اعتقاد به منجی زنده سرلوحه و عمود اعتقادات تشيّع است

حجّت الاسلام و المسلمين نجم الدّين مروّجي طبسي

نجم‌الدّين مروّجی طبسی، مدرّس دروس خارج مهدويّت و عضو هيئت علمی و عضو شورای علمی مراكز تخصّصی مهدويّت، در گفت‌وگو با ايكنا، با تأكيد بر اينكه اعتقاد به حيات منجی و زنده بودن او از اختصاصات شيعه نيست، عنوان كرد:

اشتباهی تاريخی در اذهان پديد آمده و شكل گرفته است، مبنی بر اينكه همة اهل سنّت بر اين عقيده‌اند كه حضرت مهدی(عج) متولّد نشده است؛ در حالی كه در بين اهل سنّت افراد بسياری معتقد به حيات و زنده بودن ايشان هستند.

كثرت آيات و روايات در باب مهدويّت در كتب فريقين (شيعه و سنّی)

ما به استناد ادلّة متقن و روايات متعدّد و مشاهدات بزرگان در زمان خود امام حسن عسكری(ع) و ادلّة ديگر معتقديم كه امام زمان‌(عج) حیّ و حاضر است و هر چند برخی از اهل سنّت از تعابيری چون «سَيُولَد» به اين معنا كه ايشان بعداً متولّد می‌شود، استفاده می‌كنند؛ امّا برخی ديگر نيز گفته‌اند كه ايشان متولّد هم شده است.

مرحوم والد، يعنی آيت ‌الله محمّدرضا طبسی در كتاب «الشيعة و الرّجعة» (صفحات 98- 125) فصلی با عنوان «المعترفون بولادة المهدی(عج) من علماء العامّه» آورده‌اند. ايشان در آنجا از «كشف الاستار» مرحوم نوری نام 40 نفر از علمای اهل سنّت را نقل می‌كنند كه معتقد به متولّد شدن امام عصر(عج) هستند و حدود 20 مورد هم خود آيت ‌الله طبسی بر اين تعداد افزوده‌اند؛ بنابراين با يك بررسی محدود، نزديك به 60 نفر از علمای شافعی يا حنبلی يا حنفی يا مالكی در كتاب «الشيعة و الرّجعة» معرفی شده‌اند كه به حی بودن امام زمان(عج)‌ معتقد و معترفند.

بايد دانست كه اصل مهدويّت مورد قبول همة مذاهب اسلامی، بلكه همة اديان است، اضافه كرد:

و علاوه بر اختلافاتی كه در فروعات و جزئيّات اين بحث مطرح است، نقطة برتری شيعه در اين است كه اعتقاد به منجیّ زنده، سرلوحة عقايد شيعه و عمود اعتقادات شيعيان است.

روايات متواتر در اين زمينه و از جمله روايت «مَنْ ماتَ وَ لَمْ يَعْرِفْ اِمامَ زَمانَهُ ماتَ مَيْتَةًَ جاهِلِيَّة»1 كه بيان كنندة ضرورت شناخت امام زمان خويش است، گويای اين امر است كه همواره امامی وجود دارد و در صورتی كه امامی نباشد، شناخت او و تأكيد بر شناخت او نيز معنا نمی‌يابد.

وی ديگر پشتوانة روايی اعتقاد به منجی و موعود زنده و امام حی را «حديث ثقلين» دانست و عنوان كرد:

به تواتر نقل شده است كه پيامبر(ص) فرمودند:

«إِنِّی تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَیْنِ مَا إِنْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا، كِتَابَ اللهِ وَ عِتْرَتِی؛ أَهْلَ بَیْتِی وَ إِنَّهُمَا لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّي یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْضَ»؛2 در اين حديث تعبير «لن» به كار رفته است كه افادة نفی ابدی می‌كند و در نتيجه، معنای حديث منقول از نبیّ اكرم(ص) اين خواهد بود كه قرآن و اهل بيت(ع) هرگز و به هيچ شكلی تا قيامت از هم جدا نمی‌شوند.

بنابراين ممكن نيست كه بر بشريّت زمانی بگذرد كه در آن فردی از اهل بيت(ع) زنده نباشد و صدق اين روايت در گرو وجود فردی از اهل بيت(ع) است و اگر امروز فردی از اهل بيت(ع) زنده نباشد، اين روايت صدق پيدا نمی‌كند؛ يعنی قرآن از اهل بيت پيامبر(ص) جدا شده است.

اين دليل در كنار ساير دلايل و به عنوان مكمّل آنها، گويای اين امر است كه امام زمان(عج) به عنوان آخرين نفر از سلسلة معصومان(ع) و فرزند امام حسن عسكری(ع) در سال 256 ه‍ .ق. متولّد شده‌ و به عنوان خاتم اوصياء همچنان زنده هستند.

همين امر در مورد سلسلة اولياء، به گونة ديگری صادق است؛ به طور مثال ما مي‌دانيم كه، هر چند ائمّه(ع) به علم پيامبر(ص) متّصلند و علم پيامبر(ص) نيز متّصل به وحی است و همگی به واسطة اين علم نور واحدند و در عين ترك دنيا ناظر بر امور دنيا هستند؛ امّا همچنين بنابر اعتقادات ما شيعيان وجود امام(ع) و حضور او بر زمين ضروری است تا با بهره‌مندی مردم از نور ايشان و با وساطت ايشان، توازن زمين و جامعه برقرار شود؛ چنان‌كه فرموده‌اند: «لَوْلا الْحُجَّهُ لَسَاخَتِ

الارْضُ بِاَهْلِهَا وَ بِیُمْنِهِ رُزِقَ الْوَری وَ بِوُجوُدِهِ ثَبَتَتِ الْأَرْضُ وَ السَّمَاء؛ اگر حجّت بر روي زمين نباشد، زمين مردم را به كام خود فرو مي‌كشد و به واسطه اوست كه ديگران روزی داده می‌شوند و به خاطر وجود اوست كه زمين و آسمان برجا ايستاده‌اند».

حال بحث دربارة غيبت پيش مي‌آيد.

عبدالله هاشم از امام صادق(ع) دربارة علّت غيبت سؤال كرد و پس از اينكه امام(ع) فرمودند: «كسی از علّت غيبت آگاه نيست»، عبدالله هاشم پرسيد: حكمت آن چيست؟ و امام(ع) در پاسخ به او گفتند: «انّ هذا الأمر امر من امر الله سرّ من سرّ الله غيب من غيب الله؛3 غيبت از‌ اسرار الهی است و از اموراتی است كه به حكمت خداوند عزّوجلّ ارتباط دارد.»

وی با بيان اينكه آشكار شدن سرّ غيبت موكول به ظهور حضرت قائم آل محمّد(ع) است. شايد بخشی از اين سرّ به اين امر برگردد كه جان آخرين ولیّ خدا از خطرات حكّام جائر در امان باشد؛ زيرا فلسفة وجود امام(ع) قيام عليه ظلم است و در صورت ظاهر بودن و شناسايی شدن، ايشان از سوی حكومت‌های ظلم، بی‌شك مورد سوء قصد قرار می‌گيرند و همچون ساير ائمه(ع) كه توسط چنين حاكمانی به قتل رسيدند، ايشان را نيز به قتل می‌رسانند.

پي‌نوشت‌ها: