هيچ حماسة انساني در گذشته و حال به اندازة حماسة شهادت حسين(ع) در «كربلا» مورد تحسين و توجّه عاطفي قرار نگرفته و جنبة آموزشي نداشته است. اين حماسه به عنوان يك رويداد عاطفي و احساسي نقطه عطف مؤثّري در روند عقايد اسلامي شده است. حماسهاي كه اگر نبود اسلام نه تنها نميتوانست به عنوان يك عقيده ريشهدار و ايمان محكم در باطن مسلمانان جايگير شود؛ بلكه در حدّ يك مذهب كم فروغ و ضعيف در ميان انسانها معرفي نميشد.
قيام حسين بن علي(ع) زلزلهاي شگرف بود كه توانست پايههاي امّت اسلامي را تا دورترين نقطهها به لرزه درآورد، چشمها را بگشايد و وجدانها را عليه هيمنه و اقتدار دروغين و شرّ ستمپيشگان بيدار كند، همانان كه در صددند ظلم و ستم را در اعماق جان انسانها مستولي كنند و ارزشهاي ديني را با عناوين پوشالي از بين ببرند و با تباه كردن حقوق دينداران، انوار ذاتي و جوهري جذّابيت دين را خاموش كنند.
حماسة حسيني، انقلاب به تمام معني كلمه بود چيزي كه به هيچ وجه قابل قياس با ديگر انقلابها نيست؛ چرا كه عظمت آن فراتر از معناي محدود واژگان و بزرگتر از معيارهاي قابل قياس بشري است. انقلابي است كه به درجاتي بالاتر از حماسه ارتقا يافت و اين حقيقتي است كه براي شكلگيري حماسهها معمولاً انسانها فدا ميشوند؛ امّا در آفرينش اين حماسه نه انسانهاي معمولي كه خاندان و اهل بيت پيامبر(ص) شركت داشتند.
عاشورا، قيامي است كه هدفش حفظ كيان امّت محمّد(ص) و مصون داشتن عقايد مسلمانان و حمايت از سنّت مقدّس رسول اكرم(ص) و دور ساختن دست گستاخان از آن است. بايد گفت آن كس كه انقلاب حسيني را به عنوان حماسه بپذيرد، بزرگتر از آن نمييابد؛ زيرا حماسهها و انقلابهايي كه جهت حركت تاريخ و امّتها را تغيير دادهاند به نسبت بزرگي اهداف و امكان تبديل شدنشان به يك عقيده يا اصل اعتقادي براي گروه يا گروههايي قابل سنجشند. با اين معيار، انقلاب حسين(ع) از زمان پيدايش تا ابدالآباد در نوع خود هم اوّلين انقلاب تاريخ و هم بينظيرترين انقلابها در تاريخ انسانيّت است، به عبارت ديگر اين انقلاب تا جهان باقي است و نوع انسان زنده است جاودانه خواهد ماند؛ زيرا شكلگيري آن به خاطر انسان بوده است.
اگر ميگوييم انقلاب حسيني «نخستين» انقلاب است از آن روست كه در چارچوب وقايع جهان اسلام و در تاريخ اديان آسماني نخستين انقلابي است كه بر مبناي اصول و ارزشهاي عقيدتي به وقوع پيوسته است.
اگر ميگوييم «پيشتاز» است از اين روست كه هم زمينه را براي روح انقلابي آماده كرده و هم خود يك انقلاب روحي است كه دلهاي مسلمانان را شيفته و بيقرار خود ساخته و معني بزرگمنشي و پايمردي انسان مؤمن را در برابر فتنهگراني كه به نام دين رگههاي شرك و بيهودگي را در پيكرة عقايد اسلامي تزريق ميكنند؛ يادآور شده است.
انقلاب حسيني، دعوت آشكاري بود براي زدودن اين رگهها و تخريب پايههاي گمراهي و ايستادگي در برابر اهداف كساني كه از صراط مستقيم شريعت منحرف شده و با آبروي شريعت و دين بازي ميكردند؛ هم آنان كه بر سر كيان آيين نوظهور اسلام قمار كردند تا بتوانند آن را پيش از رشد و بالندگي به خاك بسپارند.
اگر ميگوييم «يگانه» است از اينروست كه با تسخير وجدانهاي مسلمانان تأثيرات عقيدتي محكمي بر جاي گذاشت. درست در زماني كه پايههاي حكومت حكّام اسلامي و حكومتگران به نام دين، به واسطة اعمالشان نيازمند وارد آمدن شوك و ضربهاي كاري بود؛ قيام شهادتطلبانة حسين(ع) همان ضربة كاري بود كه تأثيري برقآسا در آن دوران و دورانهاي بعد گذاشت. صاعقهاي بود كه چشمهاي عشق و محبّت را در وجدانهاي بيدار نسلهاي بعد جاري خواهد كرد.
و بالأخره اگر ميگوييم انقلاب عاشورا انقلابي «جاودانه» است از اينروست كه يك انقلاب انساني به تمام معني است. از انسان است براي انسان، اين انقلاب با خون پاك حسين(ع) گلگون شد و از همين رو در نهاد تمام مسلمانان به عنوان نماد كرامت دين شناخته شد و انسان مسلمان توانست شاهد ورق خوردن صفحات جديدي در روند عقيدهاش باشد، صفحاتي روشن و خالي از تزوير و بردگي و بندگي كه كلمات آن با حروفي نوراني نگاشته شده تا ضمير انسان را به راههاي درستي كه بايد در آنها حركت كند، رهنمون شود و او را به اوج سلامتي و امنيّت كه شايستة يك انسان است، برساند. از اين رو [انقلاب حسين(ع)] جاودانه است؛ زيرا يك انقلاب اخلاقي است و قانون جديد اخلاق را پيريزي كرده است، قانوني كه روشنگر راه مبارزة امّت اسلامي در تمام سطوح و زمينههاست و به او ميآموزد كه چگونه فدا كردن جان و تن در زمانها و مكانهاي پر خطر، آسان است و چگونه مردن، سعادت و زندگي با ظالمان دردآور و سخت است و اينكه مرگ با عزّت بهتر از زندگي با ذلّت است.