برنامة رسانه‌هاي غربي عليه نظام اسلامي

ابراهیم شفیعی سروستانی

نظام سلطه براي اجراي طرح و برنامه‌هاي ياد شده، همة ابزارهاي ممكن، به ويژه رسانه‌ها را به خدمت گرفته است و با تمام قوا در اين زمينه تلاش مي‌كند. براي روشن شدن نقش رسانه‌ها در راهبردي كه نظام سلطه در برخورد جريان اصول‌گرايي اسلامي به رهبري نظام جمهوري اسلامي ايران در پيش گرفته است، در اينجا اين موضوع را ذيل دو عنوان بررسي مي‌كنيم:

الف) گسترش فساد و تباهي در ميان جوانان

«خبرگزاري يونايتدپرس» در 12 سپتامبر 2002 م. (21 شهريور 1381 ش.) خبري را با اين عنوان براي جهانيان مخابره كرد: نتانياهو: آمريكا بايد با تلويزيون به ايران حمله كند. اين خبر، سياست‌ها و برنامه‌هاي نظام سلطه را براي گسترش فساد و تباهي در كشور اسلامي ايران با بهره‌گيري از رسانه‌ها به خوبي روشن مي‌سازد. متن خبر ياد شده به شرح زير است:

نخست‌وزير سابق اسرائيل1 از آمريكا خواست تا تغيير رژيم را در دو كشور عراق و ايران پي بگيرد. اين كار را در عراق با حملة نظامي و در ايران با پخش برنامه‌هاي تلويزيوني ماهواره‌اي با محتواي هرزه انجام دهد. وي گفت: جريان فرهنگ عاميانة غربي به داخل ايران مي‌تواند منجر به براندازي جمهوري اسلامي شود.

بنيامين نتانياهو با اشاره به وجود هزاران ديش ماهواره در ايران، به «كميتة اصلاح دولتي»2 گفت: آمريكا مي‌تواند با پخش سريال‌هاي شبكة فاكس كه افراد زيباروي جوان را در وضعيّت‌هاي متنوّعي از برهنگي نشان مي‌دهد كه زندگي‌هاي فريبنده و مادّي‌گرايانه دارند و رابطه‌هاي بي‌قيد جنسي برقرار مي‌كنند، يك انقلاب را عليه حكومت اين كشور برانگيزد.

وي به اين كميته گفت:

اين [سريال‌ها] واقعاً براندازانه هستند. جوانان ايراني دلشان از لباس‌هاي دل‌پسندي كه در اين سريال‌ها مي‌بينند، خواهند خواست. آنها استخرها و زندگي‌هاي پرزرق و برق را خواهند خواست.3

«كميتة خطر جاري»4 كه اعضاي آن را برجسته‌ترين عناصر سياسي و نظامي آمريكا تشكيل مي‌دهند،5 در اكتبر 2005 م. (مهر 1384 ش.) با توجّه به استحكام نظام جمهوري اسلامي و شكست ده‌ها استراتژي نظام سلطه در مقابل ملّت ايران در طول سال‌هاي گذشته، جنگ سخت را بي‌فايده دانست و خواستار توجّه بيشتر دولت ايالات متّحده به پروژة نرم‌افزاري براندازي از درون شد.

در گزارش كميتة خطر جاري كه مارك پالمر،6 يكي از اعضاي برجستة اين كميته و چهرة بانفوذ دستگاه سياست خارجي آمريكا7 آن را جمع‌بندي و تدوين كرده، بر براندازي نظام جمهوري اسلامي با تمركز فعّاليت‌ها در سه محور دكترين مهار، نبرد رسانه‌اي و سامان‌دهي نافرماني مدني تأكيد شده است.

در يكي از محورهاي پانزده‌‌گانة اين گزارش كه با عنوان ايران و آمريكا؛ رهيافت جديد تنظيم شده است، در مورد بهره‌گيري از شبكه‌هاي راديويي و تلويزيوني براي مقابله با نظام اسلامي چنين مي‌خوانيم:

بايد شبكه‌هاي متعدّد راديو تلويزيوني را براي ايرانيان تدارك ديد و پيام‌هاي خود را با پيشرفته ترين تكنولوژي‌هاي روز، به دست مردم ايران برسانيم.8

گفتني است مارك پالمر در گفت‌و‌گويي با دبوراه سولومود، خبرنگار روزنامة آمريكايي «نيويورك تايمز»، به صراحت با ايدة تهاجم نظامي عليه جمهوري اسلامي مخالفت و اعلام كرد:

ايران به لحاظ وسعت سرزميني، كميّت جمعيّت، كيفيّت نيروي انساني، امكانات نظامي، منابع طبيعي سرشار و موقعيّت جغرافيايي ممتاز در منطقة خاورميانه و هارتلند نظام بين‌الملل به قدرتي كم‌بديل تبديل شده است كه ديگر نمي‌توان با يورش نظامي آن را سرنگون كرد.9

پيرو پيشنهاد نخست‌وزير رژيم صهيونيستي و كميتة خطر جاري، براي راه‌اندازي شبكه‌هاي تلويزيوني ماهواره‌اي با هدف ترويج فساد و ابتذال در جامعة اسلامي ايران، تلاش‌هاي گسترده‌اي صورت گرفت كه راه‌اندازي شبكه‌هاي تلويزيوني«ام. بي. سي. فارسي»10 در سال 2008 م. «فارسي وان»11 در سال 2009 م. «من و تو 1»12 در سال 2010 م و «زمزمه»13 در سال 2011 م. از آن جمله است.

مهم‌ترين موضوع‌هايي كه در اين شبكه‌ها دنبال مي‌شوند، عبارتند از: ترويج سبك زندگي غربي، عادي‌سازي روابط نامشروع، قبح‌زدايي از پديده‌هايي چون خيانت زن به شوهر، دوستي با جنس مخالف، رابطة جنسي قبل از ازدواج، بارداري قبل از ازدواج، فرزند نامشروع، سقط جنين، هم‌جنس بازي و....14

جاهد محسني، يكي از مالكان شركت رسانه‌اي «موبي مديا گروپ»15 كه از سال 2002م. تاكنون با راه‌اندازي «راديو آرمان»، «تلويزيون طلوع»، «شبكة تلويزيوني فارسي وان»، «شبكة تلويزيوني زمزمه»، شركت توليد موسيقي، شركت خدمات اينترنتي و... نقش مهمّي در تحقّق اهداف فرهنگي آمريكا در كشورهاي اسلامي فارسي‌زبان، به ويژه ايران و افغانستان داشته است،16 در همايش «رسانه‌هاي گسترش يافتة آمريكا» كه در باشگاه ملّي خبرنگاران در واشينگتن دي. ‌سي. برگزار شد، دربارة اهداف خود در راه اندازي شبكة راديويي آرمان مي‌گويد:

ما در پي «تغيير اجتماعي» يا همان «social change» هستيم.

كليدواژة ما هم تأكيد بر روي زنان است؛ يعني زنان، اسم رمز حركت به سمت توسعة غربي و اصلاحات اجتماعي هستند.

او در ادامه سخنان خود تأكيد مي‌كند:

فكر نكنيد صحبت زن و مرد به صورت دوستانه در راديو چيز معمولي است؛ بلكه اين سرآغاز تحوّل اجتماعي است كه آرام آرام حركت مي‌كند، امّا مؤثّر است.17

ب) تغيير فرهنگ، قوانين حاكم بر زن و خانواده

رسانه‌هاي غربي در ساليان اخير، هجوم سنگيني را به باورها، ارزش‌ها و هنجارهاي اسلامي، به ويژه مباحث مرتبط با حوزة زن و خانواده آغاز كرده‌‌اند.

مهم‌ترين موضوع‌هايي كه رسانه‌هاي ديداري و شنيداري غرب با هدف تغيير فرهنگ و مقرّرات حاكم بر زن و خانواده در جوامع اسلامي و همچنين خدشه‌دار كردن اين فرهنگ و مقرّرات در اذهان زنان اروپايي به آنها توجّه كرده‌اند، به شرح زير است:

1. حجاب و عفاف

فرهنگ حجاب و عفاف، مانعي جدّي در راه گسترش فساد و تباهي در جوامع اسلامي به شمار مي‌آيد. ازاين‌رو، رسانه‌هاي نظام سلطه مي‌كوشند اين فرهنگ را به هر طريق ممكن، تضعيف كنند. مقام معظّم رهبري در اين ‌باره مي‌فرمايد:

سياست راهبردي، اساسي و بنياني غرب بر عرضه شدن و هرزه شدن زن است. حجاب، مخالف آن است. حتّي اگر حجاب ناشي از يك انگيزه و ايمان ديني هم نباشد، با آن مخالفت مي‌كنند.18

رسانه‌هاي ياد شده، اين هدف را از دو راه دنبال مي‌كنند؛ يكي، ترويج فرهنگ برهنگي و ولنگاري در رابطه با جنس مخالف با پخش برنامه‌هاي نمايشي غيراخلاقي و مبتذل و ديگري، القاي شبهه و ترديد دربارة فرهنگ اسلامي حجاب و عفاف در قالب خبرها، تحليل‌ها و مستندهاي جهت‌دار و شبكه‌هاي ويژة پخش فيلم و سريال، مانند «فارسي وان» و «من و تو 1»، راه نخست و شبكه‌هاي خبري و تحليلي مانند «بي. بي. سي فارسي»19 و «صداي آمريكاي فارسي»،20 راه دوم را دنبال مي‌كنند.

دربارة راهكار نخست، پيش از اين به اجمال سخن گفتيم. ازاين‌رو، در اينجا تنها به بررسي راهكار دوم مي‌پردازيم. برنامه‌هاي رصد شده از دو شبكة خبري و تحليلي ماهواره‌اي فارسي‌زبان؛ يعني «بي. بي. سي فارسي» و «صداي آمريكا» در سال 1389 ش. نشان مي‌دهد اين دو شبكه در اين سال، ده‌ها برنامه در قالب خبر، گزارش، مستند، گفت‌و‌گو، ميزگرد و ... با موضوع حجاب و روابط زن و مرد در ايران تهيه و پخش كرده‌اند.

شبكه‌هاي ياد شده در برنامه‌هاي گوناگون خود به طور مستمر اين پيام‌ها را دربارة فرهنگ حجاب و عفاف به مخاطبانشان القا مي‌كنند:

ـ الگوي پوشش اسلامي، پاسخ‌گوي تنوّع‌گرايي و آزادي‌خواهي نسل امروزي نيست؛

ـ دختران نوجوان و جوان ايراني به دليل استفاده از لباس‌هاي تيره دچار افسردگي شده‌اند؛

ـ حجاب، مانع فعّاليت‌هاي تفريحي، ورزشي و حتّي علمي و آموزشي دختران است؛

ـ حجاب، عامل نقض حقوق زنان مسلمان است؛

ـ حجاب، نماد سياسي اسلام تندرو است؛

ـ نظام اسلامي به بهانة حجاب در پي يكسان‌سازي يا كنترل اجتماعي است؛

ـ طرح‌هاي حكومت اسلامي براي گسترش حجاب در ايران، ناكارآمد بوده است؛

ـ الزام به حجاب، دخالت در حريم خصوصي افراد است.21

مخالفت و دشمني رسانه‌هاي غربي با حجاب و عفاف زنان مسلمان تا به آنجا پيش رفته است كه بر اساس سناريويي از پيش طرّاحي شده، در يك برنامة تلويزيوني، يكي از زنان ايراني فراري به خارج كشور را وادار مي‌كنند به عنوان مخالفت با حجاب اجباري در ايران، كشف حجاب كند و روسري خود را كنار بگذارد.22

2. نهاد خانواده

با توجّه به جايگاه و نقش بي‌بديل نهاد خانواده در جوامع اسلامي، يكي از محورهاي مهمّ فعّاليت‌هاي تبليغي و رسانه‌اي نظام سلطه به تلاش براي تضعيف اين نهاد مقدّس اختصاص يافته است.

بررسي برنامه‌هاي شبكه‌هاي فيلم و سريال فارسي‌زبان نشان مي‌دهد كه با هدف تضعيف نهاد خانواده، محورهاي زير در دستور كار اين شبكه‌ها قرار دارد:

ـ ترويج خانواده‌هاي بي‌سامان و لجام‌گسيخته در مقابل ساختار سنّتي خانواده؛

ـ بي‌اهمّيت جلوه دادن احترام به والدين؛

ـ عادي جلوه دادن رابطة جنسي دختر و پسر؛

ـ هويّت‌زدايي مفهوم خانواده؛

ـ ترويج مفهوم زندگي با ديگران به جاي ازدواج؛

ـ شكستن قبح رابطة هم‌جنس‌گرايانه؛

ـ آسان جلوه دادن طلاق و شيرين نشان دادن زندگي پس از جدايي؛

ـ عادي جلوه دادن خيانت همسران به يكديگر؛

ـ برجسته كردن جذّابيت‌هاي جنسي؛

ـ كم‌رنگ كردن نقش مردان در خانواده.23

3. حقوق زنان

يكي ديگر از محورهاي فعّاليت رسانه‌هاي وابسته به نظام سلطه در مقابله با جريان اصول‌گرايي اسلامي، ظالمانه و عقب‌مانده جلوه دادن احكام و مقرّرات شرعي حاكم بر حقوق و شخصيّت زن در جوامع اسلامي است.

فعّاليت شبكه‌هاي ديداري و شنيداري فارسي‌زبان در اين ‌باره، بر محورهاي زير متّكي است:

ـ تضييع حقوق زنان در مباني ديني ريشه دارد؛

ـ قوانين تبعيض آميز در جوامع اسلامي، زنان را به شهروندان درجه دو تبديل كرده است؛24

ـ حدود شرعي برخلاف حقوق بشر است و بايد جلوي اجراي آن گرفته شود.

گفتني است شبكه‌هاي ماهواره‌اي مخالف نظام اسلامي، اين محور را به طور عمده با اتّكا به اظهارنظرهاي روشنفكران سكولار و تجدّدطلبان مسلمان يا مسلمانان ميانه‌رو دنبال مي‌كنند؛ يعني همان گروهي كه نيكسون و «مركز سياست عمومي خاورميانة مؤسّسه رند»، پشتيباني از آنها را براي مقابله با اصول‌گرايي اسلامي ضروري مي‌دانند.25

رسانه‌هاي غربي، محورهاي سه‌گانه ياد شده را هم در برنامه‌هاي خبري، گزارشي، تحليلي و مستند و هم در برنامه‌هاي نمايشي دنبال مي‌كنند. در سال‌هاي اخير، ده‌ها فيلم سينمايي براي ترسيم چهره‌اي خشن، نامطلوب و ظالمانه از روابط زن و مرد و ضوابط و چارچوب‌هاي حاكم بر اين موضوع در جوامع اسلامي، توليد و ارائه كرده‌اند كه از آن جمله مي‌توان به فيلم‌هايي همچون «بدون دخترم هرگز» (محصول 1991م. آمريكا)، «سنگسار ثريّا ميم» (محصول 2004م. آمريكا)،26 «تسليم» (محصول 2008 م. هلند) و «زنان بدون مردان» (محصول 2009 م. اتريش، فرانسه و آلمان) اشاره كرد.

افزون بر رسانه‌هاي غربي، مركزهاي تحقيقاتي و بنيادهاي فرهنگي مغرب‌زمين نيز تلاش گسترده‌اي را براي اثرگذاري بر فرهنگ حاكم بر زنان كشورهاي ‏اسلامي، به ويژه كشور ايران، آغاز كرده‌اند كه در اينجا به برخي از آنها اشاره مي‏كنيم:

بر اساس گزارش كتاب فهرست كمك‏هاي مالي27 كه در سال 2001 م. «مركز بنيادها»28 در آمريكا منتشر كرده است، تنها در سال‏هاي 1998 و 1999 م. بنيادهاي فورد،29 راكفلر30 و آندرو دبليو ملن31 جمعاً مبلغ 000/371/1 دلار براي مطالعه دربارة حقوق بشر زناني كه زير لواي قوانين اسلامي زندگي مي‏كنند و «حقوق بشر زنان مسلمان» اختصاص يافته و در اختيار مراكزي چون «دانشگاه ايموري» در «آتلانتا»، دانشگاه كلمبيا و برخي سازمان‏هايي كه در زمينة مسائل زنان فعّاليت مي‏كنند، گذاشته شده است.32

خلاصه و نتيجه‏گيري

نظام سلطه پس از دو دهه رويارويي با جريان رو به گسترش اصول‌گرايي اسلامي كه در پي پيروزي انقلاب اسلامي ايران در جهان ايجاد شد، بهره‌گيري از راهبرد جنگ سخت را در اين زمينه، بي‌فايده دانست. جنگ نرم با نظام جمهوري اسلامي به عنوان سردمدار اين جريان در جهان و براندازي از درون را در دستور كار خود قرار داد.

در راهبرد جديد غرب عليه نظام اسلامي بر سه موضوع تأكيد شده بود: دكترين مهار، نبرد رسانه‌اي و سامان‌دهي نافرماني مدني و در نبرد رسانه‌اي نظام سلطه با نظام جمهوري اسلامي كه به ويژه از سال 2005 م. شدّت بيشتري گرفت، تغيير باورها، ارزش‌ها و هنجارهاي مردم مسلمان ايران با بهره‌گيري از شبكه‌هاي گوناگون راديويي و تلويزيوني اولويّت ويژه‌اي داشت. به همين دليل، دشمن همة توانمندي‌هاي خود را در اين زمينه به كار گرفت.

گسترش فساد و تباهي در ميان جوانان و تغيير فرهنگ و قوانين حاكم بر زن و خانواده از مهم‌ترين محورهايي هستند كه در اين نبرد رسانه‌اي به آنها توجّه شده است. بر اين اساس، نهادها و سازمان‌هاي فرهنگي نظام جمهوري اسلامي به ويژه رسانة ملّي بايد در طرح‌ها و برنامه‌هاي خود، با هدف خنثي‌سازي راهبردهاي جديد نظام سلطه عليه نظام اسلامي به نكات زير توجّه كنند:

1. شناسايي دقيق جنبه‌هاي گوناگون نبرد رسانه‌اي دشمن و طرّاحي راهكارهاي مقابله با آن؛

2. مصونيّت‌بخشي به مخاطبان هدف شبكه‌هاي ماهواره‌اي به ويژه زنان و دختران از طريق:

الف) نهادينه‌سازي باورهاي ديني و افزايش تقيّدهاي مذهبي و اخلاقي آنان؛