سیا و پنتاگون کدام فیلم‌های هالیوودی را سانسور کردند

رابطة سازمان سیا (آژانس اطّلاعات مرکزی) آمریکا و پنتاگون و هالیوود از جمله محورهای جالب و البتّه کمتر پرداخته شده در موضوعات مربوط به سینماست. این رابطه در موارد بسیاری به صورت یک‌طرفه صورت می‌گیرد؛ به نوعی که سیا و پنتاگون نقش سانسورکننده را در هالیوود بازی می‌کنند. این سانسور، اگرچه به‌صورت اخذ مجوّز ساخت نیست؛ ولی زمانی که فيلم‌سازان قرار است فیلمی را تولید کنند که نیازمند حمایت مالی و تجهيزاتی مي‌باشد، اينجاست که فيلم‌نامه و صحنه‌هایی از فیلم باید طبق نظر آنها تغییر یابد، به طوری که «روزنامة گاردین» در گزارشی نوشت که در فیلم «سقوط شاهین سیاه» به کارگردانی ریدلی اسکات که بر اساس داستانی واقعی ساخته شده، شخصیّت اصلی فیلم که یک سرباز آمریکایی و شخصی بی‌اخلاق و متجاوز ‌است، به دستور وزارت دفاع، این مسئله سانسور می‌شود و عوامل فیلم هم به جهت نیاز به حمایت پنتاگون از فیلم به خواستة آنها تن می‌دهند.

روایت روزنامة گاردین از ارتباط سیا با هالیوود

سازمان سیا از همان ابتدا به دنبال راهی بود تا بتواند همان‌گونه که در سایت خود نیز نوشته به مخاطبان القاء کند که رهبران جامعه بدون این سازمان نمی‌توانند از ملّت محافظت کنند، بنابراین همواره به دنبال این بود تا به طرق مختلف با رؤسا و افراد با نفوذ هالیوود ارتباط برقرار کند.

روزنامة گاردين در مطلبی تحت عنوان «پیشنهادی که آنها (هالیوودی‌ها) نمی‌توانند رد کنند» می‌نویسد:

هر کسی که فیلم‌های هالیوودی، از فیلم‌های جاسوسی پس از جنگ «آلفرد هیچکاک» گرفته تا «پردة پارة» او در سال 1966 م. را تماشا کند، به خوبی می‌داند که هالیوود فریفتة ژانر «جاسوسی» است؛ ولی تنها عدّة کمی‌ می‌دانند که سازمان سیا؛ از دهة 70 در فیلم‌هایی چون «سه روز کندور» و تا به امروز در فیلم‌هایی چون «هویّت بورن» و «لاشة دروغ‌ها» حضوری غیرقابل کنترل داشته است.

خریداری حقوق فیلم «مزرعة حیوانات» توسط سازمان سیا

این روزنامه در ادامه می‌نویسد:

سازمان سیا فقط نقش راهنمایی‌کنندة فيلم‌سازان را ‌ندارد؛ بلکه به آنها رشوه نیز می‌دهد، این سازمان در سال 1950 م. حقوق مربوط به «مزرعة حیوانات» جرج اورول را خریداری کرد و سپس در سال 1954 م. برای ساخت نسخه انیمیشن این فیلم در انگلستان سرمایه‌گذاری کرد.

اوّلین نمایندة رسمی سازمان سیا در هالیوود کیست؟

چیس براندون با حدود 4 دهه سابقة کار در سازمان سیا، اوّلین نمایندة این سازمان در هالیوود بود.

اوّلین بار سال 1995 م. قراردادی میان هالیوود و سازمان سیا به امضا رسید که بر اساس آن، شخصی به نام چیس براندون، یکی از مأموران کهنه‌کار سازمان سیا، از آن پس بر فيلم‌نامه‌ها و پروژة سینمایی، بالاخص آنهایی که به نوعی با موضوع سازمان سیا در ارتباط بودند، نظارت داشت.

حضور چیس براندون در هالیوود، به ذائقة بسیاری خوش نیامد و بسیاری به طرق مختلف به این قضیه اعتراض کرده و حضور او را به نوعی خیانت به شعار آزادی بیان در سینما عنوان کردند.

فیلم‌هایی که زیر نظر براندون ساخته شد

با همة این اعتراض‌ها براندون به کار خود در سینما ادامه داد و طیّ این سال‌ها فیلم‌های زیادی زیر نظر او ساخته شدند که از جملة آنها می‌توان به «دشمن حکومت»، «کمپانی بد»، «جیمز باند»، «کمپانی جاسوس‌ها»، «استخدام»، «مجموعة همة ترس‌ها»، «هویّت بورن»‌، «24» و چند پروژة تلویزیونی اشاره کرد.

البتّه او چندان هم از فیلم‌های ساخته شده راضی نبود، آن‌چنان‌که دربارة فیلم «بازی جاسوسی» با هنرنمایی رابرت ردفورد و براد پیت گفت:

این فیلم جزو آن پروژه‌هایی است که هیچ وقت دوست نداشتم، جزئی از آن باشم.

او همچنین ضمن آنکه فیلم «24» را به هیچ عنوان مورد تأیید سازمان سیا نمی‌داند، دربارة «هویّت بورن» نیز می‌گوید:

این فیلم افتضاح است، از صفحة 25 به بعد، آن را باید آتش زد.

چیس که از همکاری با پروژة «سریانا» با بازی جرج کلونی سر باز زده است، در یکی از مصاحبه‌های خود در این‌باره می‌گوید:

شخصیت «کلونی» به عنوان مأمور سابق سازمان سیا، در این فیلم یک جنایت‌کار معرفی شده و من با چنین پروژه‌اي هیچ ‌وقت همکاری نمی‌کنم.

نظر نمایندة سیا دربارة فیلم جیمز باند

براندون در یکی دیگر از مصاحبه‌های خود، دربارة فیلم جیمز باند نیز این‌گونه می‌گوید:

جیمز باند، بدترین فیلم جاسوسی است که تاکنون ساخته شده است. مأمور 007 در این فیلم بدون آنکه هویّت خود را پنهان کند، مرتّباً درگیر جنگ‌های خونین و فرارهای نمایشی می‌شود، او کار خود را خوب انجام نمی‌دهد، مأمور سازمان سیا بودن یک شغل نیست؛ یک حرفه نیست؛ یک سبک زندگی است.

با حوادث 11 سپتامبر فعّالیت سیا در هالیوود گسترش می‌یابد

با وقوع حادثة 11 سپتامبر، سازمان سیا مورد سرزنش‌های زیادی قرار گرفت و به بی‌لیاقتی محکوم شد که نتوانسته با آن بودجه‌های

میلیاردی، چنین حادثة تروریستی را پیش‌بینی کند.

کمی پس از وقوع این حادثه، سازمان سیا در دیدارهای مکرّر با چیس براندون، از او خواست تا فعّالیت خود را در هالیوود گسترش دهد و در این میان بوش نیز مشاور ارشد خود، کارل روو را به «لس‌آنجلس» فرستاد تا با رؤسای هالیوود دیدار کند و دربارة راه‌هایی که از طریق آنها می‌توان نظر عموم مردم را به سمت حمایت از نیروهای نظامی آمریکا سوق داد، گفت‌وگو کنند.

جلسة سیا و پنتاگون با دیوید فینچر و اسپایک جونز

«سیا» و «پنتاگون» رسماً از فيلم‌نامه‌نویسان و کارگردانانی، چون دیوید فینچر و اسپایک جونز خواستند تا در همکاری با مقامات این دو سازمان فکر بکری کنند تا شاید جلوی حملات تروریستی آینده گرفته شود و در ازای آن، پنتاگون نیز تسهیلات نظامی زیادی در اختیار هالیوود قرار خواهد داد، این می‌شود که فینچر کمی بعد «اتاق وحشت» را می‌سازد که داستان تجاوز سه دزد به خانه‌ای امن در «نیویورک» است.

نشست‌ها و ملاقات‌های مکرّر مقامات سیاسی آمریکا و چهره‌های شاخص هالیوود همچنان ادامه داشت و اکثر این نشست‌ها توسط مؤسّسة فن‌آوری‌های خلّاقانة «دانشگاه کالیفرنیاي جنوبی» هماهنگ و برگزار می‌شد.

دوره‌های آموزشی هنر برای سربازان

طیّ این نشست‌ها، برای سربازان، دوره‌های آموزشی هنر گذاشته شد و از سویی دیگر، فيلم‌نامه‌نویسان نیز به خواستة «سیا» و «پنتاگون»، فيلم‌نامه‌هایی دربارة «ترور» می‌نوشتند.

به عقیدة آنها، اغلب هنر، راهی به سوی واقعیّت است و به اعتراف برخی از مقامات سازمان سیا، هنر، نوشته‌ها و فیلمی که حاصل کار فيلم‌نامه‌نویسان و کارگردانان است، در واقع می‌تواند الهام‌بخش واقعیّات باشد.

سازمان «سیا» نیز از سال 2002 م. با همکاری دانشگاه «کالیفرنیای جنوبی»، دست به ساخت یک‌سری گسترده از بازی‌های کامپیوتری زد که شاید از آن طریق بتواند حملات احتمالی به آمریکا را پیش‌بینی و دفع کند.

معارفة دومین نمایندة رسمی سازمان سیا در هالیوود

اوایل سال 2007 م. جلسه‌ای با حضور شخصیّت‌های تراز اوّل سینمای هالیوود و برخی از کارکنان ارشد سازمان سیا برگزار شد، در این جلسه پل جیمی‌گلیانو که سخنگوی سازمان سیا بود، پل باری را به عنوان نماینده و مشاور سازمان سیا در هالیوود معرفی کرد.

پل باری، 47 ساله اهل «بوستون»، خود یکی از مأموران کهنه‌کار سازمان سیا بود.

در این جلسه که به صورت محرمانه برگزار شد، قرارداد توسعة همه‌ جانبة همکاری هالیوود و سازمان سیا به امضای دو طرف رسید، اهمّیت این طرح تا به آنجا بود که ریاست آن را ژنرال مایکل هایدن، رئیس پیشین سازمان سیا و دستیار اوّل جان نگروپونته، مدیر آژانس امنیّت ملّی بر عهده داشت.

سخنگوی سازمان سیا در این نشست گفت:

ما برای انتخاب نماینده‌مان در هالیوود، گزینه‌های مناسب بسیار زیادی داشتیم؛ ولی به عقیدة ما، او همان کسی است که ما می‌خواهیم. باری سازمان سیا را از بالاترین تا پایین‌ترین مقام می‌شناسد، با تفکّرات حاکم بر این سازمان به اندازة کافی آشنایی دارد و در عین حال از انرژی و تیزبینی خارق‌العادّه‌ای برخوردار است.

پس از اين معارفه، باري دربارة نیاز سازمان سیا به صنعت سینمای هالیوود در یکی از مصاحبه‌های خود گفت:

مشکل بزرگی که دربارة این سازمان وجود دارد، تصویر منفی‌اي است که در اذهان عمومی شکل گرفته است، ما امیدواریم بتوانیم با کمک سینما، این تصویر را بهبود ببخشیم و آن را در این حالت ثبات ببخشیم.

به گفتة پل جیمی‌گلیانو‌، پل باری بیش از دو دهه، سابقة فعّالیت در سازمان سیا دارد و با همة قسمت‌های این سازمان چه در ایالات متّحدة آمریکا چه در سراسر دنیا آشنایی کامل دارد. او تمام زندگی‌اش را به طور حرفه‌ای فدای حمایت و بهبود اهداف این سازمان کرده است.

در نشست سال 2007 م. وظیفة باری در هالیوود این‌گونه تشریح می‌شود:

او دربارة فيلم‌نامه‌ها و داستان‌هایشان مشاوره می‌دهد، ترتیب مصاحبه با زنان و مردانی را می‌دهد که عمرشان را در عملیات‌های جاسوسی سپری کرده‌اند و زمینة ملاقات با رؤسای سازمان سیا را فراهم می‌آورد تا فيلم‌نامه‌نویسان و کارگردانان، زمینة فکری لازم در ارتباط با مسائل جاسوسی را به دست آورند.

«دنی بایدرمن» پوششی بر فعّالیت‌های محرمانة سیا در هالیوود

او برای ساخت فیلم «جیمز باند» به استخدام کمپانی «گلدن مایر‌» درآمد.

دنی بایدرمن، مشاور فنّی سازمان سیا در هالیوود ابزار جاسوسی در كمپاني فيلم‌سازي است.

نکتة قابل توجّهی که دربارة دو مأمور رسمی سازمان سیا در هالیوود وجود دارد، این است که در صورتی که نام هالیوود را در سایت رسمی سازمان سیا جست‌وجو کنید، به جای نام این دو، نام دنی بایدرمن نویسندة کتاب «دنیای خارق‌العادّة جاسوس تخیّلی» و مشاور فنّی سازمان سیا در هالیوود به چشم می‌خورد.

بایدرمن که به اعتراف خودش از 10 سالگی دوست داشته که یک جاسوس باشد، تحت تعلیم سازمان سیا قرار می‌گیرید و از آن پس به عنوان مشاور و کارشناس به استخدام استودیوهای بزرگی چون «برادران وارنر» و «مؤسّسة سینمایی آمریکا» در می‌آید و همچنین برای ساخت فیلم «جیمز باند» با کمپانی «مترو گلدن مایر» قرارداد می‌بندد.

وظیفة «بایدرمن» نظارت بر فیلم‌های جاسوسی و طرّاحی ابزارهای جاسوسی پیچیده در فیلم‌هایی از این دست است تا هرچه واقعی‌تر و جذّاب‌تر به نظر برسد.

سانسور در هالیوود

هر فيلم‌سازی که برای ساخت فیلمش نیاز به تسهیلات داشته باشد، به ويژه در عرصة نظامی، باید تن به نظارت مستقیم پنتاگون و سازمان سیا بدهد و در این میان شاید نیاز به بازنویسی چندبارة یک فيلم‌نامه باشد. (کتاب «سیا در هالیوود» نوشتة تریشیا جنکینز)

روزنامة «گاردین» به نقل از باب بائر یکی از مأموران سابق سیا می‌نویسد: همة این مردمی که استودیوها را مدیریت می‌کنند، به واشينگتن می‌‌آیند و با سناتورها سر و کلّه می‌زنند، با رؤسای سیا و هر آنکه مقامی دارد، گفت‌وگو می‌کنند و چانه‌ها می‌زنند.

روزنامة گاردين گواه این ادّعا را لوئیگی لوراسچی، «رئیس مؤسّسة سانسور داخلی و خارجی»، «کمپانی پارامونت» در اوایل دهة 50 میلادی می‌داند، که چندی پیش ماهیّت او به عنوان یکی از مأموران مخفی سازمان سیا در رسانه‌ها برملا شد.

تریشیا جنکینز نیز در قسمتی از کتاب خود، تحت عنوان «سیا در هالیوود»، به این مسئله می‌پردازد که «سازمان سیا از همکاری با هالیوود چه می‌خواهد؟».

او در جواب به این سوال این‌گونه می‌نویسد: سازمان سیا به دنبال سه چیز است:

ـ رسیدن به اهداف دوره‌ای (که با توجّه به اتّفاقات هر دوره تغییر می‌کنند)؛

ـ احیاء دوبارة چهره مخدوش خود پس از جنگ سرد و به ويژه حادثة 11 سپتامبر؛

ـ چهره‌ای از خود ارائه دهد که اوّلاً در هر زمان، در هر جا حاضر است، ثانیاً حضور او در هر جا همراه با قدرتی مطلق و شکست‌ناپذیر است.

فیلم‌هایی که قربانی فشارهای پنتاگون شدند

در کنار خواستة سازمان سیا از هالیوود، پنتاگون نیز از این صنعت سینمایی خواسته‌هایی دارد که عمده‌ترین آنها ارائة چهره‌ای با اقتدار، حرفه‌ای و شکست‌ناپذیر از ارتش آمریکاست و البتّه برای رسیدن به این خواستة خود، گاهی فيلم‌سازان و فيلم‌نامه‌نویسان را تا اندازة‌ زیادی تحت فشار قرار می‌دهد تا آنجا که به گفتة کتاب «عملیات هالیوود» فیلم‌های زیادی در این میان بوده‌اند که قربانی خواستة «پنتاگون» شده‌اند؛ ولی در این میان می‌توان به دو فیلم «روز استقلال» ساختة رونالد امریچ محصول سال 1996 م. و «جی.آی.جین» به کارگردانی ریدلی اسکات در سال 1997 م. و با حضور دمی مور اشاره کرد.

نویسندة «روز استقلال»، برای جلب رضایت سران پنتاگون، فيلم‌نامه را چندین بار بازنویسی می‌کند؛ ولی در نهایت نیز مجبور می‌شود، بدون حمایت آنها فیلم را بسازد.

این فیلم که دربارة هجوم بیگانگان به زمین بود، صحنه‌های جنگی بسیار زیادی را شامل مي‌شد که برای ساخت آن به بودجة بسیار زیادی نیاز بود، به همین سبب، عوامل فیلم دست به دامان «پنتاگون» شدند؛ ولی سران پنتاگون پس از خواندن فيلم‌نامه که نوشتة دین دولین بود، اعلام کردند که از این فيلم‌نامه به قدر کافی راضی نیستند و حاضر نبوده به چنین فیلمی کمک مالی و تجهیزاتی کنند.