ديانا ترون‌گوسوي مسيحي ديروز و هاجر حسيني شيعة امروز است. با او از طريق سايت «Islam women.net» آشنا شدم و بعد او را در همايش «فمينيسم در آمريکا» كه در تهران برگزار شده بود، ديدم.
ديانا ترون‌گوسو در خانواده‌اي مسيحي در «ايالت تگزاس» به دنيا آمده است. در زمان تبليغ دين مسيحيّت در کليسا، به طور تصادفي با دين اسلام آشنا مي‌شود و پس از مطالعه و تحقيق در سنّ بيست سالگي، اسلام را به عنوان دين خود بر مي‌گزيند. او در آمريکا فوق‌ليسانس ارتباطات مي‌خوانده که با اوج‌گيري انقلاب اسلامي در ايران، آمريکا را به قصد اروپا ترک كرده و براي ادامة مطالعاتش دربارة اسلام راهي ايران مي‌شود. در شهر قم زندگي خود را آغاز مي‌کند؛ امّا پس از مدّتي براي ادامة تحصيلات و تحقيقات، راهي تهران مي‌شود.
هاجر حسيني در مسير تحقيقات خود، با موضوع عاشورا و امام حسين(ع) آشنا مي‌شود. به گفتة خودش اين نقطة اوج تحوّلات فکري و روحي او بوده است. او در حال حاضر به نويسندگي در مجلة «کوثر» به زبان اسپانيولي و سايت «زنان مسلمان» مشغول است و با شوراي فرهنگي، اجتماعي زنان نيز همکاري دارد. او همچنين تحصيلات خود را در مقطع کارشناسي ارشد در رشتة «تاريخ شيعه» در «دانشگاه اهل بيت(ع)» ادامه مي‌دهد. اين گفت‌وگو را دربارة ماجراي شيعه شدن او به واسطة عاشورا و امام حسين(ع) مي‌خوانيد.
نحوة آشنايي شما با اسلام چگونه بود؟
من در يک خانوادة کاتوليک به دنيا آمدم. خانواده‌اي که براي اصول ديني اهمّيت فراواني قائل بود. هميشه دغدغة آشنايي با اديان مختلف را در سر داشتم و به دنبال حقيقت معنويت بودم. در سنّ هجده سالگي تصميم گرفتم از آمريکا
به اروپا رفته تا در آنجا خواسته‌هايم را دنبال کنم؛ امّا در آن سفر متوجّه شدم که تفاوتي بين آمريکا و اروپا وجود ندارد و همه غرق در مادّيات هستند و آنچه من در پي حقيقت آن بودم؛ يعني معنويّت رنگي ندارد. زمان حضورم در اروپا مصادف با انقلاب اسلامي در ايران بود. در روزنامه‌هاي اروپايي مطالب مختلفي دربارة يک انقلاب مي‌خواندم که توسط يک رهبر روحاني در حال وقوع بود. اين موضوع که اسلام و اين رهبر روحاني، يعني امام خميني(ره) چه مي‌گويد، بسيار توجّهم را جلب کرد. آن زمان تازه با اسلام آشنا شده بودم، امّا زمينة تحقيقات جدّي‌تر و عميق‌تري را پيدا نكرده بودم.
همان زمان، انقلاب ايران باعث شده بود تا پيروان مسيحيّت و به خصوص شخص پاپ درصدد گفت‌وگو با مسلمانان و به خصوص آيت‌الله خميني باشند. در اروپا، پاپ چند جلسة توجيهي را با چند تن از شيعيان ايراني ترتيب داد. به لطف خدا من هم در آن جلسات شرکت کردم. در آن جلسات مباحث مختلف ديني مطرح شد و به طور استدلالي به بحث و گفت‌وگو نشستيم. از پيامبر اكرم(ص) و راه او و راه پيامبران گذشته و اصول ديني به شکل مقايسه‌اي در اسلام و مسيحيّت بحث‌ها کرديم و حتّي بحث ما به موضوع انقلاب ايران هم رسيد. يادم هست آنجا چنين مطرح شد که امام خميني در ايران يک انقلاب مسلّحانه نکرده است؛ بلکه اين انقلاب از درون انسان‌ها شروع شده و ادامه پيدا کرده است. خود اين موضوع براي من خيلي جذّاب و سؤال برانگيز شد و بعد مطرح شد که او مي‌خواهد قوانين الهي را در جامعه، به شکل عمومي پياده کند.
