گمشده‌ای به نام حقوق عابر پیاده

صفحات چاپی ۳۰ تا ۳۱

مطالعه در کتاب‌خوان

چراغ كه قرمز مي‌شود، هنوز خودروها با سرعت از خطّ عابر مي‌گذرند تا سوت كشدار پليس، تازه از راه رسيده‌ها را سرجا ميخكوب كند.

با قرمز شدن چراغ راهنمايي سر چهارراه‌ها، معمولاً چند راننده سراسيمه پا روي ترمز مي‌گذارند، روي خطّ عابر پياده مي‌ايستند و چون نه راه پس دارند و نه پيش، مدّتي را روي خطّ عابر مي‌مانند و از خجالت عابراني كه چشم غرّه مي‌روند و زير لب غرولند مي‌كنند، به نقطه‌اي خيره مي‌مانند.

گذشته از خطّ عابر كه معمولاً از سوي بسياري از رانندگان ديده نمي‌شود، پياده‌رو‌هاي ناهموار و ناامن (به خصوص اگر مصالح ساختماني‌هايي در حال ساخت هم پياده‌رو را اشغال كرده‌ باشد)، پل‌هاي هوايي ساييده شده، پله‌هاي غيراستاندارد و البتّه كمياب از معضلات عبور از خيابان براي عابران پياده است. شايد به همين دليل، 50 درصد كشته‌هاي تصادفات رانندگي در شهرهاي بزرگ، عابران پياده هستند.

امّا اين تنها يك روي سكّه است، در تمام كشورها همان گونه كه رانندگي تابع قوانين است، عابر بودن هم قوانيني دارد؛ امّا در ايران به همان اندازه كه رانندگان به حقوق عابران بي‌اعتنا هستند، عابر هم تعهّدي به خيابان و خودروها ندارد. عبور از عرض خيابان و بزرگراه‌ها هنگام چراغ سبز، پرش از روي گاردهاي وسط خيابان و بزرگراه، پياده‌‌روي در طول بزرگراه شلوغ با لباس تيره، بي‌اعتنايي به چراغ خطّ عابر پياده‌، ايستادن در وسط خيابان براي سوار شدن خودرو و... از جمله تخلّفات عابران است. چندي قبل نمايندگان كميسيون حقوقي مجلس در مادة 27 لايحة رسيدگي به تخلّفات رانندگي تصريح كردند كه اگر عابر پياده به تكاليف خود در خيابان عمل نكند، جريمه خواهد شد. اين خبر نه تنها هيچ‌وقت جدّي گرفته نشد، مدّتي سوژة طنز رسانه‌ها بود.

به نظر مي‌رسد هر چند جنبه سخت‌افزاري ترافيك و حمل و نقل مانند چراغ، پياده‌رو و پل عابر اهميت دارد ولي از آن مهم‌تر، آموزش حقوق شهروندي به عابران و رانندگان از دوران خردسالي است؛ چيزي كه در جامعة ما جدّي گرفته نشده و به همين دليل عابر و راننده هيچ يك حقوق خود را نمي‌شناسند.

صفحهٔ ۳۱