امّا همة آنچه بیان شد، دربارة فراخوانی عام است. در این فراخوانی، عموم مردم مشترکند و به نسبت موقعیّت و آمادگی خود و میزان ناپرهیزکاری، مراتبی از این همه را جلب کرده و در مسیر خواست شیاطین عمل میکنند؛ امّا فراخوانی خاص نوع دیگری است که از طریق خاص اتّفاق میافتد.
آنچه که دربارة دکتر فاستوس اتّفاق افتاده، از نوع فراخوانی خاص است. در این شیوه انسان با علم و آگاهی تمام و از طریق دست یازیدن به پارهای مناسک و اعمال، سعی در جلب نظر شیطان و انجام معامله با او میکند. معاملهای که در اثر داد و ستد میان انسان و شیطان، با آگاهی اتّفاق میافتد.
سحر، جادو و جنّگیری مصادیقی از این فراخوانی خاص هستند.
از قدیم الایّام، همواره در میان اقوام و ملل، ساحران و جادوگران، با استفاده از علوم و فنون غریبه و پس از تجربة ریاضتها و طیّ مراحل و مراسمی، با عالم شیطانی مرتبط میشدند.
در یک سوی این معامله، انسان است که با ارتکاب اعمالی رضایت شیاطینی را جلب کرده و با او مرتبط میشود و در دیگر سو، شیطان است که با دادن امتیاز و ارائة پارهای خدمات، آرام آرام بر ارتباط گیرنده مسلّط شده و او را در خدمت تمام وارد می سازد.
در این مرحله، ارتباط گیرنده، در چنبرة ابلیس گرفتار شده و راههای فرار بر او بسته میشود تا آنکه در نگونبختی و سیاهی، چون فاستوس روحش به جهنّم ابدی کشیده میشود.
نیرهای خبیث و ناپرهیزکار شیطانی، در این معامله، تحت طلسمات و اوراد و عزائم، برای اجرای خواستههای ساحران و جادوگران و جنّگیران، متناسب با تواناییهایشان، هر گونه عمل قبیح مرتکب میشوند.
خبرچینی و جاسوسی، ردّ و بدل اطّلاعات اشخاص، دزدی، تأثیرگذاری بر قلب و ذهن دیگران، تصرّف در گوشها و قلبها و ایجاد احساسات کاذب (ترس، غم، شادی و ...) در مردم زمرة خدماتی است که نیروهای شیطانی ارائه میدهند و در ازای آن، خدماتی را از انسان دریافت میکنند که مهمترین آنها ارتکاب گناه، شیطانپرستی، قربانی کردن انسانها، هتک حرمت مقدّسات، آلوده کردن سایر انسانها به انواع گناهان، کفرگویی و شرکورزی به خدای تبارک و تعالی است.
در طول تاریخ عموم صاحبان قدرت در دربار پادشاهان و سلاطین، با کمک گرفتن از ساحران، جادوگران و جنّگیران کافر و شیطانپرست، از این خدمات بهره میجستند.
از گذشته های بسیار دور، موجودات شریر و ماوراءالطّبیعه برای بشر شناخته شده بوده و آیین های جادویی برای دفع این موجودات یا یاری گرفتن از آنها در میان اقوام و ملل مختلف، رواج داشته است.
کاهنان اقوام مختلف در برج ها، معابر، غارها و ... با غور در علوم غریبه و با انجام ریاضتهای خاص، عوالم را میکاویدند و با انواع بخورات، اذکار و اوراد و آیینهای جادویی سعی در برقراری ارتباط با نیروهای منتشر و نادیدنی میکردند.
اعتقاد به وجود و حضور دو دسته موجود ماوراالطّبیعة نیک و بد،
در میان عموم تمدّنهای باستانی قابل شناسایی است. امروزه، آثار بسیاری از این اقوام موجود است و در کتابخانهها و موزهها از آنها نگهداری میشود. ساکنان آن ایّام و آن دنیای پر از بیم و امید و شگفتی، در دو سوی رودهای «دجله» و «فرات» را این اقوام تشکیل میدادند.