در مسيحيّت هم موضوعي با عنوان پادشاهي خدا داريم که معتقد به ظهور حضرت مسيح و حاکميّت قوانين است. همين موضوع با جرياناتي که آن روز در فضاي جهاني حاكم بود و مطرح شدن مسئلة امامت، مرا خيلي جذب خود کرد. در مباحث امامت که پيش مي‌رفتيم من با يک نقطة اوج روبه‌رو شدم و آن امام حسين(ع) بود. به طور مداوم موضوعات مربوط به امام حسين(ع) را با مسيحيّت تطبيق مي‌دادم. مثلاً به فداکاري و جان‌فشاني امام حسين(ع) که رسيدم، آن را با رنج‌ها و سختي‌هاي مسيح تطبيق دادم. هر چه در موضوع امام حسين(ع) پيش مي‌رفتم، هيجانم براي دانستن اين همه عظمت بيشتر و موضوعات جدّي‌تر و جديدتري بر رويم گشوده مي‌شد. امام حسين(ع) نقطة اصلي لحظات شگفت‌انگيز وجودم شد. اوّل کاملاً شگفت‌زده شدم. من قبلاً در کليسا مبلّغ بوده و با نظام‌هاي تبليغ آشنايي داشتم. با موضوعات اخلاقي و ديني انس داشته، امّا در تمام آن موضوعات ابعاد عظمت عاشورا و امام حسين(ع) يک فضاي متفاوتي را بر روي من گشود. فکر مي‌کنم عاشورا حجّت را برايم تمام کرد.
يعني عاشورا و امام حسين(ع) علّت اصلي و نهايي مسلمان شدن شما بود؟ لطفاً بيشتر توضيح دهيد؟
بله، همين‌طور است. من در آمريکا مسلمان شدم و بعد سعي کردم به ايران بيايم تا در کشوري که به نام اسلام و امام حسين(ع) است، مطالعاتم را ادامه دهم. من به طور دقيق در تمام مسيحيّت تحقيق کردم، بعد به اين نكته رسيدم که عيسي مسيح همان الگويي را از انسانيّت مي‌خواهد که مصداقش امام حسين(ع) است. در اسلام اين الگوها خيلي وسيع و ژرف هستند. من در ايران در بسياري از مراسم مذهبي شرکت كرده و به طور جدّي با مراسم عزاداري امام حسين(ع) آشنا شدم. در کنار اين مراسم آنچه براي من خيلي اهمّيت داشت، شناخت شخصيّت و نقش جهاني از امام حسين(ع) بود آنچه برايم مهم بود. حرکت و ارادة امام حسين(ع) براي احياي حقيقت بود. او همه چيز را فدا کرد تا اصل دين و حقيقت انسانيّت بماند. در اين موضوع ابعاد فکري و عقلي عجيبي نهفته است.
ائمة اطهار(ع) و به طور خاص امام حسين(ع) براي جلوگيري از انحراف اسلام، جان خود را فدا كردند تا اسلام در مسير حقيقي خود حفظ شود؛ امّا در مسيحيّت چه کساني پس از حضرت عيسي(ع) چنين کاري کرده‌اند؟
حضرت عيسي(ع)، فردي معنوي بود. شايد اگر در شخصيّت او کنکاش مي‌کردند، عيناً يک مسلمان واقعي بود؛ يعني در واقع، بين مسيحيّت و اسلام در اصل موضوع، هيچ تفاوتي وجود ندارد؛ امّا مسيحيّت دستخوش تغييرات شد. من به اين
نتيجه رسيده‌ام که فرهنگ مسيحيّت ديگر آنچه که بايد باشد و مسيح گفته، نيست؛ امّا در اسلام بودند افرادي که فرهنگ اصيل اسلام را تا پاي جان حفظ کردند. به نظر من کربلا، مرکز کمال انسانيّت است.
در اسلام کساني همچون حضرت زينب(س) بودند که رسالت پيامبرگونه داشتند؛ البتّه خيلي از مفاهيم ديني در اسلام و مسيحيّت مشترک است. هر دو به يک خداي واحد و به آخرالزّمان معتقدند؛ امّا آنچه در اسلام وجود دارد اين است که يک مسلمان براي ظهور منجي کارهايي انجام مي‌دهد. در اسلام راه براي رسيدن به روز موعود نشان داده شده است؛ امّا در مسيحيّت اين چنين نيست. مهم‌ترين دليل مسلمان شدن من هم، همين بود. الگوها و راه‌هايي که در اسلام وجود دارد، در مسيحيّت نيست. مسيحيان معتقدند که مسيح، پسر خدا آمد و براي بخشوده شدن گناهان آنها کشته شد. موضوعاتي که در مسيحيّت حل نشده است، اسلام آنها را حل کرده است.
انجيل کتابي است که توسط پيروان حضرت عيسي(ع) نگاشته شده است. تفکّرات مردمي، قومي و نژادي در آن نقش داشته است و آن را دستخوش تغييرات کرده است؛ امّا قرآن کتابي است که علاوه بر آنکه قصص و روايات دارد، احکام و دستورات ديني نيز دارد؛ با خواندن قرآن، در مي‌يابيد که چه بايد بکنيد و چه نکنيد. مسيحيّت و اسلام از بعد فردي و معنوي به هم نزديک هستند. هر دو، انسان را به سوي خداوند و به نوعي پرواز به سوي او هدايت مي‌کنند؛ امّا در بُعد اجتماعي، اسلام بسيار قوي‌تر وارد شده است و احکام و قوانين خاصّي را براي آن وضع کرده است. مسيحي‌اي که روح و بوي عيسي مسيح(ع) را حس کرده است و از آن نشئت گرفته است با اسلام در يک راستا است؛ امّا مسيحيّتي که ساختة فرهنگ مردم در طول قرن‌هاست، چيزي از مسيح و حقيقت وجودي آن حس نکرده است. اينجاست که تضادها و مغايرت‌ها به وجود مي‌آيد. من زماني اسلام را به عنوان دين برگزيدم که مسيحيّت را به طور کامل مي‌شناختم.
بهتر است به همان نقطة اوج برگرديم. مي‌خواهم بدانم آيا موضوع عاشورا و امام حسين(ع) در آمريکا بازتاب‌هايي داشته، يا دارد و آيا زمينه‌هاي آشنايي براي مردم فراهم است؟
در سال‌هايي که من در آمريکا زندگي مي‌کردم، زمينة آشنايي با اسلام خيلي کم بود؛ يعني واقعاً من در دنيايي از اطّلاعات زندگي مي‌کردم که هيچ اطّلاعاتي از اسلام وجود نداشت؛ امّا بعد از اوج گرفتن جريان‌هاي انقلاب ايران، موضوع اسلام خيلي در اروپا و حتّي آمريکا مطرح شد؛ البتّه باز موضوعات ديگر مثل عاشورا يا امام حسين(ع) در اين سال‌هاي اخير خيلي جدّي‌تر مطرح شده است. چرا؟ چون با حملة آمريکا به عراق مسئلة کربلا و نجف در اخبار دائماً مطرح شد و به تبع آن حسّاسيت‌هاي مسلمانان روي اين دو مکان مورد توجّه رسانه‌ها قرار گرفت. بنابراين خودِ همين موضوع به نوعي مسئلة اهمّيت کربلا را در اذهان عمومي جهان مطرح کرده و مي‌کند. ضمن اينکه در دهه‌هاي اخير، اسلام در آمريکا ديني بوده که به سريع‌ترين شکل رشد کرده است و در حال حاضر افراد زيادي از مردم آمريکا به خود ما مراجعه مي‌کنند تا دربارة اسلام مطالعه و تحقيق کنند و اتّفاقاً قرآن و مسئلة عاشورا با الگويي مثل امام حسين(ع) براي مردم آمريکا و اروپا که ناگهان با آن آشنا مي‌شوند، از جذّابيت‌هاي فراواني برخوردار است. اين واقعيّتي است که در اسلام، ائمة اطهار(ع) کشش عميق و عجيبي دارند.
آيا شما چنين الگويي مثل امام حسين(ع) را در فرهنگ‌ها و ملّيت‌هاي ديگر مي‌شناسيد؟
البتّه بعضي مسيحيان و به طور خاص کاتوليک‌ها معتقدند که حضرت عيسي(ع) خيلي در زندگي زجر کشيد، امّا با توجّه به مطالعاتي که داشتم مدلي با عظمت‌تر از امام حسين(ع) در هيچ فرهنگي پيدا نمي‌شود. اين عظمت و ابعاد گوناگون آن اصلاً قابل تصوّر نيست. حقيقت انسانيّت در عاشورا رقم خورده است. البتّه در هر ملّيتي قهرماناني هستند؛ امّا همة آنها يک بعدي‌اند.
امام حسين(ع) ابعادي دارد که هر چقدر روي آن مطالعه و تحقيق کنيد، تمام شدني نيست. باور کنيد که خيلي از اين عظمت، هنوز ناشناخته مانده است.
احساس عميق شما در روز عاشورا به عنوان يک مسيحي‌اي که حالا شيعة امام حسين(ع) است، چگونه است؟
راستش نمي‌توانم به اين سؤال پاسخ بدهم. آيا شما مي‌توانيد اوج حقيقت را تعريف کنيد؟ امام حسين(ع) اوج حقيقت است. من فقط هميشه خدا را شکر کرده‌ام که مرا در مسير حقيقت قرار داد. حتّي وقتي در مراسم عزاداري شرکت مي‌کنم، مي‌فهمم که امام حسين(ع) از اين مراسم نيز بالاتر است. کار او، فکر او، راه او و فدا شدنش براي حقيقت و انسانيّت، گستره‌اي جهاني پيدا کرده است. من فقط خدا را شکر مي‌کنم که مرا با عاشورا و امام حسين(ع) مسلمان کرد.