بُعد جهاني و عقلي استخلاف

سبیط النیلی، مترجم: نادعلی فیروزی

1. تفکّر کلّي مهدويّت

پژوهشگران تاريخ و جامعه‌شناسي عقيده دارند که تفکّر وجود يک نجات دهنده براي بشريت، تفکّري است عمومي که در تمامي جوامع انساني با همة تفاوت‌هاي شديد فرهنگي، قومي و ديني به اشکال مختلفي مطرح است و از همين جا اين تصوّر غلط شکل گرفته که تفکّر حکومت جهاني، تفکّري ديني و غيبي است.

اگر جوهرة اين تفکّر، ظهور رهبريّتي جهاني باشد که عادلانه حکومت مي‌راند و به قانون عمل مي‌کند و بشريت را از بلاي جنگ و قحطي نجات مي‌دهد که همواره يکي از اهداف مصلحان و سياست‌مداران و حکيمان و فيلسوفان در تمامي اعصار همين بوده و در همين جهان متمدّن امروزي هم- چنان که مي‌بينيم - بيش از گذشته مطمح نظر است و سياست‌مداران غربي نيز بر همين ادّعا هستند؛ در حالي که هرگز نمي‌توان آنان را رجال ديني و غيبي ناميد، چنين احساسي، حسّ کلّي ضرورت حکومت جهاني است.

مهدويّت در ديانت يهود، بشارت به ظهور مسيح يهودي است و در جهان مسيحيّت، ظهور خود عيسي بن مريم(ع) است و در ميان مسلمانان نام مهدي منتظر(عج) که حضرت مسيح(ع) او را ياري مي‌کند، مطرح است.

در ميان هندوها و بودائيان و حکما و فلاسفة قديم و جديد نيز مهدويّت موضوعيّت دارد. افلاطون و فارابي در «مدينة فاضله»،1 توماس مور، فيلسوف انگليسي در «اتوپيا»، يا «جزيرة خيالي»2 بدان پرداخته‌اند. اين‌گونه مدينه‌هاي فاضله و جمهوري‌هاي نمونه بي‌شمار است؛ از جمله «آتلانتاي جديد» فرانسيس بيکن،3 «شهر مسيحي» يوهان،4 «کشور آفتاب» توماس کامپانلا،5 «جزيرة کنفوسيوس» حکيم چيني6 و امثال آن.

نام‌هايي که بر اين ملّت يا مدينه نهاده‌اند، خيالي نيستند؛ بلکه مبتني بر تصوّراتي هستند که علم و دين و آثار تاريخي آنها را تأييد مي‌کنند. در اين زمينه، به ياري خداوند، ارائة دليل خواهيم کرد.

نام انسانِ نمونه‌اي که چنين جامعه‌اي را رهبري خواهد کرد نيز در نظر هر کدام، متفاوت است. در طول تاريخ بسيار کم پيدا مي‌شود حکيمي که تلاش نکرده باشد، تصوّري از يک جامعة نمونه به رهبري مردي بزرگ و اسوه و دانشمند ارائه دهد و معاصران هم در اين امر تفاوتي با پيشينيان ندارند.

دکتر الکسيس کارل فرانسوي، در همين عصر اتم پيشنهاد مي‌دهد که عدّه‌اي از هوشمندترين دانش‌آموزان انتخاب شوند و تحت تعليم انواع علوم قرارگيرند و از انجام هر گونه کار بيهوده و بازيگوشي منع شوند تا دست کم، يکي از آنان تمامي علوم را فراگرفته و قادر به رهبري جهان گردد.7

حقيقت اين است که اين پيشنهاد هيچ تفاوتي با بشارت مسيحيان به بازگشت مسيح(ع) که روح الله است و جامع همة علوم يا بشارت مسلمانان به ظهور مهدي(عج) که از جدّ خود، علوم اوّلين و آخرين را به ارث برده، ندارد. جز اينکه اين آقاي کارل، براي تحقّق چنين رهبريّتي شتاب کرده است و همين امر نشان مي‌دهد که بشريت به طور جد، نيازمند دولت جهاني و حکومت نمونه است.

برتراند راسل که در تأسيس سازمان ملل مشارکت داشت، به اين سازمان پيشنهاد داد که لشکر بسيار قدرتمندي در جهان تشکيل شود تا امکان تشکيل اوّلين مرحلة حکومت جهاني فراهم گردد. کار به همين جا ختم نمي‌شود، دشمنان اديان آسماني نيز در ضرورت حکومت جهاني با ديگران هم‌صدا شدند. کارل مارکس با اينکه امور غيبي و متافيزيک را قبول نداشت و با آن اعلام جنگ کرده

بود؛ امّا به غيب‌گويي پرداخت و اعلام کرد:

مرحلة اشتراکي مرحله‌اي گذراست که از بين مي‌رود وکمون جاي آن را مي‌گيرد، رهبر کمون فردي است با اخلاص و خردمند.

مارکس، به شيوة تبشيريِ انبياء هم بسنده نکرد و پا را فراتر نهاد وگفت: مردم به دليل شدّت گرايش به فضايل، در مرحلة کمون، احتياجي به مال و مراکز سرمايه نخواهند داشت و اين وضعيّت موجب بي‌نيازي آنها از رهبري نيزخواهد شد و بنابراين حکومت خود به خود از بين خواهد رفت...!!

مي‌بينيد که اين تصوّر با آنچه که بر اساس بشارت ديني به دست مهدي(ع) و مسيح(ع) به وجود خواهد آمد، فاصلة بسيار دارد؛ بلکه کاملاً خلاف آن است. چون بر اساس مفاهيم ديني، حکومت مهدي(ع) بسيار پا برجاست و سست نخواهد شد و هيچ کس هم ادّعا نکرده است که او معامله با پول را بر خواهد انداخت ومؤسّسات رسمي را تعطيل خواهد کرد؛ بلکه او جامعه‌اي مي‌سازد خِرَد سالار که در آن عدالت حاکم مي‌شود. عدالت را هم او برقرار نمي‌کند؛ بلکه خود جامعه، وقتي که به مرحلة بالايي از آگاهي ديني و فکري رسيد، بدان روي مي‌آورد. بنابراين، عدل و برابري نزد اهل دين، نتيجة درستيِ فکر است، نه حاصل درستي توزيع ثروت به وسيلة قدرت حکومت، چنان که مارکس معتقد است. عدالت در توزيع، چگونه جامعه را به کمال فکري رهبري مي‌کند تا به جامعه‌اي خِرَد محور تبديل گردد؟

برخي پنداشته‌اند که مهدويّت يا تفکّر وجود منجي، واکنشي است به اوضاع فاسد حاکم بر جوامع بشري، با هدف اميدآفريني در دل‌هاي مردم و برکندن ريشه‌هاي نوميدي. اين هم نوعي ديگر از مغالطه است و فريب شگفتي است که در آن، چند نقيض با هم جمع شده‌اند. چون جاي اين سؤال هست که با اين نظريّه آيا مردم نااميدند و بريده يا خوش‌بين و شاد و آيا يکايک افراد هر دو وضعيّت را دارند يا گروهي نااميدند و گروهي ديگرخوش‌بين؟ و اگر همة افراد هر دو را دارند، آيا نااميدي اوّل است يا خوش‌بيني؟ خيلي کوتاه بايد گفت: اگر يکايک مردم هر دو حالت را دارند، توجيه اوّل صحيح نيست؛ زيرا هر انساني يا مي‌تواند نااميد باشد يا خوش بين و اگر يکايک مردم اين وضعيّت را ندارند، اين همان موضوع بحث ما است، نه موضوع بحث صاحبان نظريّه.

عدّه‌اي نيزگفته‌اند مهدويّت يا فکر وجود منجي، تفکّري است ساخته و پرداختة ذهن انسان براي فرو نشاندن روح مبارزه با تشکيلات فاسد وکشتن روح کار و فعّاليت و اصلاح.

اين گفته، چنان‌که مي‌بينيد، بر عکس گفتة قبلي است و از همان عالم نماياني است که حتّي يک کتاب از کتب اديان سه‌گانه را دربارة رهبر موعود به دقّت نخوانده‌اند. اگر فقط يکي دو ساعت کمي از اين کتاب‌ها را مي‌خواندند، برايشان کافي بود که به روشني و بي‌هيچ ترديدي بفهمند که اگر زمينة ظهور منجي با کار و اصلاح فراهم نشود، او هرگز ظهور نخواهد کرد.

