اسرار و آثار تسبیح حضرت فاطمة زهرا(س)

نجات از شقاوت:

تسبيح حضرت زهرا(س) از آثار و بركات بسياري برخوردار است كه از جملة آنها نجات يافتن از شقاوت و بدبختي است.

هر انساني به تناسب بينش و نگرشي كه به جهان هستي و وجود پرآشوب خود دارد، به دنبال خوشبختي است و به عبارتي ديگر يكي از مهم‌ترين مسائلي كه همة انسان‌ها راآگاه يا ناآگاه به خود مشغول داشته است؛ به طوري كه كارهاي زندگي و برنامه‏هايشان را در جهت وصول به آن پي‏ريزي مي‏كنند، مسئلة رسيدن به سعادت و گريزاني از شقاوت است. منتهي از آنجايي كه انسان اختيار دارد، راه خودش را بايد آزادانه انتخاب كند؛ بنابراين انسان بعد از اينكه راه برايش نمايان شد، گاهي حسن انتخاب به خرج مي‏دهد و سبيل هدايت مي‏پيمايد و گاهي سوء انتخاب به خرج داده و سبيل ضلالت و گمراهي پيش مي‏گيرد و اين مسئلة شقاوت و سوء عاقبت، مسئله‏اي است كه همة آنان كه به خود آمده‏اند، از آن مي‏ترسند و آنها كه بصيرت ندارند و در خواب غفلت عمر مي‏گذرانند، در آن به سر مي‏برند؛

بنابراين آن دسته كه داراي بصيرت هستند، به لحاظ خوف از شقاوت، هميشه دست به دعا و ذكر بلند مي‏كنند و با تضرّع و اصرار از خداي خويش طلب دوري از شقاوت و وصول به سعادت مي‏نمايند.

مداومت بر تسبيح فاطمة زهرا(س)، موجب محفوظ ماندن از شقاوت و بدبختي است. از اين رو شايسته نيست كه از بركات و آثار آن غفلت نموده و در انجام آن كوتاهي و سستي نماييم. امام صادق(ع) در اين باره مي‏فرمايند:

«اي اباهارون! ما بچّه‏هاي خود را همان‌طور كه به نماز امر مي‏كنيم، به تسبيح حضرت فاطمه(س) نيز امر مي‏كنيم. تو نيز بر آن مداومت كن؛ زيرا هرگز به شقاوت نيفتاده است، بنده‏اي كه بر آن مداومت نموده است.»1

از اين حديث شريف استفاده مي‏شود كه شايسته است، والدين محترم، تسبيح حضرت زهرا(س) را مانند نماز به فرزندانشان تعليم دهند، باشد كه مشمول اين حديث گردند.

دوري شيطان و خشنودي خدا

شيطان همواره دشمن ديرينة انسان بوده و هست و هيچ گاه انسان از حيله‏ها و وساوس شيطاني او در امان نيست. شيطان بنا بر آيات الهي، دشمن قسم خوردة انسان است تا او را به هر طريق ممكن به گمراهي بكشاند.

بعضي انسان‌ها در مقابل اين تهاجم شيطاني و خواطر نفساني هميشه در حال فرارند كه در اين صورت همواره مورد تعقيب شيطان و خواطرند و هيچ گاه خلاصي ندارند و اي بسا در آخر خسته شده و نفس‏زنان تسليم شوند و عدّه‏اي اندك در تلاشند كه با مداومت بر ذكر و فكر و عمل، چنان رفتار كنند كه شيطان و خواطر را از خود فراري داده و دور كنند كه البتّه راهي است مشكل. كساني كه به اين مقام برسند داراي نفس مطمئنّه خواهند شد كه ديگر دگرگوني در آن راه ندارد.

وقتي انسان توانست شيطان را از خود دور و طرد كند و به طاعات، عمل نمايد و در كارها و اذكار و عبادت‌هاي خود اخلاص ورزد، رضايت خدا نيز حاصل گردد؛ چون شيطان و وساوس او يكي از بزرگ‌ترين موانع كسب رضايت و خشنودي حق تعالي است. آري رضا و رضوان خداوند سبحان مطلوب سالكان و منتهاي آرزوي عارفان است.

يكي از راه‌هايي كه مي‏تواند شيطان را از انسان دور كرده و موجبات رضاي الهي را فراهم آورد، مداومت بر تسبيح حضرت فاطمة زهرا(س) است.

امام باقر(ع) مي‏فرمايند:

«هر كس تسبيح حضرت فاطمه(س) را به جا آورد و پس از آن استغفار كند، مورد مغفرت قرار مي‏گيرد و آن تسبيح به زبان صد است و در ميزان (اعمال) هزار (ثواب) دارد و شيطان را دور كرده و خداي رحمان را خشنود و راضي مي‏نمايد.»2

و به سند معتبر از امام صادق(ع) منقول است كه:

«چون آدمي در جاي خواب خود مي‏خوابد، فرشتة بزرگواري و شيطان متمرّدي به سوي او مي‏آيند، پس فرشته به او مي‏گويد:

روز خود را به خير ختم كن و شب را با خير افتتاح كن و شيطان مي‏گويد: روز خود را با گناه ختم كن و شب را با گناه افتتاح كن. اگر اطاعت فرشته كرد و تسبيح حضرت زهرا(س) را در وقت خواب خواند، فرشته آن شيطان را مي‏راند و از او دور مي‏كند و او را تا هنگام بيداري محافظت مي‏كند، پس باز شيطان مي‏آيد و او را امر به گناه مي‏كند و ملك او را به خير امر مي‏كند. اگر از فرشته اطاعت كرد و تسبيح آن حضرت را گفت آن فرشته، شيطان را از او دور مي‏كند و حق تعالي عبادت

تمام آن شب را در نامة عملش مي‏نويسد.»3

شفاي كم‏شنوايي و درد جسماني

تسبيح حضرت فاطمه(س) بنا بر شواهد روايي و تاريخي در بعضي موارد بر بيماري‌هاي جسمي نيز مؤثّر بوده و باعث درمان بيماري گوش شده است.

يكي از ياران امام صادق(ع) نزد آن حضرت آمده و از كم‏شنوايي گوش خود نزد آن حضرت شكايت كرد، امام(ع) به او فرمودند:

«عليك بتسبيح فاطمة عليها السّلام».4

چه چيز مانع و جلوگير تو است و چرا غافلي از تسبيح حضرت فاطمه(س)؟»

آن مرد پرسيد: قربانت گردم، تسبيح فاطمه(س) چيست و چگونه است؟ حضرت فرمود: سي و چهار مرتبه «الله ‏اكبر»، سي و سه مرتبه «الحمدلله» و سي و سه مرتبه «سبحان‏ الله» كه صد عدد مي‏شود. آن مرد گويد:

و من اين كار را در اندك زماني انجام دادم و كم ‏شنوايي‏ام برطرف شد.5

برائت از دوزخ و نفاق

چنانچه گفته شد، بنا بر روايت امام صادق(ع)، تسبيح حضرت زهرا(س) از جملة ذكر كثيري است كه خداوند در «قرآن كريم» ياد فرموده:

«اذكرو الله ذكراً كثيراً؛6

و خدا را بسيار ياد كنيد.»7

و از طرفي رسول اكرم(ص) فرموده است:

«هر كس خداي عزّوجلّ را بسيار كند، خداوند او را دوست دارد و هر كه ذكر خدا را بسيار كند، براي او دو برائت (منشور آزادي) نوشته شود: يكي برائت از آتش جهنّم و ديگري برائت از نفاق و دورويي.»8

بنابراين تسبيح صدّيقة طاهره(س) اگر با شرايطش انجام پذيرد، موجب برائت از دوزخ و نفاق مي‏گردد.

غفران الهي

يكي ديگر از آثار تسبيح حضرت فاطمه(س)، غفران الهي است. غفران ربوبي، همة ذنوب و آثار سوء تيرگي‌هاي آنها را از ميان مي‏برد، حجاب‌ها را برطرف كرده و نقايص وجودي انسان را كنار مي‏زند؛ امّا متأسّفانه كمتر كسي هست كه بداند غفران، يعني چه و نياز به آنچه معنايي دارد و چگونه مي‏شود، غفران الهي همة مشكل‌ها را حل و فاصله‏ها را از ميان بردارد؟ در فرق بين عفوّ و غفران گفته شده كه: عفوّ الهي، ناديده گرفتن و به حساب نياوردن لغزش‌ها، خطاها، نقيصه‏ها و عيب‌ها و محو آثار نامطلوب آنهاست و غفران الهي عبارت است از افاضات و رحمت‌هايي كه به دنبال ناديده گرفتن لغزش‌ها، خطاها و نقيصه‏ها متوجّه انسان مي‏گردد و او را تكميل مي‏كند و نقايص و عيوب وجودي وي را بر طرف مي‏نمايد. غفران بعد از عفو است. عفو، ناديده گرفتن بدي‌هاست و غفران، بر طرف كردن آنها از وجود سالك و تبديل آنها به خوبي‌ها و كمالات است. عفو ربوبي، انسان را از سقوط و هلاكت نجات مي‏دهد و غفران الهي، به سالك پر و بال عطا مي‏كند و بالا مي‌برد. بنابراين اگر عفو و گذشت ربوبي نباشد، رهروان طريق با شكست روبه‌رو شده و كنار زده مي‏شوند و اگر غفران ربوبي نباشد، آنها از حركت و پيشرفت بازمانده و متوقّف مي‏گردند. امام صادق(ع) مي‏فرمايند:

«هر كس تسبيح حضرت فاطمة زهرا(س) را قبل از اينكه وضع خود را بعد از نمار واجب عوض كند، [بعد از اتمام نماز كاري نكند و بلافاصله] به جا آورد، خداي متعال او را مشمول مغفرت خود مي‏گرداند.»9

البتّه نبايد چنين پنداشت كه اين «تسبيح» به لحاظ اينكه ظاهري بسيار خلاصه دارد و انجام دادن آن بسيار آسان است، چگونه مي‏شود از چنين آثار و بركاتي برخوردار باشد؟! آري اين تسبيح به ظاهر بسيار خلاصه است؛ امّا در نزد آگاهان و عارفان آشنا، دريايي از حقايق و اسرار توحيد را در بر دارد و نيز انجام آن به ظاهر خيلي آسان است؛ ولي اگر خوب به جا آورده شود، مشكل‌ها را آسان مي‏گرداند. ان‏شاءالله.

پي‌نوشت‌ها: