آخرالزّمان و حکومت جهاني حضرت مهدي(عج)

گفت‏وگو با حجّت‏الاسلام و المسلمين نجم‏الدّين طبسي

اشاره

حجّت ‏الاسلام والمسلمين نجم الدّين طبسي در سال 1334 ه‍ .ش. در نجف اشرف به دنيا آمدند. دروس مقدّماتي حوزه را در همين شهر و نزد پدر بزرگوارشان حضرت آيت‏الله‏ حاج شيخ محمّد طبسي آغاز کردند؛ امّا به دليل شرايط نامناسبي که حکومت بعثي براي طلاّب حوزه‏هاي علميّه فراهم آورده بود، ناچار به مهاجرت از نجف و اقامت در شهر مقدّس قم شدند. دروس سطح حوزه را در محضر اساتيدي، چون حضرات آيات ستوده، اشتهاردي و حرم‏پناهي گذراندند و در مقطع خارج حوزه نيز از محضر اساتيدي چون آيات عظام گلپايگاني، وحيد خراساني، فاضل لنکراني و تبريزي بهره بردند.

ايشان علاوه بر تدريس دروس حوزوي در مقطع سطح و خارج به تأليف و نگارش کتاب در زمينة مباحث مختلف فقهي، تاريخي و کلامي نيز اشتغال دارند که از جملة اين کتاب‌ها مي‏توان به موارد «السّجن»، موارد «النفي والتّغريب»، «امام حسين(ع) در مکّه»، «عاشورا»، «چشم‏اندازي از حکومت امام مهدي(ع)» و... اشاره کرد.

آنچه در پي خواهد آمد، حاصل گفت‏وگوي ما با ايشان است که اميدواريم مقبول طبع شما گراميان واقع شود.

با تشکّر از اينكه وقت خود را در اختيار ما قرار داديد بفرماييد، منظور از دو واژة «آخرالزّمان» و «عصر ظهور» که در روايات آمده است، چيست؟ و به کدام برهه از زمان اشاره دارند؟

بسم‏الله‏ الرّحمن الرحيم. الحمدلله‏ ربّ ‏العالمين و صلّي ‏الله‏ علي سيّدنا محمّد و آله الطّاهرين.

براي روشن شدن پاسخ اين سؤال بايد ببينيم که در روايات از اين دو واژه چگونه تعبير شده است. با مروري سطحي در جلد چهارم «معجم الأحاديث الامام المهدي(ع)» ديدم که در روايات ائمة طاهرين(ع) دربارة عصر ظهور چنين تعبيراتي آمده است: «دولةالقائم»، «ظهور الحق»، «إذا قام قائمنا»، «قام القائم»، «يخرج قائمنا» و «الّذي يطهّر الأرض من أعداء الله؛ کسي که زمين را از دشمنان خدا پاک مي‏کند». گويا بزرگ‏ترين افتخاري که ائمة معصومان(ع) به خود نسبت مي‏دهند، برخاستن قائم از ميان ايشان و برپايي دولت حق به دست آن حضرت است.

دربارة «آخرالزّمان» هم به دو روايت از امام صادق(ع) و امام باقر(ع) اشاره مي‏کنم که در آنها به ويژگي‌هاي اين دوران اشاره شده است: امام صادق(ع) در روايت مفصّلي پس از اشاره به سيرة حکومتي

امام علي(ع)، خطاب به بريد بن‏ معاويه که راوي اين حديث است، در توصيف زمان خود فرمودند: «به خدا قسم، ديگر هيچ حريم و حرمتي براي خدا نمانده؛ مگر اينكه به آن حريم تعدّي و تجاوز شده است.» «ولا عمل بکتاب الله‏ و لا سنّة نبيّه في هذا العالم؛ در اين جهان نه به کتاب خداوند و نه به سنّت پيامبر او(ص) عمل نمي‏شود.». «ولا أقيم في هذا الخلق حدّ منذ قبض الله‏ اميرالمؤمنين، صلوات‏الله‏ و سلامه عليه؛ از زمان شهادت اميرالمؤمنين، علي(ع) در ميان اين مردم حدّي بر پا نشده است.» پس از آن حضرت ادامه مي‏دهد: «ولا عمل بشي‏ء من الحق إلي يوم الناس هذا؛ و تا اين زمان به چيزي از حق عمل نشده است.» مي‏توانيم بگوييم فتنه‏هاي آخرالزّمان، هتک حرمت‌ها، عمل نکردن‌هاي به قرآن، رواج انحرافات و ديگر ويژگي‌هايي که براي آخرالزّمان نقل مي‏کنند، از وقتي که اميرالمؤمنين(ع) به شهادت رسيدند، شروع شد؛ امّا اوج اين ويژگي‌ها در دوران قبل از ظهور امام زمان(ع) نمايان مي‏شود، آن هم به حدّي که به بيان برخي روايات، طلب و آرزوي منجي ورد زبان مردم مي‏شود.