چرا اينها با نظر دانشمندان جامعه‌شناس مخالفت مي‌ورزند که جامعة بشري همواره به وضعيّت بهتر و برتري تغيير شکل مي‌دهد؟ و چرا همين نظر را در مورد نظريّة مارکس مطرح نساخته‌اند؟ چرا معتقدند که تفکّر مادّي تفکّر واقعي است؟ حال آنکه جز خيال‌بافي چيزي نيست و چرا تفکّر ديني را که تماماً واقعي است، با برچسب ذهنيّت‌گرايي و خيال‌بافي بدنام مي‌کنند؟

آري! جهان آيندة دين، جهاني است واقعي؛ امّا متأسّفانه با چهرة بسيار زشتي معرفي شده است. دين جهان ديگري نيز داردکه مؤمن بدان است وآن عالم غيب است؛ امّا مهدويّت مرحله‌اي است دنيوي.

برخي‌ها به خود اجازه مي‌دهند که به تفکّر مهدويّت در دين و حکومت موعود جهاني آن حمله کنند؛ امّا با حکومت جهاني مورد ادّعاي رهبران و مصلحان غربي کاري نداشته باشند.

بدترين حالت چپاول فرهنگي وقتي است که نخبگان امّت، اعتماد

خود را به تمدّن و تفکّر ديني خويش به چنين شکل خنده‌آوري از دست بدهند. هر چه از بيرون برسد، مي‌پذيرند و احترام مي‌کنند و هر چه از تمدّن و تفکّر خودشان باشد، روي از آن مي‌گردانند وآن را کوچک مي‌شمارند.

معلوم است که اين‌گونه درخواست‌هاي مغرب زمين براي تشکيل حکومت جهاني، اگر نه همه، بيشترشان دعوت به حکومت جهاني عدالت‌محور حق‌پيشه نيست؛ بلکه دعوتي است سياسي و اقتصادي براي تحکيم هيمنة غرب سرمايه‌داري و حاکميّت چپاول جهاني با بهره‌گيري از احساسات انبوه انساني نسبت به اين ضرورت بشري.

تمايل بشر به دست‌يابي به حکومت جهاني بسيار قوي است. اين تمايل، هم اکنون آشکارا در جهان معاصر ما پيداست، به ويژه در قالب حمايت از کشورهاي پيشرفته از مراکز بين المللي، همچون سازمان عفوّ بين الملل، دادگاه بين المللي، صلح جهاني و سازمان ملل متّحد.

دلهرة بروز جنگ، شرکت در رقابت‌هاي اقتصادي و سياسي، احتمال تغييرات و دگرگوني‌ها و ترس از رويدادهاي پيش‌بيني نشده نيز باعث گرديده که ملّت‌ها و حکومت‌هاي جوامع بشري، بر اصولي، چون همکاري اقتصادي، عدم دخالت، زندگي صلح‌آميز، محدوديّت سلاح و ... تأکيد ورزند و از صندوق‌هاي بسياري با جهت‌گيري‌هاي بين المللي، مثل صندق بين المللي پول و صندوق توسعه، پشتيباني نمايند و براي نزديک شدن به بازارهاي مشترک تلاش کنند و حتّي به دنبال نظام اقتصاد جهاني باشند تا بدين وسيله پايه‌اي از پايه‌هاي صلح جهاني و زندگي رضايت‌مندانه را بنيان نهند.

همين واژه‌ها و تفکّرات و اصول و مؤسّسات، به تنهايي و حرف و حديث‌هاي بي‌شماري که از آنها بر سر زبان‌هاست، براي توجّه دادن به اهمّيت فراواني که ساکنان اين کرة خاکي براي حکومت جهاني قائلند، کافي است.

احساس کلّي ملّت‌ها و حکومت‌ها، استقبال از نظام اقتصاد جهاني و ارتش جهاني است؛ امّا هم زمان، اين ترديد وجود دارد که آيا مترفين و سردمداران اين سازمان‌ها، کوچک‌ترين پاي‌بندي اخلاقي دارند؟ اينکه رسانه‌هاي غربي در تمام بخش‌ها و تفاسير خبري، بر جنبه‌هاي اخلاقي تأکيد مي‌ورزند، آشکارا نشان دهندة بدبيني ملّت‌هاي عالم به نظام سرمايه‌داري است که آيا اينها مي‌توانند سکّاندار رهبري جهاني و تحقّق عدل باشند. علاوه بر آن، عدّه‌اي در خواب و خيال پيروزي يکي از شخصيّت‌هاي اخلاقي در انتخابات آمريکا هستند که مي‌تواند همان رهبر جهاني گردد که بشريت از ديرباز در انتظار اوست. رهبري که با گسترش و تقويت سازمان‌هاي بين المللي، مي‌تواند زمينة تبديل جهان به يک خانوادة واحد و آسوده را فراهم سازد.

نگاهي کنجکاوانه به واقعيّت نظام غربي، عدم امکان تحقّق اين احتمال را روشن مي‌سازد. احتمالي که خود غربي‌ها هم با توجّه به تسلّط مطلق سرمايه‌داران بر انتخابات، اميد تحقّق آن را ندارند.

مهدويّت در مفهوم کلّي خود، نمايشگر يک نياز حقيقي و واقعي است که هيچ کس در تحقّق نهايي آن و در اينکه او، دردهاي بشر و هدر رفتن ثروت‌هاي او را مي‌بيند و درمان مي‌کند، ترديدي ندارد، با اينکه تعابير گوناگوني در مورد آن به کار رفته؛ امّا هيچ توجيه فلسفي و علمي در ردّ آن نشده؛ بلکه برعکس در تحقّق آن توجيه‌هاي فراواني به عمل آمده است و هر کسي که از عمق جان در پي درمان آلام جوامع بشري است، آن را لازم مي‌داند.

رد کردن مهدويّت و مقابله با آن، رد کردن آرزوهاي بشر و مقابله با تلاش بي‌وقفة او در رسيدن به جامعة جهاني‌اي است که عدل و داد بر آن حکم‌فرماست و بدان روي، هيچ کس، حتّي سرمايه‌داران و سرکردگان استثمار غرب، به دليل آگاهي ملّت‌ها به اهمّيت اين مسئله، توان مقابله باآن را ندارند. بنابراين تلاش مي‌کنند تا آن را رنگ و بوي اروپايي ـ مسيحي دهند و همة دنيا، به ويژه مسلمانان را، به بت‌پرستي متّهم نموده و مفهوم مسيحي ـ يهودي منجي بشريت را با مفهوم مادّي غربي آن گره بزنند و با تحريف حقايق مربوط به بشارت به رهبر موعود که در «عهد قديم» و «انجيل» موجود است و تراشيدن نشانه‌هاي طبيعي و سياسي براي آن، از اين عقيده، براي تحقّق حاکميّت مطلق نظامي و اقتصادي خود بر جهان، بهره‌برداري نمايند.

اين ماجرا، هم اکنون خطر همه جانبه‌اي را متوجّه ما ساخته است؛ زيرا نبرد مهدي موعود(عج) و مسيح(ع) از يک طرف و قواي کفر از طرف ديگر، درآثار اديان سه‌گانه، شکلي اعتقادي و فکري تمام‌عيار به خودگرفته و غرب، در حال حاضر به دنبال آن است که با تکيه بر خصلت تحريف‌گري خود، به اين نبرد، شکل مذهبي، قومي و جغرافيايي بدهد.

دشمنان امام مهدي(عج) منحرفاني هستند که غير خدا را مي‌پرستند؛ از هر ديني و از هر ملّتي و از هر جايي. ياران او کساني هستند که سر تسليم در برابر خدا فرود آورده‌اند. از هر ديني و از هر ملّتي و از هر جايي و او رهبري است جهاني که به تمامي پيامبران و فرستادگان الهي ايمان دارد و هيچ يک را از ديگري جدا نمي‌داند و هر قانوني را که خدا فرو فرستاده، بر پاي مي‌دارد؛ زيرا در آنچه خدا فرستاده، تناقضي نيست. بنابراين پيروان اديان الهي نبايد قرباني تبليغات گمراه‌کنندة غرب شوند که نابود خواهند شد.

ما نمي‌گوييم که امام مهدي(عج) يهود را نابود مي‌سازد يا از مسيحيان انتقام مي‌گيرد ... ؛ بلکه مي‌گوييم او بت‌پرستي، خودپرستي و زرپرستي را از بين مي‌برد و اوامر و قوانين طاغوتيان را، هر چند که از امّت محمّد(ص) باشند، از ميان بر مي‌دارد. او از امّت محمّد(ص) آغاز مي‌کند، اين امّت را تطهير مي‌سازد و اختلافي را که در آن رخ نموده، روشن مي‌فرمايد و آموزه‌هاي رها شدة اين دين را تبيين مي‌کند، او تفاوتي ميان هيچ دو انساني قائل نيست؛ مگر به دليل اعتقاداتشان و اين است ويژگي او در تورات و انجيل...

چگونه اينان به رها کردن کتب آسماني تن مي‌دهند و گوش به سخن‌پراکني‌هاي تبليغاتي شبکه‌هاي تلويزيوني غرب که وابسته به کليسا هستند، مي‌سپارند؟!

همين تبليغات، کليسا را به خانه‌هايشان آورده و انجيل و تورات و بشارت اين دو کتاب آسماني به رهبري موعود را آن‌چنان که خود مي‌خواهند، برايشان شرح و تفسير مي‌کنند و پيروان محمّد(ص) و عرب را دشمنان آن رهبر موعود، معرفي مي‌نمايند!

البتّه رهبر موعود، با مسلمانان و عَرَب برخورد خواهد کرد! امّا همچنان که با سردمداران عَرَب برخورد مي‌کند، با سردمداران «اروپا» هم برخورد خواهدکرد! اينان بايد عقل داشته باشند و فکر کنند. رهبري که پيامبران مژدة آمدن او را داده‌اند، نه قومي است، نه يهودي است و نه نصراني، نه از سرزمين جديد است (آمريکا) و نه از سرزمين موعود (اسرائيل). او کسي است که همچون تمامي پيامبران روي به خدا دارد و تمامي مردم را تنها به روي آوردن به خدا وا مي‌دارد. خدايي که توحيد او، موضوع همة خلقت و موضوع هستي است و موضوع همة پيامبران و تمامي کتب آسماني، بلکه موضوع همة سياست‌ها و جنگ‌ها و نبردها است.

مشکل بشريت که بزرگان عالم به دنبال چارة آنند، مشکل ثروت‌هاي زمين نيست، که براي چند برابر جمعيّت فعلي هم کافي است و مشکل پيشرفت علمي هم نيست، که به مراحل پيشرفته‌اي رسيده است. مشکل آن رهبريّتي جهاني است که عقيدة پا برجا و تفکّر اخلاقي داشته باشد تا بتواند ثروت‌ها را عادلانه تقسيم کند و ميان امّت‌ها و ملّت‌ها، جز به مقدار ايمانشان به اين تفکّر، تفاوتي نگذارد.

و اين امر محقّق نمي‌شود؛ مگر با يک نظريّة قاعده‌مند و يک مکتب اخلاقي که اصول آن براي همة مردم يکسان بوده و از طبيعت بشري برخاسته و با فطرت سليم او سازگار باشد تا همة مردم بدان گردن نهند و حقيقتاً بدان ايمان آورند و در پناه آن احساس برادري کنند و با تحقّق آن، به آرماني برتر و بالاتر دست يابند.

روشن است که سرمايه‌داري، که هم در زير بنا و هم در رو بنا، تفکّري تمام مادّي است، براي اين مأموريّت سترگ انساني، فکري و اخلاقي، مناسب نيست.

يک نگاه به دخالت‌هاي پنهان غرب در پيدايش دولت‌ها، روشن مي‌سازد که دورترين کس از رهبري اخلاقي جهان، نظام سرمايه‌داري غرب و رهبران آن است. در برنامه‌هاي فعلي و دراز مدّت اين نظام، فهرستي از جنگ‌هاي محلّي و ايجاد مشکلات مرزي و منطقه‌بندي جهان و تقسيم قوميّت‌ها و پراکندن بذر دشمني ميان ملّت‌ها و ايجاد مناطقي براي بر هم زدن روابط همسايگان، در دستور کار است و معلوم است که چنين برنامه‌اي، نياز به ظاهرسازي و دروغ‌پردازي و دگرگوني حقايق دارد و مراکز ويژه‌اي مي‌خواهد تا اين برنامه‌ها را به اجرا درآورده و بودجه‌هاي جهاني را در اين راه هزينه نمايند! چنين نظامي که هزينه‌هاي سنگيني صرف تحريف و دروغ مي‌کند، آيا شايستگي رهبري جهان دارد؟

پي‌نوشت‌ها: