آن كس است اهل بشارت كه اشارت داند!
«وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ٭ الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُم مُّصِيبَةٌ قَالُواْ إِنَّا لِلّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعونَ؛ و مژده ده شكيبايان را؛ [همان] كساني كه چون مصيبتي به آنان برسد مي‌گويند ما از آن خدا هستيم و به سوي او باز ميگرديم.»
يکي از مواهب ربّاني که شامل حال اولياست، بشارت است از حق به وليّ؛ امّا زمينة بشارت آن نيست که مردم گمان مي‌كنند. معمولاً ما بشارت را در سرور و شادي مي‌بينيم؛ ولي در کار حضرت حق، بشارت در غم و اندوه است. اين مطلب هنوز براي مردم روشن نشده است. ما خوشي را به دارايي و ثروت مي‌دانيم؛ امّا در زبان حق، خوشي در فقر و نداري است. اين زبان اوليا هم هست؛ وقتي مي‌خواهند به کسي بشارت بدهند، به او مي‌گويند: جيب‌هاي تو را خالي مي‌کنيم (جيب دلت را). امّا مردم دنيا وقتي مي‌خواهند کسي را بشارت بدهند، مي‌گويند جيب‌هايت را پر مي‌کنيم؛ يعني بشارت را در دارايي مي‌دانند؛ در حالي كه حق و اولياي حق اين طور نيستند. بشارت در نداري است. اوّل کاري که مي‌کنند، اين است که جيب عاشق را خالي مي‌کنند؛ بنابراين «جاهدوا باموالکم».
حديثي هست، كه مي‌فرمايد: «نعمتان مجهولتان؛ الصحة و الامان؛ دو نعمت براي مردم مجهول است؛ يکي صحّت و ديگري امنيّت.»
اوّل، صحّت: مردم فکر مي‌کنند موقعي به صحّت مي‌رسيم که
قرص نخوريم، دکتر نرويم، دوا مصرف نکنيم و بيمار نشويم؛ امّا اين نيست؛ اگر نه، نمي‌فرمودند «مجهولتان». براي همة خلق مجهول است؛ مگر کسي كه با منطق رسول اللهي آشنا باشد، کسي که اين نوع نگاه اميرالمؤمنين(ع) را دريافت کرده است. براي او اين صحّت نيست. ما در راه خدا و الهيات و ولايت، نگاهي داريم که اين نوع نگاه نيست.
دوم: امنيّت: از نظر مردم، امنيّت اين است که مالشان سوخته نشود؛ کسي سرشان کلاه نگذارد؛ دزد خانه‌شان را نزند و ... نه؛ اين هم امنيّت نيست؛ اين مفهوم را هم ما نفهميده‌ايم. صحّت و امان براي خلق مشخّص نيست. ما خيال مي‌کنيم زندگي از حين ولادت تا مرگ است؛ امّا حيات اين نيست. حيات از موقع مرگ شروع مي‌شود. ما به حقايق راه نداريم. از مسائلي که بايد ما را به يقين برساند، هيچ چيزي دستمان نيست.
امام علي(ع) مي‌فرمايند: «والله لابن ابي‌طالب انس بالموت من الطفل بثدي امه؛ سوگند به خدا! انس پسر ابوطالب به مرگ بيشتر است از انس طفل به پستان مادرش.»
چه طور ايشان دنبال حيات نبودند؛ حياتي که من و شما به دنبالش مي‌دويم؟ اگر اين «حيات» بود که اميرالمومنين(ع) بايد همه‌اش به دنبال اين حيات باشد. پس چه طور است که همة فکرش به حيات پس از مرگ است؟ حيات را آنجا مي‌بيند.
مي‌دانيد کي امنيّت داشتيم؟ كي امنيّت براي من و شما آوردند؛ امّا قدرش را ندانستيم.
بگذاريد مثالي بزنم تا مطلب روشن شود: دو برادر 30-40 سال با هم قهر بودند؛ بزرگترها و پيرمردها تلاش مي‌کردند اين دو برادر صلبي را با هم آشتي بدهند؛ مهماني مي‌دادند، آنها را نصيحت مي‌کردند و ... امّا دو برادر نمي‌پذيرفتند. آنها مي‌گفتند: فلاني اصلاً برادر من نيست. تا آنكه موشك‌باران شروع شد؛ آنها با هم آشتي کردند. يک اتاق گرفته بودند، همة خانواده‌ها با هم زندگي مي‌کردند. هر دو از هم عذرخواهي کردند و همة حرف‌ها کنار رفت. حال اين امنيّت است يا آن يکي؟
من فکر مي‌کنم، ايران داشت به طرف کمال بي‌نهايت مي‌رفت. جوان‌ها به ياد امام حسين(ع)، به عشق کربلا پاره پاره و تکّه تکّه مي‌شدند. آنها به هستي کمال مي‌دادند.
وقتي به يک بچّة نوپا مي‌گفتند: امام حسين؛ با جان مي‌دويد نه با پا.
خوش به حال آن پدراني که وقتي بچّه‌ها آمدند و گفتند: اجازه هست كه به جبهه بروم؟ قبل از فرزند کفش‌ها را برايشان جفت کردند. اين فرد واقعاً پدر است. در مقابل پدري كه مخالفت مي‌كند، حبّ به نفس دارد. براي اينکه حالش به هم نخورد، قلبش نگيرد، اعصابش به هم نريزد ... نه اينکه بچّه‌اش را مي‌خواهد که مي‌گويد: نرو. اين فرد حبّ به نفس دارد. نمي‌خواهد خودش اشک بريزد، قلبش تکاني بخورد و ... وگرنه به بچّه کار ندارد. اين درست است که در زيارت نامه گفتي: بچّه ام و پدرم و مادرم را فدايت مي‌کنم؟ چه طور؟
اي پدر؛ تو وقتي رفتي کربلا در زيارت نامه گفتي: «بابي انت و امّي و ولدي.. پدر و مادر و فرزندم به فدايت.» دروغ گفتي؟ يا راست؟ اگر دروغ گفتي که زيارتت قبول باشد، دروغگو!! اگر راست گفتي چه طور وقتي بچّه‌ات آمد، گفت: اجازه مي‌دهي بروم؛ گفتي نه؟ ديدي دروغ گفتي!
عاشورا که گذشت، اگر قرار باشد بچّه ات را فدا کني، کدام زمينه بهتر است؟ حالا اين زمينه تمام شده است. ما نعمت را از دست داديم.
هنوز در دنياي وجود خودمانيم. اين دنياي وجودي از دنيايي که فرعون دنبالش بود، بزرگ‌تر است. فرعون دنبال دنياي کوچکي بود در مقابل دنياي وجودمان که به آن متّصليم. فرعون را مي‌شود از آن دنيا حرکت داد اين فرعون نفس است که نمي‌توان از اين دنيا حرکتش داد.
ما فقط خودمان را دوست داريم. آخرين نقطه اي که مي‌تواند انسان را متّصل کند، آمادگي براي مرگ است. هر عشقي، به هر چيزي، اوّل سر بر کف گذاشتن مي‌خواهد.
اين منطق را نگه داريد؛ اين امنيّت است. منطق تضحيه، منطق فداکاري، منطقي که اسم امام حسين(ع)، انسان را با سر به سمت مقتل ببرد و اين نگه داشته نمي‌شود؛ مگر در مجالس امام حسين(ع). هيچ جاي ديگر، جايش نيست. نه در دانشگاه است نه در کتاب نه در مسجد... . دور و بر اين گريه کردن‌ها و سياهي‌ها و سينه‌زدن‌هاست. همين منطق است که اهل ولايت را به صاحب الزّمان، حضرت بقيّة الله(ع)، متّصل مي‌کند. اين بايد زنده بماند. نمي‌بيني «کربلا» را مي‌خواهند از من و تو بگيرند؛ چون مي‌دانند در کربلا چيست. مي‌خواهند «سامرّاء» را از ما بگيرند، چون مي‌دانند چيست. عالم را با گريه کردن مي‌گرفتند. آنها با شيعه کار دارند؛ چون شيعه عالم گير است. تشيّع، ظهور و ثبوت و جان گرفتنش، همه در مجلس امام حسين(ع) است. هيچ چيز ديگري نيست. البتّه تشيّعي که واقعي است؛ آن تشيّعي که خداوند پايش را امضا مي‌کند. اگر راه امام حسين(ع)
را مي‌خواهي طي کني بايد طهارت نام کربلا؛ طهارت نام سيّدالشّهداء(ع) هميشه مدّ نظرت باشد. آنجا هر کس راه پيدا مي‌کند، پاک است. جز اين اگر باشد از عشق بي‌خبري.
حضرت حق به صابران بشارت داده است. صبرِ در مصيبت، صبرِ در عبادت، صبرِ در بلا، صبرِ در معصيت.
- خواهر جان صبر کن! بي بي زينب(س) فرمودند: يعني حسين جان تو را سر ببرند و من صبر کنم؟ محکم فرمودند: بله.
فبشّر الصّابرين
در عروسي بشارت است؟ يا در اين مصيبت بزرگ، آن هم براي حضرت زينب(س)؟
بله بشارت است.
امير المومنين(ع) نشسته بودند در «مسجدکوفه» و سر مبارکشان پايين بود. يک چوب کوچک هم دستشان بود و داشتند با اين چوب، خاک‌هاي زمين مسجد کوفه را زير و رو مي‌کردند، يا نقش مي‌زدند. کسي آمد صورت ايشان را بالا آورد. عرض کرد: يا ابالحسن! انّي احبّک حبّاً شديداً؛ آقا جان! من عاشق شما هستم. حضرت سر را بالا آوردند وگفتند: صَدَقتَ يا ولي الله ( راست مي‌گويي؛ يعني در صحيفة وجودم اسمت را مي‌بينم). حالا که من را دوست داري بشارتت بدهم. اُبشّرک بالبلاء.
استعدّ للفقر. فخذ جلباباً من الفقر. حالا که من را دوست داري برو لباس فقر را بپوش.
اين فقر ظاهري نيست، فقر از همه چيز است. تا مي‌گوييم فقر، خيال مي‌کنند؛ يعني بي‌پولي. خيلي‌ها هستند پول ندارند. جلسه مي‌آيند؛ امّا فکرشان دنبال پول است. اين فقر نيست، اينها فکرشان بيشتر از ثروتمندان دنبال پول است. گريه مي‌کنند بر امام حسين(ع)، نماز مي‌خوانند، نماز شب مي‌خوانند، ولي تمام همّشان به اين است که دارا بشوند. در مقابل ممکن است کسي جبيش پر پول باشد؛ امّا همة تلاشش به اين باشد که خودش را خلاص کند و اين خيلي به حقيقت نزديک‌تر است تا فقيري که همة حواس و ذهنش به پولدار شدن است.
صحّت و امنيّت و بشارت را نمي‌دانيم چيست، فقر را هم نمي‌دانيم. فقر، بي‌نيازي درون است.
بعضي از ائمه(ع) از نظر مادّي وضعشان خيلي خوب بود. آقا سيّد الشّهداء(ع) وقتي خيام زينب(س) را سرپا کردند، تيرک‌هاي چادر همه مُذهّب بودند و لشکر شمر اينها را غارت کردند.
امام علي (ع) فرمودند: در همة بچّه‌هايم (حتّي در ائمه) اين منصبي که ظواهر عالم فقر هم به همراهش باشد، فقط به من اختصاص دارد. اميرالمؤمنين(ع) خيلي مظلوم بودند. خوراکش قرصه‌اي نان جوين است. خداوند زمين و آسمان است.
اين منصب فقط براي ايشان است؛ اميرالمؤمنين(ع) ويژگي‌هاي زيادي دارند و اين يکي از ويژگي‌هايي است که تمام ائمة اثناعشر نبايد داشته باشند.
"اکتفي امامکم من دنياکم بتمر و من القوت بقرصين و انکم لا تقدرون علي ذلک، و لکن اعينوني بورع و اجتهاد و عفه و سداد؛
«هيچ کدامتان نمي‌توانيد اين راه را برويد، فقط منم که به دو جامه اکتفا کردم و به دو قرص نان جوين (اندازة کلوچه، نه نان سنگک). شما نمي‌توانيد اين راه را برويد؛ امّا مواظب خودتان باشيد، عفّت داشته باشيد. جدّ و جهد کنيد، تقوا داشته باشيد.»
و اين راه باز است.