عیدالله اکبر

گزیده ای از بیانات رهبر معظّم انقلاب به مناسبت عید سعید غدیر خم

عيد الله ‌الاكبر!

غدير در آثار اسلامي ما به «عيد الله ‌الاكبر»، «يوم العهد المعهود» و «يوم الميثاق المأخوذ» تعبير شده است. اين تعبيرات كه نشان دهندة تأكيد و اهتمامي خاص به اين روز شريف است، خصوصيّتش در مسئلة ولايت است. آن عاملي كه در اسلام ضامن اجراي احكام است، حكومت اسلامي و حاكميّت احكام قرآن است و الّا اگر آحاد مردم، ايمان و عقيده و عمل شخصي داشته باشند؛ ليكن حاكميّت چه در مرحلة قانون‌گذاري و چه در مرحلة اجرا در دست ديگران باشد، تحقّق اسلام در آن جامعه، به انصاف آن ديگران بستگي دارد. اگر آنها افراد بي‌انصافي بودند، مسلمانان همان وضعي را پيدا مي‌كنند كه شما امروز در «كوزوو»، ديروز در «بوسني و هرزگوين»، ديروز و امروز در «فلسطين» و در جاهاي ديگر شاهدش بوده‌ايد و هستيد ما هم در ايران مسلمان عريق1 و عميق خودمان، سال‌هاي متمادي همين را مشاهده مي‌كرديم امّا چنانچه حكّام، قدري با انصاف باشند، اجازه خواهند داد كه اين مسلمانان به قدر دايرة خانة خودشان يا حدّاكثر ارتباطات محلّه‌اي چيزهايي از اسلام را رعايت كنند؛ ولي اسلام نخواهد بود!

16/01/1378

نباید طرح مسئلة غدیر به جدايي مسلمان‌ها بيانجامد

مرحوم آقاي مطهّري(ره) مقاله‌اي به نام «الغدير و وحدت اسلامي» دارد؛ ايشان در آن، اين مسئله را تبيين مي‌كند كه طرح مسئلة غدير، چطور مي‌تواند وسيله‌اي باشد، براي نزديك كردن دل‌هاي مسلمان‌ها به همديگر. مرحوم علّامه اميني هم عقيدة شيعه را در «الغدير» اثبات كرده است؛ امّا كتاب، بيان، لحن، سليقه و شيوة برخورد او با مسئله، طوري است كه همة مسلمانان را جذب مي‌كند.

شما تقريظ‌هايي را كه مسلمانان «مصر»، «شام» و ديگر نقاط دنيا بر كتاب ايشان نوشته‌اند، ببينيد! ما بايد توجّه داشته باشيم كه نوع طرح مسئله، طوري نباشد كه به جدايي مسلمان‌ها بيانجامد؛ اين خيلي مهم است. الآن جمعيّت انبوهي از مسلمانان دنيا به مكتب و مذهب ما معتقدند و در دنيا هم آبرومندند. هم جمهوري اسلامي در ايران و هم شيعيان در هر نقطه‌اي كه هستند، مردم آبرومندي هستند و در «عراق»، «لبنان» و جاهاي ديگر، مسلمان‌ها به وجود اينها افتخار مي‌كنند. بنابراين بايد مراقب باشيم كه مسئله را طوري طرح كنيم كه هم‌عقيده‌هاي خودمان ناراحت نشوند؛ البتّه بايد عقيدة خودمان را بيان و آن را تثبيت كنيم؛ امّا اشتباهات و خطاها را هم برطرف كنيم.

14/09/1384

عيد غدير، سنّت ملّي ماست

عيد غدير هم سنّت ملّي ماست؛ چون ملّت ما داراي اين عقيده و اين محتوا و اين هويّت در ذهن خودش هست. يكي از كارهاي دشمنان اين است كه ملّت‌ها را از هويّت خالي كنند. البتّه اين قضيه، داستان مفصّلي است و با دو كلمه، نه مي‌شود ابعادش را نشان داد و نه مي‌شود خطرش را آن‌چنان كه هست، گوشزد كرد. شما در محيط دانشجويي با اين سياست كلّي كه شناخته و ناشناخته و پيدا و پنهان وجود دارد، بايد مبارزه كنيد و مباني ارزشي را مباني‌اي كه حقيقتاً تشكيل‌دهندة هويّت ملّت ايران است و مي‌تواند آنها را پيش ببرد و صاحب همه چيز كند حفظ كنيد.

