دجّال آخرالزّمان

گامی لرزان به سوی شناخت دجّال آخرالزّمان

آیا دجّال از علائم ظهور است؟

احادیث وارد شده، از پیشوایان معصوم(ع) دربارة نشانه‌های ظهور و رخدادهای آخرالزّمان، به یکی از چهار واژگان زیر تعبیر شده است.

1. فتن؛

2. ملاحم؛

3. علائم ظهور؛

4. الشراط السّاعه.

روایات دجّال بسیار گسترده است، در مجامع حدیثی اهل سنّت، روایات دجّال را از بیش از 40 صحابی روایت کرده‌اند، جز اینکه در میان آنها خرافات و مطالب بی‌اساس راه یافته، در نتیجه، برخی از

معاصران، آنها را از ریشه و بن منکر شده‌اند.

شهید سیّد محمّد صدر، در این باره می‌نویسد:

یکی از نظریّه‌های باستانی تقلیدی که دجّال شخص معیّنی می‌باشد که عمر طولانی دارد و در آخرالزّمان خروج می‌کند و مردم را گول می‌زند و منحرف می‌سازد که شماری از احادیث به آن دلالت می‌کند. دیگری نظریّة یک فرهنگ و ایدئولوژی ضدّ دینی، ضدّ اسلامی و ضدّ ایمانی بودن دجّال می‌باشد. محمّد رشید از استادش عبده نقل می‌کند که در مورد دجّال گفته است:

دجّال رمز خرافات، مجادله و زشتی‌ها می‌باشد که اگر شریعت به طور صحیح پیاده شود و مردم به اسرار و حکمت‌های آن واقف شوند، آن افکار زشت خود به خود از بین می‌روند. برخی از معاصران نیز به این معنی تمایل پیدا کرده و می‌نویسند:

از احادیث یاد شده نیز استفاده می‌شود که دجّال نام شخص معیّنی نیست و به هر دروغگو و گمراه کننده‌ای گفته می‌شود. سپس نتیجه می‌گیرد، ریشة داستان دجّال را باید در کتاب مقدّس و بین نصارا جست‌وجو کرد و در پایان می‌گوید: شاید اصل قضیه دجّال به طور اجمال صحّت داشته باشد؛ امّا تعریف‌ها و وصف‌هایی که درباره اش شده است، مدرک قابل اعتمادی ندارد.

آیت الله صافی گلپایگانی، مرجع تقلید و قوی‌ترین کارشناس مسائل مهدویّت در نقد نظریّة شهید صدر می‌نویسد:

شاید افراد بی‌خبر از احادیث، از سخنان ایشان چنین برداشت کنند که روایات دالّ بر نظریّة اوّل (شخص بودن دجّال) بسیار کم باشد که ایشان اندک تعبیر کرده؛ ولی روایات دالّ بر نظریّة دوم (نوعی بودن دجّال) بسیار باشد؛ در حالی که حتّی یک حدیث در این باره وجود ندارد. ای کاش می‌دانستم که ایشان به چه دلیلی نظریّة اوّل را رد کرده و آن همه روایات دالّ بر آن را دور انداخته است.

و سپس می‌افزاید: ...

٭ ٭ ٭

اینها قسمتی از کتاب دجّال آخرالزّمان است که توسط حیدر کامل نوشته شده است و یکصد پرسش را دربارة دجّال آخرالزّمان پاسخ داده است. در مقدّمة این کتاب نظریّه‌های افرادی، مثل شهید صدر، محمّد رشید، شیخ محمّد فهیم ابو عبیه، آیت الله گلپایگانی و... را به قلم استاد علی اکبر مهدی‌پور می‌خوانیم و در ادامة کتاب به سؤالاتی مانند، معنای دجّال، سخنان گرانبار رسول اکرم(ص) و امیرالمؤمنین(ع) در مورد دجّال، هشدارهایی که در مورد فتنة دجّال داده شده است، خروج دجّال، دروغگوهایی که پیش از ظهور دجّال ظهور خواهد کرد، آیا پیش از ظهور دجّال، آسمان نمی‌بارد؟ صفات و ویژگی‌های یاران دجّال، چه کسانی از دجّال پیروی می‌کنند و چه سرنوشتی در انتظار آنان است؟ موضعی که حضرت خضر(ع) دربارة دجّال خواهد گرفت و بسیاری از سؤالات ذهن شما را پاسخ خواهد داد. این کتاب توسط واحد ترجمة مؤسّسة فرهنگی موعود عصر(عج)، ترجمه شده است.