جنگ مذهبي در انتظار خاورميانه

صفحات چاپی ۲۶ تا ۲۸

مطالعه در کتاب‌خوان

هانی‌زاده

آنچه كه اكنون در سوريه و لبنان و حتّي عراق رخ مي‌دهد، پيش درآمد يك جنگ مذهبي تمام عيار است كه در آيندة نه چندان دور، سراسر خاورميانه را در بر خواهد گرفت.

آيا جنگ مذهبي به شيوة جنگ بالكان كه از سال 1992 م. آغاز و تا سال 1995 م. ادامه داشت، عملاً در منطقة خاورميانه آغاز شده است؟ از آنجايي كه معمولاً به كارگيري واژة «جنگ مذهبي» كمي ترسناك و حسّاسيت برانگيز است؛ بنابراين هيچ گاه تجزيه و تحليل دقيق و درستي از جريان‌هاي سياسي و رخدادهاي امنيتي منطقه، به ويژه سوريه ارائه نمي‌شود؛ امّا واقع امر اين است كه آنچه اكنون در سوريه و لبنان و حتّي عراق رخ مي‌دهد، پيش درآمد يك جنگ مذهبي تمام عيار است كه در آيندة نه چندان دور، سراسر خاورميانه را در بر خواهد گرفت. فاجعة منطقة «الحوله سوريه» در واقع كشتار هدفمند شيعيان و علوي‌هاي سوريه است كه متأسّفانه رسانه‌هاي غربي و عربي اين كشتار را به نظام سوريه نسبت دادند.

اگرچه سيستم امنيتي و نظامي سوريه قابل دفاع نيست و اين نظام در طول 40 سال گذشته يك فضاي دهشتناك امنيتي را بر مردم سوريه حاكم ساخته؛ امّا كشتار اخير ساكنان الحوله مقدّمة بروز يك جنگ مذهبي در سوريه تلقّي مي‌شود. منطقة الحوله كه اخيراً مورد حملة وحشيانة سلفي‌ها قرار گرفت، در حومة شهر حمص قرار دارد كه اغلب ساكنان آن را علويان و شيعيان تشكيل مي‌دهند. اين خانواده‌ها تا 6 ماه پيش در «حيّ ‌الزّهراء(س)» «حمص» ساكن بودند؛ امّا همواره مورد تهاجم وحشيانة سلفي‌ها و وهّابي‌هاي جنايت‌كار

صفحهٔ ۲۷

قرار مي‌گرفتند كه شمار زيادي از آنان قتل عام شدند. بنابراين اين خانواده‌ها براي در امان ماندن از حملات شبانة ارتش موسوم به «آزادي‌بخش سوريه» به رهبري سرهنگ رياض‌الاسعد و سلفي‌ها، به منطقة الحوله مهاجرت كردند.

از آنجايي كه علويان و شيعيان به لحاظ اعتقادي به نظام حاكم سوريه، به ويژة خانوادة بشار اسد نزديك هستند، بنابراين در طول 15 ماه گذشته هيچ‌گاه در تظاهرات ضدّ دولتي شركت نكرده‌اند. با اينكه اين دو طيف مذهبي هرگز از امتيازات ويژه‌اي در دوران حاكميت مرحوم حافظ اسد و بشار اسد برخوردار نبوده‌اند؛ امّا سلفي‌ها و وهّابي‌هاي سوريه كه عمدتاً در شهرهاي حمص، ادلب و حماء ساكن هستند، نسبت به اتباع اين دو طايفه، كينة شديدي دارند.

در سال 1981 م. زماني كه «اخوان المسلمين سوريه» در دوران حاكميت مرحوم حافظ اسد در شهرهاي حمص و حماء دست به شورش زدند، ابتدا به ترور شخصيّت‌هاي علوي شاغل در دستگاه‌هاي دولتي پرداختند؛ امّا از آنجايي كه شرايط در آن زمان كاملاً دو قطبي بود، بنابراين مر حوم حافظ اسد، رئيس جمهوري وقت سوريه، سلفي‌هاي اخوان‌المسلمين را به شدّت سركوب كرد، بنابراين كينة سلفي‌ها و وهّابي‌هاي سوريه نسبت به شيعيان و علوي‌ها، سابقة 30 ساله دارد و امروز اين سلفي‌ها با كمك مالي و لجستيكي عربستان و قطر تلاش مي‌كنند تا از دولت علوي بشار اسد انتقام بگيرند.

از سوي ديگر، آمريكا و غرب در شبيه‌سازي حوادث تاريخي صدر اسلام، مهارت فوق‌العادّه‌اي دارند و اكنون درصدد ايجاد تقابل ميان شيعيان و سنّي‌ها هستند؛ همچنان كه اين وقايع نيز در دوران حاكميت ننگين معاوية بن ابي سفيان بر شامات وجود داشت. با آغاز درگيري‌هاي داخلي سوريه با اينكه 18 طايفة مختلف در سوريه وجود دارد؛ امّا سلفي‌هاي مزدور به تحريك عربستان سعودي و قطر، تهاجمات خود را متوجّه شيعيان و علويان كرده‌اند. سلفي‌ها هيچ‌گاه ساير طوايف موجود در سوريه، مانند «شيطان‌پرستان»، «يزيدي‌ها»، «درزي‌ها» و «مسيحيان» را مورد تهاجم قرار نمي‌دهند و تنها به شيعيان و علويان حمله مي‌كنند. هدف اين است كه تا از رهگذر حمله به شيعيان و علويان پاي ساير كشورهاي منطقه، مانند ايران، عراق، لبنان و تركيه را به يك جنگ مذهبي منطقه‌اي بكشانند. درگيري‌هاي اخير ميان علويان و سلفي‌هاي دو منطقة «جبل محسن» و «حي التبانه» در شهر «طرابلس لبنان» در چارچوب اين طرح شوم قرار دارد. حمله به «ديوان وقف شيعيان» در عراق و طرح موضوع استيضاح دولت نوري مالكي نيز بخشي از سناريوي بالكانيزه كردن خاورميانه تلقّي مي‌شود. هر چند هنوز پازل‌هاي مربوط به اين طرح كاملاً مشخص نشده؛ امّا به نظر مي‌رسد حوادث آيندة سوريه، منطقه را به سمت يك جنگ مذهبي كاملاً هدفمند هدايت خواهد كرد.

طرح آيندة آمريكا، غرب، عربستان و قطر، تشويق سلفي‌ها به ترور شخصيّت‌هاي شيعه و علوي بلندپايه و تأثيرگذار سوريه است تا از اين رهگذر، تقابل ميان شيعيان و سنّي‌ها تشديد شود. هدف از اجراي اين طرح اين است كه آمريكا و غرب به بهانة مهار اين جنگ طايفه‌اي كه قطعاً‌به لبنان و عراق نيز سرايت خواهد كرد؛ با استفاده از نيروي نظامي وارد سوريه شوند.

در چنين فضايي، زمينة سرنگوني دولت سوريه فراهم خواهد شد و سرانجام حزب‌الله لبنان نيز با كمك نيروهاي ضدّ مقاومت لبنان مورد تهاجم قرار خواهد گرفت. در نهايت آنچه كه براي آمريكا، غرب و عربستان مهم است، قطع محور تهران ـ دمشق ـ بيروت، حذف حزب‌الله از عرصه‌هاي امنيتي و نظامي لبنان و فراهم ساختن يك محيط پيراموني كاملاً امن براي رژيم صهيونيستي خواهد بود. بنابراين اوضاع سوريه در آينده، شاهد تنش‌هاي بيشتري خواهد بود و حملة سلفي‌ها به علويان و شيعيان سوريه تشديد خواهد شد.

با توجّه به اينكه اخيراً روسيه موضع خود را نسبت به بشار اسد، رئيس جمهوري سوريه تغيير داده، به نظر مي‌رسد كه روس‌ها در آينده پشت بشار اسد را خالي خواهند كرد. تشديد فشار نظامي، سياسي، رسانه‌اي و تلاش براي به شكست كشاندن طرح 6 مادّه‌اي

كوفي عنان فرستادة دبير كلّ «سازمان ملل» به سوريه، تشديد عمليات انتحاري و ترور شخصيّت‌هاي بلندپاية سوريه، بخشي از سناريويي است كه قرار است در آيندة نزديك در اين كشور عملياتي شود.

صفحهٔ ۲۸