سیّد احمد کربلایی
اميرالمؤمنين(ع)، يعسوب‌الدّين است و همة دوستانش، مانند زنبور عسلند. در روايات متعدّدي است كه شيعيان ما به مثابة زنبور عسلند، چون يعسوب آنها، اميرالمؤمنين(ع) است. زنبورهاي عسل، ملكه و پادشاهي دارند كه يعسوب نام دارد. اميرالمؤمنين(ع) نسبت به دوستانشان، حكم ملكة زنبور عسل را دارد كه ميوة جان آنها شيرين است.
دوستان اميرالمؤمنين(ع) به هر كس عنايت كنند و به هر كس لطف كنند و به هر چه توجّه كنند، شافي هستند. بنابراين دنبال شيعيان و اهل محبّت بايد رفت و آثارشان را بايد نگريست. به كسي كه مي‌گويد: چطور ما چنين مطلبي را حس نكرده‌ايم، بايد گفت: كه منكريد. بايد روح و فكر اوج بگيرد تا وجودت به آنها وصل شود. رسول‌الله(ص) به اميرالمؤمنين(ع) فرمودند:
«تو و شيعيانت يا علي! به تمام مراتب و مقامات معنوي رسيديد و مي‌رسيد.»
اين مقام از خضوع، در ساحت قدس ولايت، به گونه‌اي دل را پيوند مي‌دهد كه هيچ چيز و هيچ كس نمي‌تواند اين دل را جدا كند. براي همين حكمت، آثار و مشيّ‌اش با همة موجودات فرق مي‌كند.
امروز در خانة اميرالمؤمنين(ع) خيلي شلوغ بود. نزديكي‌هاي عصر، اميرالمؤمنين(ع) به امام حسن(ع) فرمودند كه: «حسن جان! برو به مردم بگو در خانه نايستند، همه به خانه‌هايشان بروند.» امام‌حسن(ع) پيغام ايشان را رساندند. مردم پيش خود گفتند كه امام فرمودند: «برويد» و رفتند. امام حسن(ع) برگشتند. اميرالمؤمنين(ع) سؤال كردند: «حسن جان! پيغام مرا رساندي؟»
امام حسن(ع) فرمودند: «بلي آقا، همه رفتند.» فرمودند: «برو نگاه كن ببين كس ديگري نيست.» آقا امام حسن(ع) آمدند، نگاه كردند، ديدند چندنفر مانده‌اند و سرهايشان را به ديوار گذاشته و گريه مي‌كنند. برگشتند و عرض كردند: «پدر جان، چند نفري مانده‌اند دم در و گريه مي‌كنند و حال رفتن ندارند.» آقا اميرالمؤمنين(ع) فرمودند: «برو بگو من راضي نيستم در خانة من بمانيد.» آقا امام مجتبي(ع) آمدند و فرمودند: «پدرم مي‌فرمايند برويد؛ اينجا نايستيد.» آنها هم رفتند. دو مرتبه آقا امام حسن(ع) برگشتند. اميرالمؤمنين(ع) فرمودند: «حسن جان! سفارش مرا رساندي؟»
ـ «بلي بابا. همه رفتند.» بار ديگر فرمودند: «حسن جان برو ببين كسي نيست؟»
آقا امام حسن(ع) آمدند و ديدند يك نفر هنوز سرش به ديوار است و دارد گريه مي‌كند. به منزل آمده و به اميرالمؤمنين(ع) عرض كردند كه پدر همه رفتند جز يك نفر. اميرالمؤمنين(ع) فرمودند: «برو بگو او هم برود.» آقا امام حسن(ع) آمدند و فرمودند: «مگر پيغام پدرم را نشنيدي؟ پدرم امر كرده كه بروي و اينجا نايستي.» عرض كرد: «آقا جان! به مولايم بگو، نمي‌روم.» اينها تمرّد نيست، اينها دست كشيدن از اميرالمؤمنين(ع) و امر ايشان نيست.
آنكه به اين مقام از محبّت برسد نگاهش عوض مي‌شود. آقا امام حسن(ع) نزد پدر آمده و فرمودند: «پدر جان فقط يك نفر مانده است و او اصبغ بن نباته است. او مي‌گويد من از اينجا نمي‌روم.» آقا اميرالمؤمنين(ع) فرمودند: «حال كه نمي‌رود بگو بيايد داخل.»
آقا امام حسن(ع) برگشتند و فرمودند: «اصبغ جان! پدرم مي‌فرمايد: بيا داخل.» عرض كرد كه آقا نگفتم نمي‌روم. بنابراين نه تنها طرد نمي‌كنند كه مقام هم مي‌دهند، نه تنها دور نمي‌كنند كه نزديك مي‌آورند. آمد سلام كرد و دم در نشست. آقا اميرالمؤمنين(ع) فرمودند: «اصبغ جان! نزديك‌تر بيا.» اصبغ كمي نزديك‌تر آمد. باز مولا فرمودند: «نزديك‌تر بيا، مگر نمي‌داني كه فراق تو را نمي‌توانم تحمّل كنم.»
اصبغ وضع عجيبي داشته است. مي‌گويند در طول زندگيش مانند سايه همواره پشت سر اميرالمؤمنين(ع) در حركت بوده است. وقتي آمد نزديك، آقا فرمودند: «دستت را بگذار توي دستم.» حال ببين محبّت انسان را به كجا مي‌رساند. فرمودند: «اصبغ جان! همين‌طور كه تو از من عيادت كردي، من از رسول‌خدا(ص) عيادت كردم.» مقام اصبغ را در نظر آور. اميرالمؤمنين(ع) اصبغ را جاي خودش گذاشته است. «همين‌طور كه من دست تو را گرفته‌ام، حبيبم رسول خدا(ص) دست مرا گرفته بود. همين‌طور كه دم آخر با تو حرف مي‌زنم، همين مطلب را رسول‌الله(ص) دم آخر به من گفت، گوش بده اصبغ! آخرين كلامي كه رسول‌الله(ص) به من فرمودند اين بود: «ملعون است، ملعون است، ملعون است كسي كه عاقّ والدين بميرد.»
آخرين مقام اوج معنا، خضوع در خانة پدر و مادر است، تنها راه ارتباط با وليّ خدا، راه ارتباط با پدر و مادر است. مي‌خواهي تجلّيات اميرالمؤمنين(ع) را ببيني؟ از حالا برگرد و خاك كف پاي پدر و مادرت را توتياي چشمت كن. ببين چه خبر است و چگونه آدم را راه مي‌دهند كه نه نياز به خواندن دارد نه نوشتن.
همان‌طور كه اميرالمؤمنين(ع) در مدينة علم رسول‌الله(ص) است، در مدينة ولايت، خضوع در خانة پدر و مادر است. به هر اندازه كه در حقّ پدر و مادر كوتاه كني، بدان كه از ولايت كوتاهي كرده‌اي. چون اطاعتش، اطاعت امر خداست.
سپس اميرالمؤمنين(ع) فرمودند: «رسول خدا(ص) به من فرمودند: «كه من و تو دو پدر اين امّت هستيم.»
از ولايت جزيي پدر و مادر جسمي و انتسابي خودت شروع كن بيا بالا تا برسي به پيغمبر و امام. «ملعون است كسي كه ما به روي او غضب كنيم. ملعون است ملعون است ملعون است كسي كه از مولايش فرار كند. «من و تو مولاي اين امّتيم و هر كس از ما بگريزد، ملعون است. ملعون است ملعون است ملعون است كسي كه اجيري را به اجرت بگيرد و اجرش را ضايع كند و من و تو دو اجير امّتيم و هر كس حقّ ما را ادا نكند اجر و پاداش ما را نداده است.»
اجرت رسول‌الله(ص) و اميرالمؤمنين(ع) چيست؟ «قُل لَّا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَي؛1 بگو به ازاي آن [رسالت] پاداشي از شما خواستار نيستم مگر دوستي دربارة خويشاوندان.» رسول‌الله(ص) دوستي و محبّت با اهل بيت(ع) را مي‌خواهد. محبّت و موّدت نسبت به ذرّية خودش را مي‌خواهد.
پي‌نوشت:
پانویس‌های این مقاله
- ۱
1. سورة شوري، آية 23.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