از میان خبرها

صفحات چاپی ۱۰ تا ۱۲

مطالعه در کتاب‌خوان

جزاير عربستان

اسرائيل از سال 1967م. تاكنون برخي از جزيره‌ها و گذرگاه‌هاي دريايي عربستان را در اشغال خود دارد، امّا اين مسئله را مردم عربستان نمي‌دانند اين جزيره‌ها، جزيرة «صنافير» و «تيران» هستند. مساحت جزيرة تيران 80 كيلومتر مربع است.

موقعيّت اين دو جزيره

همان‌گونه كه از نقشه‌ها پيداست، اين دو جزيره، موقعيّت استراتژيك و بسيار مهمّي براي اسرائيل دارند؛ زيرا تنها مكان براي ارتباط اسرائيل با درياي سرخند. اسرائيل در حال حاضر در اين دو جزيره، ايستگاه بزرگي براي واكنش سريع به وجود آورده است.

اگر كشوري در اين جزيره‌ها، نظامي مستقر كند، به راحتي مي‌تواند حركت كشتي‌هاي اسرائيلي از طريق «بندر ايلات» و «خليج عقبه» را به طور كامل فلج كند. عربستان ادّعا مي‌كند كه اين دو جزيره، جزايري مرجاني و بدون اهمّيت و غير مسكوني هستند و به همين دليل توجّهي به آنها ندارد. البتّه اين استدلال دولت عربستان به هيچ وجه درست نيست؛ زيرا اين دو جزيره به دليل موقعيّت استراتژيكي حسّاسي كه دارند، جزايري حياتي محسوب مي‌شوند. اين دو جزيره در ورودي تنگة تيران قرار دارند، با توجّه به همين نكته، بر ورودي خليج عقبه و بندر ايلات اسرائيل اشراف و تسلّط دارند. اهمّيت اين دو جزيره همانند جزاير «حريش» است كه «يمن» با پناه بردن به دادگاه‌هاي بين‌المللي، آن را از «اريتره» باز پس گرفت. نكتة قابل توجّه در تناقض رفتار عربستان نسبت به اين دو جزيره در برخوردهاي آن با كشور «يمن» آشكار مي‌شود. همان طور كه گفته شد، عربستان مدّعي است كه اين جزاير مرجاني، غير مسكوني و بي اهمّيت هستند و منابع معدني و نفت در آن وجود ندارد؛ امّا در مورد برخي جزاير مرجاني كوچك و مشابه مانند «جزيرة فرسان» با يمن وارد نزاع‌هاي خونيني شدند؛ هر چند اين جزاير همانند جزاير تيران و صنافير، برگذرگاه‌ها و ورودي‌هاي دريايي مشرف نيستند؟

داستان اشغال اين دو جزيره

اسرائيل اين دو جزيره را به دليل اهمّيت استراتژيك آنها، در سال 1967 م. به اشغال خود در آورد. در زمان جنگ اسرائيل با «مصر»، ملك فيصل كنترل اين دو جزيره را به اين كشور واگذار كرد؛ زيرا اين دو جزيره از نظر استراتژيك و جغرافيايي اهمّيت زيادي داشت و مي‌توانست مانع حركت كشتي‌هاي اسرائيلي به بندر ايلات شود. پس از سال 1967م. كه اسرائيل بخش‌هاي زيادي از كشورهاي عربي و همچنين اين دو جزيره را به اشغال خود در آورد، عربستان و مصر هر يك ديگري را مالك اين دو جزيره معرفي مي‌كردند تا باعث ايجاد حسّاسيت مردمشان در مورد اين دو جزيرة اشغالي نشوند؛ امّا حقيقت اين است كه اين دو جزيره، به عربستان تعلّق دارند.

با مراجعه به سايت «گوگل» و جست‌وجوي نام اين دو جزيره، متوجّه مي‌شويم كه در مورد آنها آمده است، كه آنها به عربستان تعلّق دارند. اين تصوير جزيرة صنافير است. با نگاه به نقشة عربستان كه در ادارات دولتي اين كشور نصب شده است و همچنين كتاب‌هاي جغرافياي عربستان، متوجّه مي‌شويم كه اين دو جزيره جزو خاك عربستان است نه مصر. اطّلاع‌رساني

صفحهٔ ۱۱

نادرست دربارة اين دو جيره به اين دليل است كه اسرائيل به اين گذرگاه دريايي براي عبور كشتي‌هايش و رسيدن به بندر ايلات بسيار نياز دارد.

3. خروج اسرائيل از اين جزاير

اسرائيل پس از پيمان كمپ ديويد، تنها نيروهاي نظامي خود را از اين جزاير خارج كرد؛ آن هم پس از توافق بر عبور كشتي‌هاي اسرائيلي با آزادي تمام از آنجا در اين توافق، تنگة تيران يك گذرگاه بين المللي شناخته شد و اين‌گونه عربستان، حاكميّت خود را بر اين گذزگاه بسيار مهم از دست داد. اين منطقه به منزله دهانه بطري براي بندر ايلات اسرائيل از سمت درياي سرخ است كه تنها راه ارتباطي با داخل آن است.

4. پس از خروج اسرائيل

به نظر مي‌رسد اسرائيل خواهان سلامت و امنيت اين ورودي براي خود و تضمين آن است؛ به گونه‌اي كه بعدها باعث ايجاد هيچ گونه مشكلي براي آن نشود و به همين دليل هم توافق شده است كه «سازمان ملل متّحد» اين جزيره‌ها را به وسيله نيروهاي چند ملّيتي شامل نيروهاي آمريكا و مصر اداره كند. به همين منظور يك دفتر براي نظارت بر پاي‌بندي تمامي طرف‌ها در الجزيره تأسيس شد. از آن زمان تاكنون، عربستان حاكميّت خود را بر اين منطقه استراتژيك در درياي سرخ از دست داد و حاكميّت اصلي آن، در حال حاضر در دست اسرائيل است؛ هر چند در ظاهر نيروهاي نظامي خود را از آن خارج كرد و نيروهاي آمريكايي جايگزين آنها شدند. به اين ترتيب اسرائيل تمام اهداف مورد نظر خود را به دست آورده، به آساني كشتي‌هايش به آنحا رفت و آمد مي‌كنند، از آنجا اسلحه براي جنگ با عرب‌ها فرستاده و ارتش خود را تجهيز مي‌كند؛ در نزديكي مرزهاي عربستان، بدون اينكه كسي جرات داشته باشد چيزي در اين مورد بگويد.

صفحهٔ ۱۲