امام صادق(ع) در ادامه روايت مي‏فرمايند: «امّا سوگند به خدا، دور روزگار به پايان نمي‏رسد تا اينكه خدا مردگان را زنده کند و زندگان را بميراند و حق را به اهلش برگرداند.» «و يقيّم دينه الّذي ارتضاه لنفسه و نبيّه؛1 و ديني را که براي خودش و پيامبرش مي‏پسندد برپا سازد.»

در روايتي ديگر، امام باقر(ع) مي‏فرمايند: «دولت حق بر پا نمي‏شود؛ مگر در شرايطي که ترس همه را فرا گرفته و همه کس و همه جا دچار فتنه و بلايا و زلزله و طاعون و ديگر بيماري‌ها شده باشند.»

«جنگ کشورهاي عربي را فرا گرفته و در ميان مردم اختلاف نظرها شدّت يافته است. «و تشتيت في دينهم و تغيير في‏حالهم؛ چنان مردم از حيث عقيدتي پراکنده شده‏اند و حالات آن

دگرگون شده است.»، «حتّي يتمنّي المتمنّي الموت صباحاً و مساءً؛ چنان اوضاع عمومي سخت مي‏شود که آرزوي مردم در هر صبح و شام مرگ مي‏شود.»

در ادامة روايت دربارة علّت اين موضوع چنين مي‏خوانيم: «من عظم ما يري من کلب الناس و أکل بعضهم بعضا؛ از شدّت فشارها و ناراحتي‌ها و اينكه مي‏بينند مردم همانند سگ به هم مي‏پرند و يكديگر را تکّه پاره مي‏کنند.»

در ادامه روايت، حضرت، ظهور حضرت مهدي(ع) را چنين توصيف مي‏کنند: «فخروجه إذا خرج يکون عند اليأس و القنوط من أن يروا فرجا؛2 هنگامي که همه مردم نااميد شده‏اند و ديگر هيچ اميدي براي فرج باقي نمانده است، آن حضرت ظهور مي‏کنند.» خلاصه در اين دوران افراد نه امنيّت و آسايش دارند و نه هيچ خير و پناهگاهي مي‏يابند و وقتي چنين شد، حضرت ظهور مي‏کنند.

يعني حضرتعالي آخرالزّمان را همان دوران ظهور مي‏دانيد؟

اوج آخرالزّمان را، بله! اوج آن همان دوران نزديک به ظهور است؛ ولي اصل آن همان طور که در روايت امام صادق(ع) ديديم، از زمان شهادت حضرت امير(ع) شروع شد.

پس چرا از حضرت رسول(ص) به عنوان پيامبر آخرالزّمان ياد مي‏شود؟

اين دو مطلب با هم منافات ندارند؛ از آنجا که پس از ايشان پيامبري نيست، آن حضرت پيامبر آخرالزّمان خوانده مي‏شوند و همانطور که گفتيم آخرالزّمان هم محدود به دوران نزديک ظهور نمي‏شود.

دوران ظهور حضرت چه ويژگي هايي دارد؟

دوران ظهور، دوراني است که حاکم آن امام معصوم(ع) است و بر کلّ جهان حکومت مي‏کند و اين حاکميّت سراپا عدل و عدالت است و قابل مقايسه با هيچ حکومت و حاکميّتي نيست و آرزو و نويد هميشگي همه معصومان(ع) تحقّق اين چنين حکومتي بوده است.

در چنين دوراني آيا ما تنها شاهد تحوّل در عرصة حکومت هستيم يا باقي عرصه‏ها هم دچار تحوّل مي‏شوند؟

تحقّق حکومت امام زمان(ع) تحوّل عميقي را در جهان، جامعه و انسان‌ها به‏وجود مي‏آورد. اين روزها شاهديم که دولت‌هاي استکباري براي دست‌يابي به منافع و مطامع پست مادّي‏شان از آن سوي دنيا بلند شده و به منطقة خاورميانه آمده‏اند، اين همه جنايات مرتکب مي‏شوند و با اين حال، اصلاً ذرّه‏اي ناراحت و متأثّر نمي‏شوند؛ بلکه اسم اين عمل شنيع را پيروزي مي‏گذارند؛ امّا با ظهور امام زمان(ع) انسان‌ها چنان متحوّل مي‏شوند که خودخواهي در آنها کشته مي‏شود و به جاي کشتن هم‌نوعان خود، به خدمت کردن به ايشان افتخار مي‏کنند.

امام باقر(ع) در اين زمينه مي‏فرمايد: «إذا قام قائمنا وضع‏الله‏ يده علي رئوس العباد، فجمع بها عقولهم و کملت به أحلامهم؛3 وقتي حضرت قائم(ع) ظهور کنند، دستشان را بر سر مردم مي‏گذارند و عقلها و آرزوها و خلاصه اخلاقشان کمال مي‏يابد. طبيعي است وقتي کسي عقلش کامل شد و آرزوها و اخلاقياتش تغيير کرد، به قول پيامبر اکرم(ص) «ذهبت الشّحناء والبغضاء؛4 ديگر کينه‏توزي از بين مردم رخت برمي‏بندد.» آيا تحوّلي از اين بالاتر مي‏توان تصور کرد؟ امام زمان(ع) چنان تحوّلي در افراد به وجود مي‏آورند که وقتي اعلام مي‏کنند، هر کس پول و جواهرات مي‏خواهد، بيايد بگيرد، جز يک نفر بلند نمي‏شود که او هم بعداً از کردة خود پشيمان مي‏شود.5 علّت چنين حرکتي غناي مردم نيست؛ بلکه استغنايي است که در آنها پديدار شده و تغييراتي است که در روحيات آنها به وجود آمده است. آن کسي که بلند مي‏شود و ابراز نياز مي‏کند؛ چنان در دامنش پول و جواهرات مي‏ريزند که نتواند جابه‏جا شود. او هم وقتي مي‏بيند که فقط خودش بلند شده، پشيمان مي‏شود و مي‏خواهد آنچه را گرفته، پس بدهد که از او قبول نمي‏کنند.

چنين تحوّل عميق و ريشه‏داري مختصّ انسان‌ها نيست؛ بلکه حتّي تجلّي آن را در حيوانات هم مي‏توان مشاهده کرد. بنا بر بعضي روايات حيوانات درنده و غير درنده با هم صلح مي‏کنند6 و چوپان‌ها خيالشان از گرگ‌ها راحت است، تازه خود گلّه هم در طول مسيرش تا چراگاه پا روي گندم‌ها و دانه‏هاي درشت نمي‏گذارند.7 حاکميّت جهاني حضرت چنين تحوّلي جهاني را به دنبال دارد.

عمدة اين تغييرها را در کدام عرصه‏ها مي‏توان ديد؟

در تمام عرصه‏هايي که شما به نظرتان مي‏رسد، قطعاً شاهد تغيير خواهيم بود. طبق رواياتي که از امام صادق(ع) نقل شده: «إذا خرج القائم يقوم بأمر جديد و کتاب جديد و سنة جديدة و قضاء جديد؛8 معناي اين سخن اين نيست که نعوذ بالله‏ ايشان ديني غير از اسلام و کتابي غير از قرآن مي‏آورند؛ بلکه تحريفات در عرضه و تفسير اين دو، آن‌قدر زياد شده که وقتي حضرت مي‏خواهند اصل مطلب و صحيح آنها را بيان کنند، براي مردم همانند امر جديدي نمود پيدا مي‌كند. روش ايشان چيزي جز بيان قرآن و مفاهيم آن و احياي سنّت رسول‏الله‏(ص) نيست با اين تفاوت که بر اساس اسلام اصيل وناب محمّدي(ص) در همة عرصه‏ها، تغيير و تحوّل به وجود مي‏آورند؛ به عنوان مثال، براساس آنچه در روايات آمده است، تمام علومي که انبياء براي بشريت از آدم تا خاتم(ص) آورده‏اند، دو حرف است حال آنكه در زمان حضرت مهدي(ع) علم بيست و هفت حرف خواهد شد؛9 يعني حدود سيزده برابر. با اين تحوّل عظيم علمي ديگر تکليف همه چيز معلوم است که چه خواهد شد. فرهنگ، صنايع، اقتصاد، کشاورزي و خلاصه همه چيز دچار تحوّلي اساسي مي‏شود. طبق بعضي روايات، در زمان ظهور حتّي يک وجب زمين باير و لم يزرع روي زمين باقي نمي‏ماند10 و بيابان‌هاي مکّه و مدينه با اشارة حضرت به نخلستان مبدّل مي‏شوند يا انارهايي که از باغ‌ها در آن دوران به عمل مي‏آيند، به گونه‏اي هستند که مي‏توانند چند نفر را سير کنند11 يا سلاح‌هايي که حضرت از آنها استفاده مي‏کنند، هر چند به ظاهر آهنين هستند؛ (من حديد) ولي در واقع چيزي غير از آن12 و در سطح بالاتري است و اصلاً قابل قياس با تسليحات کنوني جهان نيست.

