هوا تاريک شده بود. سوز سردي مي وزيد و تا عمق استخوان نفوذ مي کرد. مرد هر چه تقلا کرد، نتوانست خود را به قافله برساند. هر لحظه برف سنگين تر مي باريد.
سيّد اين بار محکم تر از قبل شال را دور گردنش بست و نا اميد از همه جا در گوشه اي نشست. با خودش گفت: اينجا مي مانم تا طلوع سپيده صبح و بعد برمي گردم. اما ترس همه وجودش را فراگرفته بود، سرماي آن شب به هيچ کس رحم نمي کرد.
سيّد احمد سرش را که برگرداند، باغي ديد که باغبانش مشغول ريختن برف از روي درختان بود. او چشمانش را با دست ماليد، با خودش گفت: حتماً خواب مي بينم، آخر اينجا کجا و اين باغ کجا.
لحظه اي گذشت، باغبان آرام سمت سيّد احمد آمد و گفت: تو کيستي؟
سيّد که نور اميدي در دلش درخشيد، با صدايي لرزان جواب داد: من از دوستانم جا مانده ام و راه را بلد نيستم. مي شود راه را به من بگوييد؟
باغبان رو به سيّد کرد و به زبان فارسي گفت: نافله بخوان تا راه را پيدا کني.
ساعاتي گذشت، سيّد احمد نافله اش را تمام کرد. مرد دوباره آمد و گفت: تو هنوز نرفتي؟
سيّد احمد رشتي جواب داد: والله راه را بلد نيستم، چگونه بروم.
ـ پس جامعه بخوان، مرد اين را گفت و رفت.
سيّد با خودش گفت: آخر من که زيارت جامعه را حفظ نيستم، حالا چه کنم؟، در اين فکر بود که انگار ندايي از درونش کلمات زيارت را به يادش مي آورد. هر جمله اي که مي خواند، جمله ي بعد به خاطرش مي آمد.
سيّد احمد زيارت جامعه کبيره را هم خواند و باز مرد آمد و گفت: تو نرفتي، هنوز اينجا هستي؟
سيّد ديگر طاقت نياورد، بغضش ترکي برداشت و اشک در چشمانش حلقه زد و روي گونه هاي سرخش روان شد و گفت: به خدا راه را بلد نيستم، آخر چه طور بروم؟
مرد نگاهي به سيّد انداخت و گفت: پس حالا عاشورا بخوان.
سيّد احمد رشتي اين بار حال خوشي داشت. شروع کرد به خواندن زيارت عاشورا. لعن و سلام را داد و وقتي سر از سجده برداشت، باغبان دوباره آمد.
ـ تو هنوز اينجا هستى؟
ـ نه نرفتم، تا صبح هستم.
ـ من اكنون تو را به قافله مىرسانم.
باغبان بر الاغى سوار شد و بيل خود را به دوش رفت و فرمود: پشت من بر الاغ سوار شو.
سيّد احمد رشتي سوار الاغ شد و عنان اسبش را هم کشيد تا راه بيفتند. اما هر چه تلاش مي کرد اسب تکان نمي خورد.
مرد نظري کرد و گفت: عنان اسب را به من بده، پس بيل را به دوش چپ گذاشت،و عنان اسب را به دست راست گرفت و به راه افتادند.
مرد دست خود را بر زانوى سيّد احمد گذاشت و فرمود: شما چرا نافله نمىخوانيد؟
و بعد سه مرتبه فرمود:
نافله، نافله، نافله
و باز فرمود:شما چرا عاشورا نمىخوانيد؟ و سه مرتبه فرمود:
عاشورا، عاشورا، عاشورا
و بعد فرمود: شما چرا جامعه نمىخوانيد؟
جامعه، جامعه، جامعه
چند قدمي که رفتند مرد برگشت و گفت: اينان دوستان شما هستند كه در كنار نهر آبى فرود آمده، مشغول وضو براى نماز صبح هستند.
سيّد احمد از الاغ پياده شد مي‌خواست سوار مركب خود شود ولى نتوانست. مرد از الاغ پياده شد و بيل را در برف فرو برد و سيّد را بر مركب نشاند و سر اسب را به سمت دوستان سيّد برگرداند.
در آن حال سيّد با ابروان در هم گره کرده به فکر فرو رفت و با خودش گفت: اين مرد که بود که با من به زبان فارسي حرف زد؟ مردمان اين منطقه که همه ترک‌اند و مسيحي، پس چرا او مرا به خواندن نافله و جامعه و عاشورا سفارش کرد؟ اصلاً چرا اين قدر زود مرا به دوستانم رساند؟
سيّد احمد در اين افکار بود، سر که برگرداند، مرد رفته بود.
منبع: نجم الثاقب، ص 464، حکايت 70 اين حکايت را مرحوم حاج شيخ عباسي قمي در مفاتيح الجنان بعد از زيارت جامعه کبيره نقل نموده است.
بازنويسي: محدثه نصرت خوارزمي