اي خوشترين بهانه ماندن!

فاطمه رهبري شندي

در آن آخرين لحظه‏هاي رفتن، گه خراميدن و دل بردنت، بگو كه اكنون سوي ميدان مي‏روي يا جان رقيه را به لب مي‏رساني؟ مي‏روي يا دل فاطمه را با خود مي‏بري؟ مي‏روي يا جان زينب را به وداع مهر مي‏ستاني؟ مي‏روي يا ضربان قلب اهل حرم را به آخرين شماره‏ها وا مي‏داري؟... آه، اما زينب را بنگر كه به سوي تو مي‏دود ... او تو را مي‏خواند ... گويا هنوز رضا به آن وداع نداده است. زينب، پيغامي دارد از عزيزي كه آن را سالهاست در درون سينه خويش، نهان داشته. چه كسي مي‏داند، شايد آن را به بهانه يك بار ديگر همكلامي با تو نگاهداشته.

به سوي اسب كه مي‏روي، ناگاه صدايي آشنا و حرمت‏خطابي جان ستان، بر جاي مي‏ايستاندت. عجيب خطابي:

- مهلا مهلا ... «يابن‏الزهراء» ... يابن‏الزهراء ... يابن‏الزهراء ...

باز مي‏گردي، ... در دل مي‏گويي:

زينب! زينب! زينب!

عزيزتر از جان. خواهرم! زينبم! تو انساني يا الهه عشق، وفا و محبت. عجبا از ذكاوت تو اي دختر علي! كه مي‏داني «اسم رمز» ما را، حرمت كلام را، عظمت عظمي را. نام مادرمان مي‏بري و بر جايمان مي‏داري!

... عشق «حسين‏» در برابر عظمت اين نام، سر تعظيم فرود مي‏آورد.

نگاهش مي‏كني، مثل هميشه اما جانسوز تر از هر لحظه‏اي! پيش مي‏آيد، تا به تو برسد، تا به هم برسيد، هزار بار جانش را به نگاه مهر مي‏ستاني.

و تو، به تحسيني غرور آميز، آخرين نگاههاي پر نوازشت را تقديم او مي‏كني.

باز در دل مي‏گويي:

زهي زينب! عجبا از خلقت تو اي زن! قهرمان استدلال و منطقي، اسطوره شعور و شهامتي، عقيله عالم عقلي، الهه عشق و محبتي، كوه شكيبي، نجابتي، حيائي! جوانمرد تر از هر مردي، همه عشقي، عطوفتي، مهري ... تو چيستي زينب؟ ... همه هستي، تو ... دختر علي و زهرايي.

- اما زينب!...

به تو كه مي‏رسد، مي‏گويي:

- زينبم! به حق آن نام كه اكنون خواندي، بگذار بروم. بگذار به وصال «مادر» برسم كه خداوند، وصل تو را بر من و او، نزديك گرداند.

و او كه اگر تمام قوايش را در اين لحظه در برابر تو جمع كند، شايد بتواند كه بگويد:

- حسين جان، مي‏خواهم به وصيت «مادر» عمل كنم.

و اين قهرمان عشق، اينجاست كه سر تو را به تعظيم نام «مادر»، به تمامت وقار به زير مي‏اندازد.

اما زينب كه ديگر تاب تكلم ندارد، گويا مي‏خواهد آخرين حرفها، وداعها، گفته‏ها و نگفته‏ها را در قالب بوسه‏اي مادرانه بريزد ... گلويت را كه مي‏بوسد، بر مصيبت آسمانها و زمين غوغا مي‏افكند؛ ملائك را به فغان وا مي‏دارد؛ طوفاني بر مي‏انگيزد؛ آسمانها را تيره مي‏سازد؛ زمين را به لرزه مي‏افكند؛ سپاه دشمن را به حيرت وا مي‏دارد و سوزناكترين ضجه‏ها را از اعماق جان زنان و كودكان اهل بيت، بر آسمان بر مي‏خيزاند.

آنگاه برادر را رها و روانه مي‏كند و خود، مستاصلتر از هر كسي، به هر لحظه دور شدن حسين به سوي اسب، هزار بار جان را فدايش مي‏سازد.

اما به اسب هم كه مي‏نشيني، همچنان آهنگ غمبار صدايش را به گوش داري كه:

- يابن‏الزهراء... يابن‏الزهراء... يابن‏الزهراء... مهلامهلا...

- «لا حول و لا قوة الا با الله العلي العظيم »

و ابوالفضل ... آه از اين برادر، مي‏بيني‏اش و زير لب زمزمه مي‏كني:

- حيدر كرار! علي دوباره! تو پدري يا برادر؟!

مي‏بيني‏اش كه چه جسورانه بر قلب سپاه دشمن حمله مي‏برد و چه زبونانه از مقابل تيرش يا مي‏گريزند، يا بر زمين مي‏ريزند...

عباس! عباس! عباس! چه مي‏كني تو با من؟ اي آيينه دلم، تكيه‏گاه وجودم، آرام جانم عباس، چه پر شكوهي تو! از اين جانب كه بر مبارزه‏ات مي‏نگرم.

مهربانم!

چرا اينچنين در ميان جبهه نيز، نگاهت را بين من و آن دژخيماني كه اكنون به محاصره‏ات داشته‏اند، به تساوي تقسيم مي‏كني؟ مي‏خواهي دلم را به آتش بكشي؟ خوش بسوزان كه قهرمان عشقي. به هر نگاه، لطفي و هر بار، رازي و مي‏دانم كه سرشار از نيازي ... تو هر لحظه اذن شهادت مي‏طلبي!...

باز مي‏گردي، نگاه كودكان را تاب نمي‏آوري.كافيست چشم تو با چشم اهل حرم تلاقي كند، نگفته همه چيز را مي‏خواني. مشك خالي آب برمي‏داري، به نزدم مي‏آيي و اذن رفتن مي‏طلبي.

- برو عباسم!...

و تو مي‏داني كه رفتن عباس به سوي آب، به سوي آب، به سوي آب...

جواز ظاهر، كسب وصال «زهرا» است. تو مي‏داني كه عباس نمي‏تواند نرود! او نمي‏تواند بماند!... به نگاهي مهربان و تحسيني شاكر، رخصتش مي‏دهي و حال آنكه مي‏داني سرانجام اين رفتن چيست. گويا از آن روز كه دشمن، حق ارث «فدك‏» را بر «زهرا» قطع كرد، منع مهريه مادر نيز بر او و فرزندانش امضاء شد. تمام آبهاي روي زمين مهريه «زهرا» بود. و اكنون زبونترين نامردان دوران، با تحريم آن بر آل نبوت و امامت، در مقابل جرعه‏اي از همان هديه الهي، زمين را از خون فرزندان زهرا، سرخ و گلگون مي‏ساختند.

... و لحظاتي بعد، شد آنچه كه تو از ازل مي‏دانستي. اما در اين لحظه، ديگر نمي‏دانستي كه زينب را پس سر دريابي يا ابوالفضل را در پيش رو ... كه ناگاه از ميان معركه شنيدي كه:

- برادرم حسين! برادرت را درياب!

بي‏درنگ به سويش تاختي، آنچنانكه تكليف سپاه دشمن شد كه هر كه را آرزوي بقاي جان است، از تيررس چشم حسين بگريزد كه اكنون بر موانع بين حسين و ابوالفضل، تنها لبه شمشير او حكم مي‏كند!

... اين نخستين بار بود كه عباس، تو را «برادر» خوانده بود. هميشه به نامهاي «سيدي‏» و «سرورم‏» خطابت مي‏كرد. وه كه چه لطافتي بود در اين آخرين نداي عباس!... اين عشق چه شوري در دلت‏بپا مي‏كرد!

ندا زدي كه:

- آمدم جان برادر! عباسم، جانم، جانانم!...

و آنگاه كه بر بالين هزار زخمش حضور يافتي و در آغوشش گرفتي، وه كه چه صحنه‏اي بود يكي شدن عاشق و معشوق! اينك، همه عرش و كرسي نيز به نظاره بودند. چه كسي مي‏توانست‏بازيابد كه از اين دو كبوتر عشق، كدامين عاشق است و كدام، معشوق! آنجا كه هيچ واژه‏اي نمي‏تواست مهر و وفا و مردانگي و تعهد و تحسين و تشكر را معنا كند. آنجا كه تنها اشك، سخنگوي جاسوزترين عشقها بود. شايد غير از خدا، هرگز كسي ندانست كه در آن آخرين لحظه‏ها، بين شما دو برادر، چه سخنها رفت؛ اما شنيدند كه تو از او پرسيدي كه:

- عباسم، چه شد كه اين بار مرا به نام «برادر» خواندي؟

و پاسخت داد كه:

- سرورم! آنگاه كه مجروح و بي‏بال، از اسب به زمين افتادم، به يكباره مادرم «فاطمه‏» همو كه از آغاز - به عشق و ادب - جز «مادر» او را ندانسته‏ام، در برابرم فرياد زد:

- پسرم، عباس!

جان برادر، به حق او كه ديگر تاب ماندن ندارم. شوق وصالش، آتش به جانم مي‏زند. مرا بحل تا بروم، به بوسه وداعي، جانم بستان و به پيشگاه مادر عطا كن. برادر، اذن وصالم ده!

و شايد تو،

به لطافتي مليح و لبخندي شيرين اما آميخته به هزار اشك وداع، حق لطافت رابتمامت رسانده و گفته باشي كه:

- در وصال «زهرا» بر ما سبقت مي‏گيري؟!

اما بي‏شك، او تو را گفته است كه:

- تو سيد مني، در دنيا و آخرت!

و تو مي‏داني كه عباس «راز» را فهميده است. تشنگي همه، «عشق‏» بود. آب، همه بهانه بود، «مقصود، وصال «زهرا» بود...»