تأسیس شیعه

نویسنده: باقر شریف القرشی مترجم: سیّد محمّد صالحی

شيعه از زمان طلوع تاريخ اسلام، در زندگي سياسي و ديني مسلمانان ظاهر شد و شعار محبّت و دوستي آل بيت نبوّت(ع) را سرداد و اهداف آنها را هدف و اساس زندگي و عقيدة خود قرار داد و ايماني آورد كه هيچ‏گاه شك به آن راه نيافت؛ زيرا اهل‏بيت(ع) به محلّ و مقام پيامبر(ص) نزديك‏تر و شايسته‏تر بودند تا غير آنها و سيّد عترت طاهره، امام اميرمؤمنان‏(ع)، وصيّ رسول و باب مدينة علم و خازن حكمت او بود و ائمةطاهرين(ع) بعد از او، اوصياي رسول‏ خدا(ص) و پيشوايان امّت او و مبلّغ رسالت او بودند. با اينكه اين گروه دوران زيادي را گرفتار حوادث سياسي و اجتماعي بودند، عليه ستمكاران به پاخاستند و تخت مستبدّان را سرنگون كردند و شعار عدالت اجتماعي را فرياد زدند.

آغاز تشيّع

دربارة آغاز تشيّع و زمان پيدايش آن، اقوال و آرايي است كه بعضي از آنها به شرح زير هستند:

آنچه بر حسب تحقيقات علمي و دور از عواطف تقليدي و احساسات مذهبي به دست آمده، اين است كه شيعه در زمان رسول الله‏(ص) به وجود آمده است و ايشان اوّلين كسي هستند كه اين بذر را نشانده، رشد داده و در تمام مراحل زندگيشان مواظب آن بوده‌اند. آنچه اين موضوع را تأييد مي‏كند و دلالت بر آن دارد، رواياتي است كه از رسول خدا(ص) رسيده و در آنها، سمت «تشيّع» بر پيروان امام اميرمؤمنان‏(ع) اطلاق شده و آنها را تمجيد كرده و بشارت به منزل آنها در فردوس اعلي داده است. در اينجا بعضي از روايات رسول خدا(ص) دربارة شيعيان را بيان مي‏كنيم:

رسول خدا(ص) فرمودند:

«يا علي أنت و شيعتك تردّون عليّ الحوض؛1

اي علي! تو و شيعيانت در كنار حوض بر من وارد مي‏شويد.»

٭ ٭ ٭

«يا علي أنك ستقدّم علي الله و شيعتك راضون مرضيّون و يقدم أعداؤك غضاباً مقمحين؛2

اي علي! به زودي تو نزد خدا وارد مي‌شوي؛ در حالي كه شيعيان تو راضي و مورد رضايت خدا هستند و دشمنانت مقرّب به عذابي سخت خواهند بود.»

٭ ٭ ٭

«علي و شيعته هم الفائزون يوم القيامة؛3

علي و شيعة او، آنها در روز قيامت رستگارند.»

٭ ٭ ٭

«شيعة علي هُمُ الفائِزونَ؛4

شيعة علي، آنها رستگارند.»

٭ ٭ ٭

يا علي إِنَّ اللهَ قد غفرلك و لذريّتك و ولدك و لأهلك و لشيعتك و لمحبّي شيعتك فإنّك الأنزع البطين؛5

اي علي، خدا تو و ذريّة تو و فرزندانت و اهل و شيعة تو و دوستان شيعة تو را آمرزيد. همانا تو داراي قلب بزرگي هستي (انزع البطيني).»

٭ ٭ ٭

سيوطي در تفسير قول خداي متعال كه مي‌فرمايد:

إِنَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ اوّلَئِكَ هُمْ خَيْرُ البَرِيَّةِ؛

آنهايي كه ايمان آوردند و عمل صالح انجام دادند، آنها بهترين مردمند.

مي‌گويد: ابن عساكر از جابر بن عبدالله روايت كرده است كه گفت: نزد پيامبر(ص) بوديم؛ پس علي‏(ع) آمد. پيامبر(ص) گفت: «و الَّذي نفسي بيده إِنَّ هذا و شيعته هم الفائزون يوم القيامة؛ به آن كسي كه جانم در دست قدرت اوست، اين علي و شيعة او رستگارانند.» و اين آيه نازل شد: «إِنَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ اوّلَئِكَ هُمْ خَيْرُ البَرِيَّةِ». پس اصحاب پيامبر(ص) وقتي علي‏(ع) مي‏آمد، مي‏گفتند: «خير البريّة» آمد.6

٭ ٭ ٭

ابن مردويه از علي‏(ع) روايت مي‏كند كه:

رسول خدا(ص) به من گفت: «آيا نشنيدي قول خداي متعال را كه فرمود: «إِنَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ اوّلَئِكَ هُمْ خَيْرُ البَرِيَّةِ» تو و شيعة تو، وعده گاه من و وعده گاه شما حوض است؛ وقتي امّت‌ها براي حساب آورده شوند و دعوت كنند پيشواي مسروران را.»7

امثال اين گونه احاديث فراوان است كه در صحاح ذكر شده‌اند و بر اين نكته تصريح دارند كه نبيّ اكرم‏(ص) اوّل كسي است كه تشيّع را به پاداشت و آن را ايجاد كرد و به پيروان امام علي‏(ع)، صفات عاليه نسبت و آنان را به منزلت رفيع در بهشت بشارت داد.

پي‌نوشت‌ها: