سیّد علی کاشفی خوانساری
مردي ميانسال و ريز قامت بود. كلاه بافتني سياه رنگي بر سر مي‌گذاشت و عبايي قهوه‌اي رنگ روي دوش مي‌انداخت. جمعه‌ها عصر به خانة مادر بزرگ مي‌آمد و در مهمان‌خانه، روي صندلي چوبي كوچكي كه برايش گذاشته بودند، مي‌نشست. چايش را مي‌نوشيد و بعد آوازش را سر مي‌داد. در اتاق بغلي، مادر و خاله‌ها با شنيدن صداي او چادرهايشان را روي صورت‌هايشان مي‌كشيدند و گريه مي‌كردند. آواز مرد بعضي جاهايش عربي بود و بعضي جاهايش فارسي. گاهي شعر مي‌خواند و گاهي همين حرف‌هاي معمولي را با صداي كش‌دار و آه و ناله ادا مي‌كرد. در آخر هم دعاهايي مي‌خواند كه ما بچّه‌ها هم بايد دست‌هايمان را بالا مي‌گرفتيم و آمين مي‌گفتيم.
مادربزرگم همين سه ماه پيش از دنيا رفت. به حساب قمري نود و دو سال داشت و از بيست سالگي وقتي به تهران آمده بودند، تا زمان مرگ، روضه‌هاي خانگي‌اش تعطيل نشد. روضه‌خوان‌ها در اين هفتاد سال حتماً عوض شده و رفته بودند. خانة مادربزرگ از «شوش» به «دروازه شميران» و سپس به «سهروردي» و «تهرانپارس» تغيير يافته بود. امّّا روضة خانگي تعطيل نشده بود. اين اواخر كه پيشش مي‌آمدم، مي‌گفت: براي او و پرستارش زيارت‌نامه بخوانم. زانو مي‌زدم و دستش را مي‌بوسيدم و مي‌خواندم : «صلي الله عليكم يا اهل بيت النبوّة»
بچّه كه بودم مرحوم پدرم هر صبح جمعه دستم را مي‌گرفت و از خيابان «فخرآباد» پياده به خيابان «زرين نعل» و منزل مرحوم آيت‌الله ميرزا خليل كمره‌اي مي‌بُرد تا سخنراني و روضه گوش كنيم. من البتّه بيشتر با بچّه‌هاي فاميل در همان حياط كوچك هم‌بازي مي‌شدم؛ امّا مي‌ديدم كه آن صحن به چشم كودكي من بسيار بزرگ، مدام از جمعيّت پر و خالي مي‌شد و سخنراناني با عمّامه و بدون آن روي پلّه‌هاي مختلف منبر مي‌نشستند و حرف مي‌زدند و دقايقي بعد با ذكر يك صلوات جايشان را به ديگري مي‌دادند. ظهر كه مي‌شد غريبه‌ترها مي‌رفتند و فاميل و آشنايان دور سفرة بزرگي كه در نيم طبقة بالا پهن مي‌شد، مي‌نشستند و همه بلند بلند حرف مي‌زديم و غذا مي‌خورديم و مي‌خنديديم. روح همة رفتگان شاد. يادشان بخير و انا بكم لاحقون.
آن وقت‌ها روضه‌خوان‌ها كارت ويزيت و سايت و مدير برنامه نداشتند. آنها كه پاي روضه‌ها مي‌نشستند به نام روضه‌خوان و شهرت او كاري نداشتند. شهر از عكس‌هاي بزرگ
روضه‌خوان‌ها پر نمي‌شد و اگر كسي مي‌خواست مجلس روضه را اطّلاع‌رساني كند، نام روضه‌خوان‌ها را بزرگتر از نام اباعبدالله بر روي پارچه‌ها و بنرها و بيلبردها نمي‌نوشت. آن روزها روضه‌خوان‌ها طرف‌داران سينه چاك و آمادة يقه‌گيري نداشتند. كسي دنبال مريدبازي و لشكركشي نبود. آن وقت‌ها روضه‌خوان‌ها پيش پاي علما بلند مي‌شدند. بر پلّه‌هاي پايين منبر مي‌نشستند و عالمي كه به مجلس مي‌آمد، صلوات مي‌گرفتند. آن روزها روضه كه مي‌خواندند نماز فراموش نمي‌شد. اوّل و آخر هر مجلسي حديثي خوانده مي‌شد و مسئلة احكامي تشريح مي‌شد. آن روزها مي‌گفتند: روضه و گريه، بدون نماز و بر سر سفرة حرام و خمس نداده، فايده‌اي ندارد.
حالا اين روزها چه بسيار كه دلم هواي روضه مي‌كند. شهر پر است از تبليغات روضه‌ها، روي پل عابر پياده، كنار اتوبان، آويزان به درخت‌ها و تيرهاي چراغ برق، پشت شيشة ماشين‌هايي كه صداي نوار روضه‌شان خواب را از چشم كودك و بيمار مي‌پراند. امّا هنوز هم بگردي اگر، شايد مجلس روضه‌اي پيدا كني. خانه‌اي قديمي كه ديوارهايش را سياه‌پوش كرده‌اند و روي يك چهار پايه، پارچة سياه انداخته‌اند. خانه‌اي كه در آن از آمپلي‌فاير و سيستم چندبانده خبري نيست و دوربين‌ها اشكت را شكار نمي‌كنند. خانه‌اي كه جلوي آن كسي ايستاده كه به احترام عزاداران حسين(ع) تا كمر خم مي‌شود و كفش‌هايشان را جفت مي‌كند. بلند شوم بروم قرآن و مفاتيح را بياورم و خودم براي زن و بچّه‌ام مجلس روضه بر پا كنم. يا حضرت علي اكبر(ع) خواهشم فقط همين كه فرزندانم و نسلم، هرچه به نام شام دروغ و ريا مي‌بينند، دلشان از محبّت خاندان شما دور نشود. آمين