در خصوص امنيّت، الآن هر چند سازمان‌ها و تشکيلات بين‏المللي مدعي نظم و امنيّت جهاني بسيارند وليکن جايي که حقيقتا افراد

بتوانند به آنها پناه ببرند و دادخواهي کنند وجود ندارد و اين همان چيزي است که در روايات از آن با تعبير «لايجد ملجاء»13 ياد شده است. همين موضوع امنيّت در زمان ظهور به قدري تغيير مي‏کند که از سويي حتّي اگر به اندازه مقدار غذايي که لاي دندان مي‏ماند14 حقّ کسي پايمال شده باشد، آن را باز مي‏ستانند و از سويي ديگر خانم‌ها چه پيرزن باشند چه دختران جوان از يک سمت دنيا به سمت ديگر براي به جا آوردن حج مسافرت مي‏کنند و احدي متعرّض آنها نمي‏شود.15

اگر روايات پيش و پس از ظهور را کنار هم بچينيم نکات جالبي به دست مي‏آوريم:

پيش از ظهور، فرد بر سر قبر مردگان مي‏رود و آرزو مي‏کند که کاش جاي آنها بود16 و بعد از ظهور شخص بر سر قبر برادرش مي‏رود و به او مي‏گويد: کاش تو هم بودي و از اين برکاتي که ما بهره‏مند شده‏ايم، متنعّم مي‏شدي17. يا پيش از ظهور خون‏ريزي مفصّلي در منا به‏ وجود مي‏آيد18 و پس از ظهور مردم آن‌قدر به حج اقبال مي‏کنند که حضرت از آنها که طواف مستحبّي مي‏کنند، مي‏خواهند که مطاف را براي آنها که حج واجب دارند رها کنند19. مساجد پيش از ظهور زيبا و با شکوه اما خالي از مؤمنان و معنويّتند؛20 ولي پس از ظهور يکي از مساجدي که ساخته مي‏شود پانصد در دارد که حکايت از بزرگي و وسعت آن مي‏کند21 و آنها که مي‏خواهند در نماز جمعة کوفه که به امامت حضرت برپا مي‏شود، شرکت کنند، صبح زود هم که حرکت مي‏کنند، باز موفّق به پيدا کردن جا نمي‏شوند.22

قبل از ظهور مرگ‌هاي ناگهاني (موت فجاة)، بيماري‌هاي متنوّع و همه‏گير نظير طاعون و وبا گسترش قابل توجّهي دارند23 و مرگ و مير زياد چنان شايع مي‏شود که درصد قابل توجّهي از مردم مي‏ميرند؛24 ولي بعد از ظهور امام زمان(ع) افراد چنان عمر مي‏کنند که حتّي هزار فرزند بلاواسطة خود را مي‏بينند25 که از آن علاوه بر کثرت اولاد، حدّ اعلاي صحّت، سلامتي، نعمت و خدمات را مي‏توان برداشت کرد. به طور خلاصه مي‌توان گفت كه اين تحوّل در همة ابعاد و عرصه‏هاست.

با توجّه به اينكه دوران پيش از ظهور سياهي محض است و پس از آن روشنايي مطلق، گذار از آخرالزّمان به عصر ظهور چگونه رخ مي‏دهد و چطور اين دو دوره کاملاً متفاوت به هم متّصل مي‏شوند؟

با گسترش يافتن و شيوع فشارها و مشکلات، خود به خود توجّه مردم به حکومتي که منجي موعود برپا خواهد ساخت بيشتر مي‏شود و اين فشارها مقدّمه‏اي است براي اين دگرگوني‌ها و البتّه اصل اين تحوّل يک به يك انجام مي‏شود: «يصلح الله‏ له أمره في ليلة واحدة».26

از جمله صفاتي که براي حضرت در دعاي ندبه بيان شده «هادم ابنية الشّرک و النّفاق» است. آيا مي‏توان از اين بناهاي شرک و نفاق که توسط حضرت در هم شکسته مي‏شوند، مصاديقي را نام برد؟

در جوابتان بهتر است روايتي از امام صادق(ع) را بخوانم که در دل خود مطالب زيادي دارد. حضرت مي‏فرمايند: «يصنع کما صنع رسول الله؛ حضرت مهدي(ع) همان کاري را که پيامبر اکرم(ص) کرد، انجام مي‏دهند.» «يهدم ما کان قبله؛ همة بناهاي پيش از خود را درهم مي‏شکند.» «کما هدم رسول‏الله‏ أمر الجاهلية؛ همانند پيامبر اکرم(ص) که بناها، اعتقادات، باورها و همه بافته‏هاي جاهليّت را فرو ريختند، حضرت مهدي(ع) نيز همه آثار دوران جاهليّت بشر را متلاشي مي‏کنند؛ «و يستأنف الاسلام جديدا؛27 اسلام را از نو بنا مي‏کنند.»

گسترش رعب، وحشت، آدم‏کشي چيزهايي نيستند که براي کسي قابل تحمّل باشند؛ ولي همة اينها زير سر مشرکان است که در رأس آنها يهود قرار دارد و جالب اين است که آقا اميرالمؤمنين(ع) قرن‌ها قبل، نسبت به اين مطلب در مسجد کوفه هشدار داده بودند. آن حضرت به مردم رو کرده و فرمودند: «والله‏ لتسألن ماتؤمرون؛ يا هر آنچه را به شما مي‏گوييم اطاعت و اجرا کنيد: «او لترکبن أعناقکم اليهود والنصاري؛28؛ يا منتظر حاکميّت يهود و نصارا بر خود باشيد.» يا در جاي ديگر فرمودند: «ليستأمرون عليکم اليهود والنّصاري...؛29 چنان يهود و نصارا بر شما حاکم مي‏شوند که عرصه را بر شما تنگ کرده و شما را از شهرهايتان بيرون خواهند کرد.»

مشرکان در دورة حاکميّتشان، يک سري بافته‏ها، عقايد و فرهنگ را بر مردم تحميل مي‏کنند که از جمله عوارض آن، گسترش فساد،

بي‏بند و باري، بي‏عفّتي و هدف قرار گرفتن اعتقادات مردم است. در کنار حاکميّت يهود، حکومت‌هايي ديده مي‏شود که تشکيل شده از مشرکان، منافقان و همة آنهايي که ظاهراً همراه مردمند؛ ولي در حقيقت بقاي خود را وامدار هم‌دستي و همراهي مشرکان هستند.

قبل از ظهور امام زمان(ع) دنيا گرفتار مشرکان؛ يعني يهود و نصاراست که مصداق بارزش در جهان امروز همان آمريکا و مولود نامشروعش اسرائيل است که حکومت‌هاي دست نشانده‏اي که به جز رضايت آنها به هيچ چيز ديگري فکر نمي‏کنند، همراهشان هستند. حضرت در همان ابتداي امر با تمام قوا با ايشان رودررو شده و جنگ خونيني با ايشان به پا مي‏کنند. در اين جنگ تمام عيار، حتّي سنگ‌ها و درخت‌ها به ياري حضرت و سپاهيانش آمده و ايشان را خطاب مي‏کنند که يک يهودي يا دشمن خدا پشت من پنهان شده، بياييد او را بگيريد و بکشيد.30

برخي روايات هم به جنگ حضرت با حکومت‌هاي عربي و دست نشانده‏هاي آنها اشاره مي‏کنند که «علي العرب شديد»31 «لا والله‏ ما بينه و بينهم إلّا السّيف»32 البتّه نکته‏اي را که مي‏بايست در اينجا يادآور شوم، اين است که جنگ‌هاي خونين و شديد حضرت تنها با حکومت‌هاي مشرک و سردمداران شرک و نفاق است؛ والّا اصل حکومت ايشان حکومت سفاک و خونريزي نيست که بين عوام مردم شايع کرده‏اند.

