تفكّر، سير ميان حقّ و باطل است. دريافتي كلّي دربارة هستي. معرفتي دربارة عالم و آدم؛ همان كه بسان روحي، اساس همة فرهنگها و به تبع آن، همة تمدّنها ميشود. واضح است كه هر تاريخي، فرهنگ و تمدّني دارد و باطن هر تمدّني، فرهنگ است و تفاوت تمدّنها در ديدگاه كلّي ويژهاي است كه بنيادش را پيريزي كرده است و دريافتهايي كه دربارة هستي، مبدأ و معاد و تعريفي كه از انسان عرضه داشته است و در مجموع تفاوت و تمايز آنها به ذاتشان برميگردد.1
از ابتداي خلقت تاكنون بشر شاهد نزاع ميان دو جبهة حقّ و باطل بوده است و اين نزاع و اختلاف پيش ميرود تا به نقطة اوج خود كه رويارويي تمام جبهة حق (حضرت مهدي(ع)) با تمام جبهة باطل است، برسد و در آن زمان، امام زمان(عج) جهان را سرشار از حقّ كرده و به تعبير قرآن مجيد، زمين به نور پروردگارش روشن شده و بشر طعم حيات ديني را خواهد چشيد. انشاءالله
اين سير، همواره بر جوامع اثر گذار و عواملي در سقوط و ظهور تمدّنها مؤثّر بوده است. اين دلايل را قرآن كريم به چهار دسته تقسيم ميكند:
1. عدالت و بيعدالتي؛ 2. اتّحاد و تفرّق؛ 3. اجرا يا ترك امر به معروف و نهي از منكر؛ 4. فسق و فجور و فساد اخلاق.
دوستان موعودي، براي مطالعة بيشتر در زمينة مباحث مطرح شده در اين شماره از نشرية موعود كه به طور عمده به موضوع ظهور و سقوط تمدّنها پرداخته است، ميتوانند به كتابهاي زير مراجعه كنند:
1. «جامعه و تاريخ»؛ از مجموعه كتابهاي مقدّمهاي بر جهانبيني اسلامي استاد شهيد مرتضي مطهري (اين كتاب توسط نشر صدرا به چاپ رسيده است.)؛
2. «قيام و انقلاب مهدي(ع) از ديدگاه فلسفة تاريخ»؛ اثر استاد مرتضي مطهري؛
3. «تفكّر، فرهنگ و ادب»؛ تمدّن استاد اسماعيل شفيعي سروستاني (اين كتاب توسط انتشارات هلال چاپ شده كه دوستان علاقهمند ميتوانند آن را از مؤسّسة موعود تهيّه نمايند.)؛
4. «جامعه و تاريخ از ديدگاه قرآن»؛ اثر آيتالله مصباح يزدي (اين كتاب در ادامة سلسله دروس تفسير موضوعي آيت الله مصباح است. اين بحث به همّت آقاي مصطفي ملكيان تحقيق و تنظيم شده است و شرکت چاپ و نشر بين الملل وابسته به سازمان تبليغات اسلامي اين کتاب را براي پنجمين بار در سال 1388 به چاپ رسانده است. اين اثر را ميتوانيد در پايگاه اطّلاع رساني آيتالله مصباح نيز مشاهده نماييد.)
5. «ظهور و سقوط تمدّنها»؛ نوشتة آقاي علي كرمي كه توسط نشر مرتضي در قم به چاپ رسيده است.
پينوشت:
پانویسهای این مقاله
- ۱
1. شفيعي سروستاني، اسماعيل، تفكّر، فرهنگ و ادب، تمدّن، ص10.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