميِ «انتظار»‌اند؛

و با «انتظاراتِ پيشِ پا اُفتاده»، از مقوله و مكتبِ «انتظار» داشتن ـ به هيچ وجه نمي‌توان «زمينه‌هاي ظهور» را تدارك ديد و، دست و پا كرد.

نگاه‌هاي كوچك، آدم را، كوچك مي‌كند.

با انتظارهايِ كوچك، مسأله‌هايِ جهانِ بزرگ را، نمي‌شود حلّ و حلّاجي كرد.

مُنتظرانِ مُنفعل و ناآگاه، جُرم و تقصيري، كم‌تر از مُتهاجمانِ فعّال و آگاه ندارند.

نگاه‌هايِ كوچك، فقط به دردِ آدم‌هايِ كوچك مي‌خورد. براي «بازگشت به آيندة» موعود، بي‌ترديد، بايد به «جهاني شدن» و «جهاني‌سازيِ» موعود روي آورد؛

وگرنه: با راه حل‌هاي كوچك، هرگز نمي‌توان، از عهدة حلِّ مسايلِ بزرگِ جهاني برآمد!...

صفحهٔ ۱۵