حضرت با شيطان درگير مي‏شود33 که «إلي يوم وقت المعلوم»34 مهلت خواسته است؛ البتّه اينكه منظور همان ابليس است يا شيطان بزرگ بماند تا زماني که خود حضرت ظهور کنند.

با استقرار حکومت حضرت چه کساني از اين نعمت بهره‏مند مي‏شوند؟

اوّلاً طبق برخي روايات، همه در دوران امام زمان(ع) موحّد مي‏شوند و ديگر هيچ حدّ و مرزي باقي نمي‏ماند که فلاني مثلاً يهودي يا نصراني است: «له أسلم من في السموات والأرض35؛ همه در دوران حکومت امام زمان(عج) مسلمان مي‏شوند.»

نکتة دوم اينكه با توجّه به بعضي ديگر از روايات که مي‏فرمايد: «وضع‏الله‏ يده علي رؤس العباد؛36 نه رئوس مؤمنان يا شيعيان، حضرت دست مبارکشان را بر سر تمام بندگان مي‏گذارند و عقول همة بندگان کامل مي‏شود و نه عقل جمعيّتي خاص.»

نکتة سوم اينكه سرور ناشي از ظهور امام زمان(ع) حتّي شامل حال اهل برزخ و مردگان هم مي‏شود؛37 يعني علاوه بر شيعيان و کلّ انسان‌هاي زنده، مردگان هم از فرج بهره‏مند مي‏شوند: «دخلتهم الفرحه»38.

آيا مي‏توان تعريف جامعي از حکومت حضرت ارائه کرد؛ به طوري که مشخّص شود، ابعاد، الگوها، قوانين و سيره‏اي که قرار است، ايشان برقرار کنند، چيست؟

مي‏دانيد که ما ده قانون يا ده دين نداريم. در نگاه ما دين و قانون حق جز يکي و اسلام نيست: «إنّ الدّين عند الله الإسلام»39. افتخار و هنر حضرت مهدي(ع) پياده کردن همان چيزي است که رسول‏الله‏(ص) به بشر ارائه کرده‏اند؛ زيرا به فرمودة قرآن «لقد کان لکم في رسول الله‏ أسوة حسنة».40 به عبارت ديگر نه تنها سيرة ايشان که سيرة حضرت علي(ع) همان سيرة رسول خدا(ص) بود و همگي افتخارشان اين است که قدم جاي قدم پيامبر(ص) مي‏گذارند. البتّه نتيجة تأسّي و عمل به اين سيره بنا بر آية «ولو أنّ أهل القري آمنوا واتقوا لفتحنا عليهم برکات من السماء والأرض»41 وفور و نزول برکات از آسمان و زمين است و طبيعي است، در چنين حالتي ديگر زمين با اهل خود قهر نيست و رود و درياچه‏اي خشک نمي‏شود و بسياري مسائل از اين قبيل وجود نخواهد داشت.

آيا براي تحقّق چنين حکومتي زمينه‏سازي هم مي‏توان کرد؟

پاسخ اين سؤال به بحث انتظار برمي‏گردد که مرحوم مجلسي در جلد 52 بحارالانوار بيش از هشتاد روايت در اين باره آورده‏اند که در بعضي از آنها از انتظار با تعبيري همچون «أحبّ الاعمال»42 يا «أفضل أعمال أمتّي»43 ياد شده و شخص منتظر را در برخي ديگر به کسي تشبيه کرده‏اند که در خيمة رسول الله‏ (ص) باشد.44 مسلّماً کسي که در خيمة رسول الله‏(ص) باشد براي تهاجم به دشمن و ويران کردن ابنية شرک و نفاق در حالت آماده ‏باش به سر مي‏برد يا وقتي حدّاقل ثواب انتظار را معادل ثواب هزار شهيد بدر و احد بيان مي‏کنند، معنايش اين است که هر منتظر بايد رنج و زحمتي معادل رنج و زحمت هزار شهيد بدر و احد را تحمّل کند. به هر حال مردم بايد با اين موضوع و اين فرهنگ و خود امام(ع) و دشمنان ايشان آشنا شوند و براي مردم روشن شود که دشمنان آن حضرت به دنبال چه مي‏گردند و چه هدفي را دنبال مي‏کنند.

به نظر حقير بهترين وسيله براي آگاه کردن مردم، پياده کردن فرهنگ مهدويّت و بر حذر داشتن آنها از فرهنگ ضدّ آن است. بهترين حالت آن هم وقتي است که حکومت به پا مي‏شود. با برپايي حکومت و دست‌يابي به امکانات بيشتر، مسئوليّت هم بيشتر مي‏شود. مي‏بايست با استفاده از صدا و سيما و ديگر رسانه‏هاي گروهي ابعاد مختلف موضوع را براي مردم تبيين کرد و به معناي واقعي، براي برپايي حکومت امام زمان(ع) مقدّمه‏چيني نمود؛ البتّه در اينجا مجال پاسخ به آنها که با استناد به حديث ضعيف السّندي اصل تشكيل حکومت در عصر غيبت را زير سؤال مي‏برند، نيست و به همين قدر بسنده مي‏کنم که به نظر بنده الآن اوجب واجبات و اهمّ مسائل تشکيل و حفظ حکومت اسلامي است.

با گذشت بيش از دو دهه از آغاز انقلاب در ايران عملکرد اصل نظام را در اين راستا چگونه مي‏بينيد؟

هر چند که انتظار بيش از اين بوده؛ ولي بيني و بين الله كوتاهي نکرده‏اند.

يک تذکّر و درخواست هم از آقايان دارم، اينكه بياييد فرهنگ مهدويّت را مثل کتاب‌هاي مدارس که به تناسب سطوح مختلف سنّي نوشته شده، بازنويسي کنيم و براي هر مقطعي کتاب و اسلايد، سي‏دي، فيلم و برنامه‏هاي مختلف و مناسب داشته باشيم که در اين راستا مي‏طلبد، هم فضا و هم ابزار را به خوبي بشناسيم و هم مناسب‏ترين نحوة استفاده از ابزار را در شرايط کنوني اعمال کنيم. در ورود به اين ميدان هم ان‏شاءالله موفّق خواهيم بود.

تاکنون در بين طلبه‏ها و عامّه مردم چقدر در زمينة فرهنگ انتظار کار شده است؟

راستش را بخواهيد ما در برابر ساحت مقدّس امام زمان(ع) سراپا تقصيريم. آبرو و اعتبار ما طلبه‏ها به همين عمّامه‏هايمان است. اين عمّامه‏ها هم اعتبارش به همان اصل و پشتوانه‏اش است. همانند پول که کاغذي عادّي است و با پشتوانه‏اي که در بانک مرکزي دارد، معتبر مي‏شود. اين احترامي که مردم به ما مي‏گذارند، دستمان را مي‏بوسند، وجوهات را براي صرف در امور مذهبي پيش ما مي‏آورند و خلاصه يک جور ديگر نگاهمان مي‏کنند، همه به دليل آن بزرگوار است و متأسّفانه ما در واقع يک هزارم حقّي را که آن حضرت بر گردن ما دارند، ادا نکرده‏ايم.

از ساحت مقدّس امام زمان(عج) پوزش مي‏طلبيم که سر باز خوبي براي ايشان نبوده و نيستيم؛ ولي اميدواريم به خوبي و بزرگي و بزرگواري خودشان ما را عفو کرده و نظر لطفشان را از ما برنگردانند.

در پايان اگر مطلبي ناگفته مانده بفرماييد.

اميدواريم خداوند، عزّوجلّ، اين توفيق را به ما بدهد که حکومت موعود جهاني را درک کنيم که ان‏شاءالله،‏ به زودي شاهدش خواهيم بود. اميدواريم که خيلي‏ها اين ايّام را درک کنند و جزو ياران و سربازان حضرت باشند و باشيم و ان‏شاءالله‏ از اجر شهادت در جبهة ايشان که دو برابر اجر ديگر شهداست، بهره‏مند شويم.

در پايان اين گفت‏وگو از شما و مجلّة وزين موعود تشکّر و تقدير مي‏کنم که سعي بليغ داريد و مجدّانه در راه نشر فرهنگ مهدويّت و آشنايي با اين بزرگوار تلاش مي‏کنيد و اميدواريم که خود آقا در دنيا و آخرت پاداش شما را عنايت فرمايند.

از اينكه وقت خود را در اختيار ما قرار داديد، تشکّر مي‏کنيم.

پي‏نوشت‌ها :