مجـادله با رسول الله

عباس عزیزی

روزی رسول خدا(ص) در کنار كعبه نشسته بود كه جماعتی از سران قريش، من جمله وليد بن مغيره مخرومی، ابوالبختری بن هشام، ابوجهل بن هشام، عاص بن وائل سهمی، عبدالله بن

ابی اميّه مخزومی و ديگران به گرد هم آمده بودند. رسول خدا(ص) نيز مشغول قرائت «قرآن» بر چند نفر از اصحابش بود. مشركان با خود گفتند:

مشكل محمّد جدّی شده و امر او بالا گرفته است؛ بياييد او را سؤال پيچ كرده، بر او احتجاج آوريم و سخنانش را باطل كنيم و او را نزد اصحابش خوار و بی‌ارزش نماييم. شايد از گمراهی و تمرّد و طغيانش دست بردارد و اگر كار تمام شد كه هيچ، وگرنه با شمشير برنده بر او بتازيم.

ابوجهل گفت:

چه كسی می‌تواند با او مجادله كند؟

عبدالله بن ابی اميّه مخزومی گفت:

من، آيا مرا همتايی نيك و مجادله كننده‌ای كافی برای او نمی‌دانی؟

ابوجهل گفت: آری!

پس! همگی نزد پيامبر(ص) آمدند و عبدالله بن ابی اميّه مخزومی شروع به سخن كرده و گفت:

ای محمّد! تو ادّعای بزرگی اظهار می‌كنی و سزاوار آن ربّ العالمين و خالق مخلوقات نيست كه چون تويی را كه بشری چون مايی و از آنچه ما می‌خوريم، می‌خوری و در بازار راه می‌روی، به رسالت برگزيند... اگر تو پيامبر می‌بودی همراه تو ملكی می‌بود كه تو را تصديق می‌كرد و ما او را می‌ديديم؛ بلكه اگر خدا می‌خواست پيامبری برای ما بفرستد، فرشته‌ای را مبعوث می‌كرد، نه بشری چون خودمان را.

ای محمّد! تو سحر شده‌ای بيش نبوده، پيامبر نيستی!...

پيامبر(ص) در جواب فرمود:

«امّا اينكه گفتی: اگر پيامبر می‌بودی، همراه تو ملكی می‌بود كه تو را تصديق می‌كرد و ما او را می‌ديديم و... بايد گفت كه: فرشته را نمی‌توان به ادراك آورد؛ چون او از جنس شما نیست و چيزی از آن آشكار نيست و اگر آن را مشاهده می‌كرديد به اين وسيله كه بر قوای ديد شما افزوده می‌گشت، باز می‌گفتيد اين ملك نيست، بلكه بشر است؛ زيرا ملك فقط به صورت انسان كه بدان انس داريد، بر شما ظاهر می‌شود تا سخن و خطاب و مرادش را دريابيد. در اين صورت، چگونه صدق گفتار و حقّانيت سخن او را خواهيد فهميد؟ بلكه خداوند بشری را به رسالت برانگيخت و بر دستش معجزاتی ظاهر كرد كه طبايع بشر كه شما بر ضماير قلوبشان آگاهيد، از آوردن آن معجزات ناتوانند. پس به واسطة ناتوانی از آوردن آنچه كه او آورده، در می‌يابيد كه آن، معجزه است و اين گواهی الهی بر صدق اوست. اگر ملكی شما را ظاهر و بر دست او معجزه‌ای آشكار می‌گشت كه بشر از آوردنش عاجز می‌بود، هيچ‌گاه آن معجزه، نشانی از آن نبود كه هم‌جنسانش از آوردن چنين عملی ناتوانند تا بتوان آن را معجزه دانست. آيا نمی‌بينيد كه پرواز پرندگان معجزه محسوب نمی‌شود؛ زيرا همة پرندگان پرواز می‌كنند؟ ولی اگر انسانی چون پرنده پرواز كند، معجزه خواهد بود. پس خداوند عزّوجلّ از آن جهت كه پيامبرش را به گونه‌ای مبعوث فرمود تا حجّت بر شما تمام شود، امر را بر شما آسان كرده است؛ ولی شما امر دشواری را می‌طلبيد كه حجّتی در آن نيست.»

سپس فرمود:

«امّا آنكه گفتی: تو سحر شده‌ای بيش نيستی، آيا من مسحورم و حال آنكه می‌دانيد در صحّت تميیز و عقل بوده، برتر از شمايم؟! آيا از بدو تولّدم تا سنّ چهل سالگی، خويی پست و عملی كه حاكی از ذلّت باشد، يا دروغ و خيانت و خطابی در گفتار و سفاهتی در رأی من ديده‌ايد؟

آيا به گمان شما كسی می‌تواند چنين مدّتی، با نيرو و قوّت خود معصوم باشد؟ يا اينكه تكية او بر حول و قوّت خداوند بوده است ...».1

پی‌نوشت‌ها: