در حاشیه اجلاس دو سالانه بررسی ابعاد وجودی حضرت مهدی، عجل الله تعالی فرجه، که در روزهای 13 تا 15 شعبان 1419 ق.به همت سازمان تبلیغات اسلامی در زاهدان برگزار گردید فرصتی پیش آمد تا باتنی چند از طلاب خارجی که در این اجلاس شرکت کرده بودند؛ گفتگویی داشته باشیم و از آنها در موردموضوع مهدویت و جایگاه آن درکشورهایشان پرس و جو کنیم.آنچه در پی می آید، گزیده ای است ازگفتگوی موعود با این عزیران، امیدواریم که درج اینگونه مطالب مقدمه ای باشد برای طرح گسترده تراندیشه مهدویت در کشورهای اسلامی.ان شاء الله.
احمد محمد تراوری 27 ساله ازکشور مالی، در غرب آفریقا برای تحصیل در حوزه علمیه قم به ایران آمده است.او در پاسخ به سؤال مادر زمینه جایگاه مهدویت درکشور مالی می گوید:
حدود 99% جمعیت کشور ما راءمسلمانان تشکسل می دهند که البته بیشتر آنها اهل سنت و پیرو مذهب مالکی هستند.اگرچه اهل سنت نیزچون ما به موضوع مهدویت اعتقاددارند، اما در این اعتقاد تفاوتهایی میان ما و آنها وجود دارد.ماشیعیان معتقدیم که امام زمان، علیه السلام، متولد شده و روزی به خواست خدا ظهور می کند.اما اهل سنت معتقدند که آن حضرت هنوزمتولد نشده و بعدا متولد خواهد شد.تفاوت دیگری که ما با ایشان در این زمینه داریم، این است که آن اهمیتی را که ما برای انتظار قائلیم، آنها قائل نیستند و اعتقاد به اینکه در این زمینه باید تلاش کرد، ندارند.
از او درباره مجله موعودمی پرسیم، در پاسخ می گوید:
البته من همه مطالب مجله موعودرا نخوانده ام و بیشتر از سخنرانی شما در اجلاس استفاده کردم.امادر کل مجله خوبی است و ان شاءالله که خداوند به شما در این راه توفیق دهد.باید به دنبال این باشیدکه این مجله را به زبانهای زنده دنیاءترجمه کنید تا همه مردم جهان باموضوع مهدویت آشنا شوند.
قاسم کورا ابراهیم از کشور نیجردومین فردی بود که با او به گفتگونشستیم.او 24 سال دارد و حافظکل قرآن است.یک سال است که برای تحصیل علوم اسلامی به ایران آمده است.از او هم درباره جایگاه مهدویت در کشور خودش پرسیدیم، در پاسخ گفت:
بیشتر مردم کشور ما اهل سنت هستند و تنها حدود یک درصدجمعیت این کشور شیعه اند.برخی از مسلمانان اهل سنت اعتقاد دارندکه حضرت مهدی هنوز متولد نشده و برخی دیگر هم اعتقاد دارند که ایشان متولد شده است، اما در هرحال همه آنها به ظهور مهدی اعتقاددارند.
از او پرسیدیم در میان شیعیان نیجر، مساله مهدویت تا چه حدمطرح است؟ در پاسخ گفت:
همانطور که گفتم جمعیت شیعیان نیجر خیلی کم است و به
همین خاطر ما در کشورمان مراسم نیمه شعبان مثل ایران نداریم وتوجه به مساله مهدویت هم محدودمی شود به همان مراسم ساده ای که در روز نیمه شعبان در مدرسه مخصوص شیعیان برگزارمی شود.
او در پاسخ به این پرسش که مجله موعود را چگونه دیدید؟ گفت:
البته من با مجله آشنا نبودم و دراین اجلاس بود که برای اولین بارآن را دیدم و هنوز فرصت پیدانکرده ام که همه مطالبش را بخوانم.ولی فکر می کنم که وجود چنین مجله ای برای شناخت مساله مهدویت ضروری است.بخصوص اگر به زبانهای دیگر هم ترجمه شودتا مردم دیگر کشورها هم بتوانند ازآن استفاده کنند.
نصیب الله حبیب الله 28 ساله ازکشور تاجیکستان یکی دیگر ازطلاب غیر ایرانی شرکت کننده دراجلاس زاهدان بود که توانستیم بااو گفتگو کنیم او در مورد جایگاه مهدویت در کشور خودش چنین توضیح داد:
در جمهوری تاجیکستان موضوع مهدویت جایگاه ویژه ای دارد، صرف نظر از آنکه اکثر مردم آنجا سنی مذهب و حنفی هستند، امااعتقاد به امام مهدی، علیه السلام، درآنجا مطرح است و شما در این کشور با افراد بسیاری برخوردمی کنید که نامهایی چون احمدمهدی، محمد مهدی و مشابه اینها دارند.در بین علما نیز بحثهایی راجع به حضرت مهدی مطرح است؛ولی آنطور نیست که جنبه سازندگی و ایجاد دگرگونی درافراد داشته باشد.
می پرسیم در بین شیعیان تا چه حد این موضوع مطرح است؟
می گوید: البته در بین شیعیان موضوع مهدویت گسترده تر وعلمی تر بحث می شود.ولی هنوزنیاز به کارهای بیشتری دارد.
می پرسیم: آیا در ایام نیمه شعبان مراسم و جشن خاصی هم در کشور شما برگزار می شود؟
می گوید: خیر، زیرا شرایطخاصی بر کشور ما حاکم است وشیعیان هم تازه شروع به رشد وگسترش کرده اند.البته اهل سنت شب نیمه شعبان را شب برات می دانند و در آن شب به احیامی پردازند.
از او می پرسیم: نظر شما درمورد انتشار مجله ای خاص حضرت حجت، علیه السلام، چیست و فکر می کنید انتشار چنین مجله ای به زبانهایی غیر از فارسی چه اثری می تواند داشته باشد؟
می گوید: خوشبختانه من در این اجلاس با مجله موعود آشنا شدم وخیلی خرسند شدم که مؤسسه ای به طور خاص در زمینه مهدویت فعالیت می کند.مطالب مجله موعودو موعود جوان خیلی برای من جالب بود.مطالب این مجله علمی و قابل استفاده است و می تواند در جوانان و عموم مردم مؤثر باشد.
ترجمه این مجله به زبانهای زنده دنیا، مثل عربی، انگلیسی، روسی خیلی مهم است.امروزه ما با
15 جمهوری شوروی سابق با بیش از 300 میلیون نفر جمعیت روبروهستیم که مردم همه آنها زبان روسی می دانند ولی اکثر مجلات به زبان غیر روسی ترجمه می شود.بنابراین لازم است در این زمینه کاری صورت گیرد.مخصوصا درمورد مجله موعود که به آینده وخوشبختی انسانها بیشتر توجه دارد.
محمد اشرف الدین خان 38 ساله از کشور بنگلادش، بیش از دو سال است که در حوزه علمیه قم مشغول تحصیل است.او در مورد میزان توجه مردم کشورش به موضوع مهدویت می گوید:
در بررسی مساله مهدویت درکشور بنگلادش باید توجه داشت که جمعیت شیعه این کشور بسیارمحدود است و از چند هزار نفرفراتر نمی رود.لذا آنچه به عنوان مهدویت در این کشور مطرح است مربوط به عموم مسلمانان آنجاست که حنفی مذهب اند.می شود گفت که مهدویت در کشور ما یک موضوع زنده است و من از همان دوران کودکی به یاد دارم که به این موضوع اهمیت داده می شد و دربین جامعه اهل سنت این موضوع کاملا مطرح است و در این زمینه من هیچ شک و تردیدی در میان آنهاندیدم.و جالب است که علما ومتفکران این کشور در گذشته و حال موضوع مهدویت را به عنوان یک امید آینده مطرح کرده و می کنند.وهمین باعث شده که یک بیداری عمومی در بین مسلمانان پدید بیایدو روز به روز هم قوی تر شود وشک و تردیدهایی هم که اخیرا ازسوی برخی مسلمان نماها در این زمینه ایجاد شده، هیچ تاثیری درمردم بنگلادش نداشته، بلکه روز به روز مهدویت بیشتر مطرح شده وبیشتر اوج گرفته است.همچنین دراین باره کتابهای زیادی، اعم ازکتابهای تحقیقاتی و کتابهایی که درمورد ابعاد شخصیت و زندگی حضرت مهدی، علیه السلام، نوشته و منتشر شده است.
نکته قابل توجه این است که ماوقتی به این کتابها مراجعه می کنیم می بینیم عقیده ای که در بین مسلمانان بنگلادش در مورد امام مهدی، علیه السلام، وجود داردتقریبا شبیه عقاید شیعه است و تنهادر یکی دو مورد اختلاف نظر وجوددارد.
پرسیدیم: در بین مسلمانان بنگلادش هم همان اعتقاد عمومی اهل سنت؛ یعنی مهدویت نوعی مطرح است، یا اینکه آنها چون شیعیان به مهدویت شخصی معتقدند؟
در پاسخ گفت: اگرچه مسلمانان بنگلادش حنفی مذهب اند، اما، شایدنیمی از آنها تحت تاثیر عقایدصوفیه قرار دارند، که عقاید آنهاخیلی به شیعه نزدیک است.و حتی بعضی از صوفیه دوازده امام را به عنوان ائمه در عرصه معنویت و یابه عبارت دیگر قطب قبول دارند؛و در مورد امام مهدی، علیه السلام، نیز همین اعتقاد را دارند.
نظر او را در مورد مجله موعودجویا شدیم، در پاسخ گفت:
اینکه مجله ای به نام مهدی موعود وجود داشته باشد بسیاربجاست، اما جا دارد که در جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک کشورشیعه مجلات متعددی به این موضوع اختصاص داشته باشند.بعلاوه لازم است برای خارج ازکشور نیز مجلاتی با این موضوع منتشر شود؛ زیرا در کشورهایی مثل بنگلادش که شیعه خیلی معرفی نشده طرح موضوع مهدی موعود، که موضوع مهم و مشترک همه مسلمانان است، تاثیر خوبی می تواند داشته باشد.
محمد کامل زهیری 32 ساله ازکشور مالزی، مدت 8 سال است که در مدرسه حجتیه قم به تحصیل علوم اسلامی اشتغال دارد.او درمورد اعتقاد مردم کشورش به موضوع مهدویت می گوید:
در مورد اعتقاد به مهدویت درمیان شیعیان مالزی باید توجه داشت که در این کشور شیعیان دراقلیت اند و از 20 میلیون جمعیت این کشور تنها 4 تا 5 هزار نفر آنهاشیعه هستند؛ که بیشتر آنها هم پس از پیروزی انقلاب اسلامی شیعه شده اند و قبلا بر مذهب بیشترمسلمانان مالزی؛ یعنی مذهب شافعی بوده اند، و لذا قوت و ضعف اعتقاد به مهدویت در میان آنهابستگی به تحقیقات خود افراد دارد.
اما در مورد اعتقاد به مهدویت در عموم مردم مالزی باید گفت که آنها کم و بیش به این موضوع اعتقاددارند و از همان زمان کودکی که درروستا بودم یادم هست که این اعتقاد در میان مردم مطرح بود و به آن توجه می شد.البته در میان گروههایی که گرایشهای صوفیانه دارند، بیشتر از سایر مسلمانان اعتقاد به امام مهدی، علیه السلام، مطرح است.
پرسیدیم اعتقادی که در میان مسلمانان شافعی مذهب کشور شمادر مورد مهدویت وجود دارد تا چه حد به اعتقاد شیعه نزدیک است؟ درپاسخ گفت:
اعتقاد آنها مشابه اعتقادی است که بیشتر اهل سنت در مورد امام مهدی، علیه السلام، دارند؛ یعنی مهدویت نوعی و استدلالهایی هم که مطرح می کنند همان استدلالهای عموم اهل سنت است.
از او پرسیدیم آیا در ایام نیمه شعبان از سوی شیعیان و یا اهل سنت توجه بیشتری به موضوع مهدویت می شود؟
در پاسخ گفت: اگرچه در ایام نیمه شعبان از سوی اهل سنت مراسم خاص دعا و احیا برپامی شود اما به موضوع مهدویت توجهی نمی شود.
به عنوان آخرین سؤال ازاوپرسیدیم: نظر شما درموردانتشار مجله ای خاص به نام مبارک امام عصر، علیه السلام، چیست؟
در پاسخ گفت: به نظر من این کارخیلی خوب و بنیادی است و اگربتوان این مجله را به زبانهای دیگردنیانیز ترجمه و منتشر ساخت خیلی کار مهمی صورت گرفته است.
سید صادق تقوی 28 ساله، طلبه اهل پاکستان مدت 5/2 سال است که در قم مشغول تحصیل علوم اسلامی است.او در مورد جایگاه مهدویت در کشور خودش می گوید:مساله مهدویت تداوم راه رسالت است و جمیع فرق اسلامی معتقدندکه امام زمان از نسل پاک رسول اکرم، صلی الله علیه وآله، هستند وان شاء الله روزی خواهد آمد که ایشان تشریف می آورند و زمین همانطوری که از ظلم پر شده از عدل و قسط پر می کنند.
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی همانطور که فرهنگ شهادت، فرهنگ عاشورا و فرهنگ جهاد درمیان مسلمانان پاکستان مطرح شد، فرهنگ مهدویت هم بیش از پیش مطرح شد و اکنون در ایام نیمه شعبان در سراسر پاکستان مراسم جشن و سرود برپا می شود وسخنرانان فرهنگ و اهداف امام زمان را برای مردم مطرح می کنند وآنهابا وظایفشان در زمان غیبت آشنا می سازند.
او همچنین درباره انتشار مجله تخصصی ویژه امام عصر، علیه السلام، گفت:
کشور ایران یک کشور با فرهنگ و مسلمان و مایه افتخار همه مسلمانان و شیعیان جهان است.و مااسلام ناب محمدی را از ایران آموختیم، از همین رو انتشار مجله ای به نام مبارک امام عصر، علیه السلام، از ایران خیلی می تواند در میان مسلمانان مؤثر باشد و لذا لازم است که مجله موعود به زبانهای دیگر هم منتشر شود تا فرهنگ مهدویت بیش از پیش فراگیر شود.