08/02/1382

اوج مطلوب همة رسالت‌ها

اميرالمؤمنين(ع) در مقابله با خطرها آنچنان شجاعانه عمل مي‌كند كه مي‌گويد: «كسي نمي‌توانست با فتنه‌اي كه من چشم آن را درآوردم منظور، فتنة خوارج است يا فتنة ناكثين درافتد.» آن معنويّت و دين و اخلاق و فضيلت از يك طرف، آن بينش عميق و شجاعت و فداكاري و عواطف رقيق انساني در كنار صلابت و استحكام معنوي و روحي از طرف ديگر؛ همة اينها ناشي از عصمت است؛ چون خداي متعال او را به مقام عصمت برگزيده است و گناه و اشتباه در كار او وجود ندارد. اگر چنين كسي در رأس جامعه باشد، اوج مطلوب همة رسالت‌هاست. اين معناي غدير است. در غدير، چنين كاري اتّفاق افتاد.

12/12/1380

بشريّت، حكومت پنج‌ سالة امیرالمؤمنین(ع) را هرگز فراموش نخواهد كرد

امامت، يعني همان اوج معناي مطلوب ادارة جامعه در مقابل انواع و اقسام مديريّت‌هاي جامعه كه از ضعف‌ها، شهوات، نخوت و فزون‌طلبي انساني سرچشمه مي‌گيرد. اسلام، شيوه و نسخة امامت را به بشريّت ارائه مي‌كند؛ يعني اينكه يك انسان، هم دلش از فيض هدايت الهي سرشار و لبريز باشد، هم معارف دين را بشناسد و بفهمد يعني راه را درست تشخيص دهد هم داراي قدرت عملكرد باشد كه «يَا يَحْيَي خُذِ الْكِتَابَ بِقُوَّةٍ»2 هم جان و خواست و زندگي شخصي برايش حائز اهمّيت نباشد؛ امّا جان و زندگي و سعادت انسان‌ها براي او همه چيز باشد؛ كه اميرالمؤمنين(ع) در كمتر از پنج سال حكومت خود، اين را در عمل نشان داد. شما مي‌بينيد كه مدّت كوتاه كمتر از پنج سال حكومت اميرالمؤمنين(ع)، به عنوان يك نمونه و الگو و چيزي كه بشريّت آن را هرگز فراموش نخواهد كرد، در طول قرن‌ها همچنان مي‌درخشد و باقي مانده است. اين نتيجة درس و معنا و تفسير واقعة غدير است.

12/12/1380

كتاب الغدیر

همين كتاب «الغدير» هم به ‌نظر من مهجور است. من به دوستانمان سفارش كردم الغدير را كه در آن صدها كتاب است يعني ايشان دربارة موضوعات مختلف، مطالبي دارد. گاهي صد صفحه، هشتاد صفحه دربارة يك شخص، يك مطلب يا يك حديث، مطلب دارد و يك نفر بايد اينها را از اوّلِ الغدير بخواند، تا به مطلب مورد نظر برسد و از آن استفاده كند. حالا كو آن آدمي كه حوصله كند، يازده جلد كتاب الغدير را بخواند و اين‌گونه مطالب را بيرون بكشد؟! مورد بررسي دقيق قرار دهند و موضوعات مختلف را دانه دانه بيرون بكشند؛ هر كدامشان يك كتاب، يا يك جزوه است. الغدير هم آن كاخ عظيمي كه مرحوم اميني ساخته به جاي خود محفوظ؛ اين كتاب‌ها هم دانه دانه بيايد و اقطار عالم را پر كند؛ يعني الغدير به صورت يك مجموعه، وجود داشته باشد، يك جا هم جزوه، جزوه وجود داشته باشد.

10/12/1378

مسئلة غدير، ورود نبيّ مكرّم(ص) در امر مديريّت جامعه است

مسئلة غدير و تعيين اميرالمؤمنين(ع) به عنوان وليّ‌امر امّت اسلامي از سوي پيامبر مكرّم(ص) يك حادثة بسيار بزرگ و پرمعناست؛ در حقيقت دخالت نبيّ مكرّم در امر مديريّت جامعه است. معناي اين حركت كه در روز هجدهم ذي حجّه سال دهم هجرت اتّفاق افتاد، اين است كه اسلام به مسئلة مديريّت جامعه به چشم يك امر مهم نگاه مي‌كند.

اين‌طور نيست كه امر مديريّت در نظام اسلامي و جامعة اسلامي، رها و بي‌اعتنا باشد. علّت هم اين است كه مديريّت يك جامعه، جزو اثرگذارترين مسائل جامعه است. تعيين اميرالمؤمنين(ع) هم كه مظهر تقوا، علم، شجاعت، فداكاري و عدل در ميان صحابة پيغمبر(ص) است ابعاد اين مديريّت را روشن مي‌كند. معلوم مي‌شود آنچه از نظر اسلام دربارة مديريّت جامعه اهمّيت دارد، اينهاست. كساني كه اميرالمؤمنين(ع) را به جانشيني بلافصل هم قبول ندارند، در علم، زهد، تقوا و شجاعت آن بزرگوار و در فداكاري او براي حق و عدل ترديد ندارند؛ اين مورد اتّفاق همة مسلمانان و همة كساني است كه اميرالمؤمنين(ع) را مي‌شناسند. اين نشان مي‌دهد كه جامعة اسلامي از نظر اسلام و پيغمبر(ص) چه نوع مديريّت و زمامداري و حكومتي را بايد به عنوان هدف مطلوب دنبال كند.

10/11/1383

او، عادل‌ترين شما در بين مردم است!

پيامبر(ص) در بيان صفات اميرالمؤمنين(ع) مي‌فرمايد: «اعدلكم في الرّعية؛ او عادل‌ترين شما در بين مردم است.» هم عدالت دروني و معنوي و فردي اميرالمؤمنين(ع) مراد است و هم عدالت رفتاري و عدالت اجتماعي او. اينها چيزهايي است كه در زبان به آساني مي‌شود، بيان كرد؛ امّا در تحقّق و تبلور در عمل است كه انسان به عظمت اين حقيقت و كساني كه تجسّم اين حقيقت بوده‌اند، پي مي‌برد. عدالت به معناي واقعي كلمه در وجود اميرالمؤمنين(ع)، در رفتار او، در تقواي او و در توجّه او حضور دارد. در رفتار بيروني او هم عدالت تجسّم پيدا مي‌كند. امروز بعد از گذشت قرن‌ها، اگر بخواهيم عدالت را تعريف كنيم و آن را در ضمن مثال و نمونه بيان كنيم، هيچ مثالي رساتر و گوياتر از رفتار اميرالمؤمنين(ع) نمي‌توانيم پيدا كنيم. اين است كه نبيّ‌اكرم(ص) او را به امر پروردگار و با نصب الهي به مردم معرفي و به مقام ولايت منصوب مي‌كند. اين يك حقيقت اسلامي است. اين كجا و اينكه كسي معتقد باشد كه هر ظالمي با هر شيوه و رفتار بازيگرانه‌اي توانست زمام قدرت را در دست بگيرد، مردم بايد از او اطاعت كنند، كجا؟! اين اسلام است يا آن؟! بنابراين مسئلة غدير با اين مضمون والا متعلّق به همة مسلمان‌هاست، چون به معناي حاكميّت عدل، حاكميّت فضيلت و حاكميّت ولايت‌الله است. اگر ما هم بخواهيم حقيقتاً از متمسّكان به ولايت اميرالمؤمنين(ع) باشيم، بايد خودمان و محيط زندگيمان را به عدل نزديك كنيم. بزرگ‌ترين نمونه اين است كه هرچه بتوانيم، استقرار عدل كنيم. چون دامنة عدالت نامحدود است. هرچه بتوانيم عدل را در جامعه بيشتر مستقر كنيم، شباهت ما به اميرالمؤمنين(ع) و تمسّك ما به ولايت آن بزرگوار بيشتر خواهد شد.

01/12/1381

غدیر و انقلاب اسلامی ایران

شايد اكثر آن كساني هم كه در ماجراي بيعت اميرالمؤمنين(ع) گرد آن بزرگوار را گرفتند و با او بيعت كردند و پاي فشردند و فداكاري نمودند، واقعة غدير و به طريق اولي ظهور اسلام و جنگ‌هاي اميرالمؤمنين(ع) را نديده بودند؛ امّا اسلام و هدايت و نور آن فقط براي كساني نيست كه در آن وقت حضور داشتند؛ بلكه براي همه و براي هميشه است: «وَآخَرِينَ مِنْهُمْ لَمَّا يَلْحَقُوا بِهِمْ»3. انقلاب اسلامي شروع يك راه پرافتخار و سعادت‌بخش بود. همة كساني كه از بي‌عدالتي رنج برده‌اند و تشنة عدالتند، اين پديده را به جان دوست دارند و براي آن تلاش مي‌كنند. همة كساني كه سنگيني و فشار نظام ديكتاتوري و اختناق و زورگويي و قدرت فردي را احساس كرده يا دربارة آن فكر كرده‌اند، از انقلاب اسلامي، از حركت ملّت مسلمان و از مبارزة فراگير اين ملّت استقبال كرده‌اند و مي‌كنند [و اين امر] مخصوص امروز نيست، در آينده هم همين‌طور خواهد بود.

19/10/1381

پي‌نوشت‌ها: