سیمای حضرت فاطمه(س) در روز قیامت

برانگیخته شدن و رستاخیز از لحظات بسیار سخت و وحشتناک آیندة بشر است که معصومان(ع) همواره بدان مي‌اندیشيدند و گاه از خوف آن بیهوش مي‌شدند. فاطمه(س) نیز چنین بود و بسيار به آن مي‌اندیشید.

فکر زنده شدن، عریان بودن انسان‌ها در قیامت، عرضه شدن به محضر عدل الهي و ... او را در اندوه فرو مي‌برد.

امیرمؤمنان، علي(ع) مي‌فرمایند:

«روزي پیامبر خدا(ص) بر فاطمه(س) وارد شد و او را اندوهناک یافت. فرمود: «دخترم! چرا اندوهگیني؟»

فاطمه(س) پاسخ داد: «پدر جان! یاد قیامت و برهنه محشور شدن مردم در آن روز، رنجم مي دهد.»

پیامبر(ص) فرمودند: «آري دخترم! آن روز، روز بزرگي است؛

امّا جبرئیل از سوي خداوند برایم خبر آورد، من اوّلین کسي هستم که برانگیخته مي‌شوم. سپس ابراهیم و آنگاه همسرت، عليّ بن ابي طالب. پس از آن، خداوند جبرئیل را همراه هفتاد هزار فرشته به سوي تو مي‌فرستد. وي هفت گنبد از نور بر فراز آرامگاهت برقرار مي‌سازد.

آنگاه اسرافیل لباس‌هاي بهشتي برایت مي‌آورد و تو آنها را مي‌پوشي. فرشتة دیگري به نام زوقائیل مرکبي از نور برایت مي‌آورد که مهارش از مروارید درخشان و جهازش از طلاست. تو بر آن مرکب سوار مي‌شوي و زوقائیل آن را هدایت مي‌کند. در این حال، هفتاد هزار فرشته با پرچم‌هاي تسبیح پیشاپیش تو راه مي‌روند.

اندکي که رفتي، هفتاد هزار حورالعین، در حالي که شادند و دیدارت را به یکدیگر بشارت مي‌دهند، به استقبالت مي‌شتابند. به دست هر یک از حوریان منقلي از نور است که بوي عود از آن بر مي‌خیزد ... آنها در طرف راستت قرار گرفته، همراهت حرکت مي‌کنند.

فاطمه جان، هنگامي که به وسط جمعیّت حاضر در قیامت مي‌رسي، کسي از زیر عرش پروردگار، به گونه‌‌اي که تمام مردم صدایش را بشنوند، فریاد مي‌زند: «چشم‌ها را فرو پوشانید و نظرها را پایین افکنید تا صدّیقة فاطمه، دخت پیامبر(ص) و همراهانش عبور کنند.» هنگامي که به همان اندازه از آرامگاهت دور شدي، مریم دختر عمران، همراه هفتاد هزار حورالعین به استقبالت مي‌آید و بر تو سلام مي‌گوید. آنها سمت چپت قرار مي‌گیرند و همراهت حرکت مي کنند. آنگاه مادرت خدیجه، اوّلین زني که به خدا و رسول او ایمان آورد، همراه هفتاد هزار فرشته که پرچم‌‌هاي تکبیر در دست دارند، به استقبالت مي‌آیند. وقتي به جمع انسان‌ها نزدیک شدي، حوّاء با هفتادهزار حورالعین به همراه آسیه نزدت مي‌آید و با تو رهسپار مي‌شود.»1

جابر بن عبدالله انصاري نیز در حدیثي از پیامبر(ص) این حضور را چنین توصیف مي‌کند:

«روز قیامت دخترم، فاطمه بر مرکبي از مرکب‌هاي بهشت وارد عرصة محشر مي‌شود. مهار آن مرکب از مروارید درخشان، چهار پایش از زمرّد سبز، دنباله‌اش از مُشک بهشتي و چشمانش از یاقوت سرخ است و بر آن گنبدي از نور قرار دارد که بیرون آن، از درونش و درون آن، از بیرونش نمایان است. فضاي داخل آن گنبد، انوار عفوّ الهي و خارج آن، پرتوي رحمت خدایي است. بر فرازش تاجي از نور دیده مي‌شود که هفتاد پایه از درّ و یاقوت دارد که همانند ستارگان درخشان نور مي‌افشانند.

در هر یک از دو سمت راست و چپ آن مرکب هفتاد هزار فرشته به چشم مي‌خورد. جبرئیل، مهار آن را در دست دارد و با صداي بلند ندا مي‌دهد: «نگاه خود بر گیرید و نظرها را پایین افکنید. این فاطمه، دختر محمّد است که عبور مي‌کند.» در این هنگام، حتّي پیامبران، انبیا، صدّیقین و شهدا همگي از ادب، دیده فرو مي‌گیرند تا فاطمه(س) عبور مي‌کند و در مقابل عرش پروردگارش قرار مي‌گیرد.»2

منبري از نور براي فاطمه(س)

در ادامة گفت‌وگوي پیامبر(ص) با دختر گرامي‌اشان دربارة چگونگي حضور وي در عرصة قیامت، چنین مي‌خوانیم:

«سپس منبري از نور برایت برقرار مي‌سازند که هفت پلّه دارد و بین هر پلّه‌‌اي تا پلّة دیگر صف‌هایي از فرشتگان قرار گرفته‌اند

که در دستشان پرچم‌‌هاي نور است. همچنین در طرف چپ و راست منبر، حورالعین صف مي‌کشند.

آنگاه که بر بالاي منبر قرار مي‌گیري، جبرئیل مي‌آید و مي‌گوید: «اي فاطمه! آنچه مایلي از خدا بخواه.»3

اوّلین درخواست فاطمه(س) در روز قیامت، پس از عبور از برابر خلق، شکایت از ستمگران است.»

جابر بن عبدالله انصاري از پیامبر اکرم(ص) چنین نقل مي‌کند:

«هنگامي که فاطمه در مقابل عرش پروردگار قرار مي‌گیرد، خود را از مرکب به زیر انداخته، اظهار مي‌دارد: «الهي و سیّدي! میان من و کسي که مرا آزرده و بر من ستم روا داشته، داوري کن. خدایا! بین من و قاتل فرزندم، حکم کن ...»4

بر اساس روایتي دیگر، پیامبر اکرم(ص) فرمودند:

«دخترم فاطمه، در حالي که پیراهن‌‌هاي خونین در دست دارد، وارد محشر مي‌شود. پایه‌اي از پایه‌هاي عرش را در دست مي‌گیرد و مي‌گوید: «اي خداي عادل و غالب! بین من و قاتل فرزندم داوري کن.»

رسول خدا(ص) فرمودند: «به خداي کعبه سوگند، به شکایت دخترم رسیدگي مي‌شود و حکم الهي صادر مي‌گردد.»5

دیدار حسن(ع) و حسین(ع)

دومین خواستة فاطمه(س) در روز قیامت از خداوند چنین است:

«خدایا! حسن و حسین را به من بنمایان.»

در این لحظه، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) به سوي فاطمه(س) مي‌روند؛ در حالي که از رگ‌هاي بریدة حسین(ع) خون فوران مي‌کند.6

پیامبر خدا(ص) مي‌فرمایند:

«هنگامي که به فاطمه گفته مي‌شود وارد بهشت شو، مي‌گوید: هرگز وارد نمي‌شوم تا بدانم پس از من، با فرزندانم چه کردند؟»

به وي گفته مي‌شود: «به وسط قیامت نگاه کن.»

پس بدان سمت مي‌نگرد و فرزندش، حسین را مي‌بیند که ایستاده و سر در بدن ندارد. دخت پیامبر(ص) ناله و فریاد سر مي‌دهد.

فرشتگان نیز (با دیدن این منظره) ناله و فریاد بر مي‌آورند.»7

امام صادق(ع) مي‌فرمایند:

«حسین بن علي(ع) در حالي که سر مقدّسش را در دست دارد، مي‌آید. فاطمه(س) با دیدن این منظره ناله‌اي جانسوز سر مي‌دهد. در این لحظه، هیچ فرشتة مقرّب و پیامبر مرسل و بندة مؤمني نیست؛ مگر آنکه به حال او مي‌گرید.8

در این موقعیّت، خداوند به خشم آمده، به آتشي به نام هبهب که هزار سال در آن دمیده شده تا سیاه گشته و هیچ آسودگي در آن راه نمي‌یابد و هیچ اندوهي از آنجا بیرون نمي‌رود، دستور مي‌دهد کشندگان حسین بن علي را بر گیر و جمع کن ... آتش به فرمان پروردگار عمل کرده، همة آنها را بر مي‌چیند ...»9

شفاعت براي دوستان اهل‌ بیت(ع)

سومین درخواست فاطمه(س) در روز قیامت از پروردگار، شفاعت از دوستان و پیروان اهل بيت(ع) است که مورد قبول حق قرار مي‌گیرد و دوستان و پیروانش را مورد شفاعت قرار مي‌دهد.

امام باقر(ع) مي‌فرماید:

«هنگامي که فاطمه به در بهشت مي‌رسد، به پشت سرش مي‌نگرد.

ندا مي‌رسد: «اي دختر حبیبم! اینک که دستور داده‌ام به بهشت بروي، نگران چه هستي؟»

فاطمه(س) جواب مي‌دهد: «اي پروردگار! دوست دارم در چنین روزي با پذیرش شفاعتم، مقام و منزلتم معلوم شود.»

ندا مي‌رسد: اي دختر حبیبم! برگرد و به مردم بنگر و هر که در قلبش دوستي تو یا یکي از فرزندانت نهفته است، داخل بهشت گردان.»10

امام باقر(ع) در روایتي دیگر مي‌فرمایند:

«در روز قیامت بر پیشاني هر فردي، مؤمن یا کافر نوشته شده است. پس به یکي از محبّان اهل بيت(ع) که گناهانش زیاد است، دستور داده مي‌شود به جهنّم برده شود. در آن هنگام، فاطمه(س) میان دو چشمش را مي‌خواند که نوشته شده است: دوستدار اهل ‌بیت(ع). پس به خدا عرضه مي‌دارد: «الهي و سیّدي! تو مرا فاطمه نامیدي و دوستان و فرزندانم را به وسیلة من از آتش دور ساختي و وعدة تو حق است و هرگز وعده‌ات را زیر پا نمي‌نهي.»

ندا مي‌رسد: «فاطمه! راست گفتي، من تو را فاطمه نامیدم و به وسیلة تو، دوستان و پیروانت و دوستان فرزندانت و پیروانشان را از آتش دور گردانیدم. وعدة من حق است و هرگز تخلّف نمي‌کنم.

اینکه مي‌بیني دستور دادم بنده‌ام را به دوزخ برند، بدین جهت بود که درباره‌اش شفاعت کني و شفاعتت را بپذیرم تا فرشتگان، پیامبران، رسولان و همة مردم از منزلت و مقامت آگاهي یابند.

حال بنگر، دست هر که بر پیشاني‌‌اش «مؤمن» نوشته شده، بگیر و به بهشت ببر.»11

شفاعت دوستان فاطمه(س) از دیگران

عظمت و مقام حضرت فاطمه(س) در روز قیامت، چنان است که خداوند به خاطر فاطمه(س) به دوستان آن حضرت، نیز مقام شفاعت مي‌دهد.

امام باقر(ع) به جابر فرمودند:

«جابر! به خدا سوگند، فاطمه(س) با شفاعت خود در آن روز شیعیان و دوستانش را از میان اهل محشر جدا مي‌سازد؛ چنان که کبوتر دانة خوب را از دانة بد جدا مي‌کند.

عظمت و مقام حضرت فاطمه(س) در روز قیامت چنان است که خداوند به خاطر فاطمه، به دوستان آن حضرت نیز، مقام شفاعت مي‌دهد. هنگامي که شیعیان فاطمه(س) همراه وي به در بهشت مي‌رسند، خداوند در دلشان مي‌افکند که به پشت سر بنگرند. وقتي چنین کنند، ندا مي‌رسد: «دوستان من! اکنون که شفاعت فاطمه را در حقّ شما پذیرفتم، نگران چه هستید؟»

آنان عرضه مي‌دارند: «پروردگارا! ما نیز دوست داریم در چنین روزي مقام و منزلت ما براي دیگران آشکار شود.»

ندا مي‌رسد: «دوستانم! برگردید و بنگرید و هر که به خاطر دوستي فاطمه شما را دوست داشت و نیز هر که به خاطر محبّت فاطمه به شما غذا، لباس یا آب داده یا غیبتي را از شما دور گردانیده، همراه خود وارد بهشت کنید.»12

به سوي بهشت

حضرت فاطمه(س) پس از شفاعت از دوستان خود و فرزندانش و رسیدگي به شکایتش در دادگاه عدل الهي به فرمان خدا، با جلال و شکوه خاصّي وارد بهشت مي‌شود.

پیامبر اکرم(ص) مي‌فرمایند:

«روز قیامت، دخترم فاطمه در حالي که لباس‌هاي اهدایي خداوند را که با آب حیات آمیخته شده، پوشیده، محشور مي‌شود و همة مردم از مشاهدة این کرامت تعجّب مي‌کنند.

آنگاه لباسي از لباس‌‌هاي بهشت بر وي پوشانده مي‌شود. بر هزار حلة بهشتي براي او با خطّ سبز چنین نوشته شده است: دختر پیامبر(س) را به بهترین شکل ممکن و کامل‌ترین هیبت و تمام‌ترین کرامت و بیشترین بهره وارد بهشت سازید. پس، فاطمه(س) را به فرمان پروردگار در کمال عظمت و شکوه، در حالي که پیرامونش هفتاد هزار کنیز قرار گرفته، به بهشت مي‌برند.»13

استقبال حوریان بهشتي

رسول خدا(ص) به فاطمه(س) فرمودند:

«هنگامي که به در بهشت مي‌رسي، دوازده هزار حوریّه، که تاکنون به ملاقات کسي نرفته و نخواهند رفت؛ در حالي که مشعل‌هاي نوراني به دست دارند و بر شتراني از نور که جهازهایشان از طلاي زرد و یاقوت سرخ و مهارهایشان از لؤلؤ و مروارید درخشان است، سوارند؛ به استقبالت مي‌شتابند.

پس وقتي داخل بهشت شدي، بهشتیان به یکدیگر ورودت را بشارت خواهند داد و براي شیعیانت سفره‌‌هایي از گوهر14 که بر پایه‌‌هایي از نور برقرار ساخته‌اند، آماده مي‌سازند و در حالي که هنوز سایر مردم گرفتار حسابرسي‌اند، آنان از غذاهاي بهشتي مي‌خورند.»15

اوّلین سخن فاطمه(س) در بهشت

سلمان فارسي از پیامبر(ص) چنین روایت کرده است:

«هنگامي که فاطمه داخل بهشت مي‌شود و آنچه خداوند برایش مهیّا کرده، مي‌بیند، این آیه را تلاوت مي‌کند:

«وَقَالُوا الْحَمْدُللهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ إِنَّ رَبَّنَا لَغَفُورٌ شَكُورٌ ٭ الَّذِي أَحَلَّنَا دَارَ الْمُقَامَةِ مِن فَضْلِهِ لَا يَمَسُّنَا فِيهَا نَصَبٌ وَلَا يَمَسُّنَا فِيهَا لُغُوبٌ؛16

ستایش و سپاس ویژة خدایي است که اندوهمان را زدود. همانا پروردگار ما آمرزنده و پاداش دهنده است. پروردگاري که در سایة بخشش خود ما را به بهشت و اقامتگاه همیشگي ما فرود آورد. ما در آنجا با رنج و ملالي رو به رو نمي‌شویم.»

زیارت انبیا از فاطمة زهرا(س) در بهشت

آنگاه که همة انبیا و اولیاي خدا وارد بهشت شدند، آهنگ دیدار دختر پیامبر خدا(ص) مي‌کنند. رسول خدا(ص) به فاطمه(س) فرمودند:

«هرگاه اولیاي خدا در بهشت مستقر گردیدند، از آدم گرفته تا سایر انبیا همه به دیدارت مي‌شتابند.»17

عنایات خداوند به فاطمه(س) در بهشت

پروردگار منّان به فاطمة زهرا(س) در بهشت عنایاتي ویژه خواهد داشت. بخشي از آن عنایات چنین است:

1. خانه‌‌هاي بهشتي

پیامبر خدا(ص) فرمودند:

«هنگامي که مرا به معراج بردند و داخل بهشت شدم،

به قصر فاطمه رسیدم. درون آن هفتاد قصر بود که تمام در و دیوار و طاق‌‌هایش از دانه‌هاي مروارید سرخ ساخته شده، همة آنها به یک شکل زینت داده شده بود.»18

2. همنشیني با پیامبر(ص)

پیامبر اکرم(ص) به حضرت علي(ع) فرمودند:

«یا علي! تو و دخترم، فاطمه در بهشت در قصر من، همنشین من هستید.»