سوریهای افسانهای که از پنج هزار سال پیش از میلاد در درّههای سفلای رود دجله ساکن بودند، اکریهای تیرهپوست که از سه هزار سال پیش از میلاد، در ناحیة «بابل» اقامت گزیده بودند، ایلایها یا اجداد ایرانیان که ردّ پای آنها را تا قرن چهارم پیش از میلاد میتوان گرفت، بابلیهای ستارهشناس که بنیانگذار امپراتوری جهان شدند، آشوریها که نخست تحت سلطة بابل بودند؛ ولی بعدها فاتحان «آسیای غربی» و «مصر» گشتند و بالأخره مادها که فرّ و شکوهشان تا استیلای پارسها بر تمام سرزمینهای آسیایی، زوالپذیر نمینمود؛1 در میان خود گونههای مختلفی از آیینهای جادویی داشتهاند.
جادو در معنای کلّی، به معنای هر عمل عجیبی است. اصطلاح انگلیسی فنون سحرآمیز (Witeh eraft) شامل قسمتی از این گونه پدیدههاست و آن هم شامل جادوی خاص است.
جادو یا جادوی خاص یا جادو در معنای جزیی (به عربی، سحر و به انگلیسی، Magic) فنّی است مرموز، برای اثرگذاری بر عالم مادّه با دخالت ارادة جادوگر، چه ابتدا کننده باشد و چه برای خنثی کردن جادوی دیگران باشد.2
واژة جادو، در زبان پهلوی Jadug بوده است؛ لیکن در پهلوی و نوشتههای کلاسیک فارسی، از جمله «شاهنامه» کلمة جادو به معنی شخص جادوگر است. عملی که این شخص انجام میدهد جادویی است که به معنی جادوگری است؛ یعنی امروز به اشتباه، جادوی را جادو میگویند و ناچار جادو را جادوگر میگویند.
واژة مجیک با حروف فارسی در نوشتههای کهن ایران به چشم میخورد. مثلاً «اوستا» کتاب مقدّس زرتشتیان اشاره به مغها (روحانیان مهرپرستی) دارد که بعد از آموزشهای مجیک به سطح قاگی یا مجیکن نائل میشدند.
در تقسیمات باستانی، علوم خفیّه یا علوم غریبه، به عنوان یکی از دو شاخة علوم، شناسایی میشدند. شاخة دیگر، یعنی علوم جلیّه به طبّ، منطق، هندسه و غیره مربوط بوده و قوانین مشخّصی داشته است و در کتابها نوشته و در مکاتب تدریس میشد؛ ولی علوم خفیّه که علوم غریبه نیز نامیده میشوند، به نیروهای مافوق طبیعه میپردازند و اسرار آن در نزد عالمانش پنهان میماند.
فنونی را که از تأثیرات مجیک بحث میکنند، این گونه نام برده و معنا و دستهبندی کردهاند:
ـ علم و فنّ تنویم یا خواب مصنوعی، خواب مغناطیسی یا هیپنوتیسم؛
ـ جادو (در معنای خاص): ایجاد تغییری در عالم مادّه به روش فراطبیعی به ارادة جاوگر؛
ـ کیمیا: علمی که در مورد تبدیل مس، فلزّات یا حتّی سنگ به طلا بحث میکند. تلاش در این زمینه منشأ به وجود آمدن علم شیمی شد؛
ـ هیمیا یا علم و فنّ طلسمها: روش ترکیب قوای عالم بالا با موجودات عالم پایین؛
ـ علم و فنّ اعداد و اوفاق: دربارة ارتباط اعداد و حروف مطالب با هم و تشکیل جداول خاصّی به صورت مثلّث یا مربّع و قرار دادن حروف و اعداد در خانههای آن برای رسیدن به مطالب مختلف به طرزی مخصوص؛
ـ علم و فنّ خافیه: در مورد چگونگی تغییر و تکثیر حروف و اسامی چیزی که مورد نظر است و استخراج نامهای ملائکه و شیاطین موکّل بر آنها. سپس دعا کردن با وردی که از آنها تشکیل شده؛
ـ علم و فنّ احضار ارواح (شبیه لیمیا)؛
ـ لیمیا یا علم و فنّ تسخیرات: چگونگی ارتباط با ارواح قدرتمند عالم بالا (شبیه احضار ارواح)؛
مانند تسخیر جنّ.
ـ سیمیا: دربارة چگونگی ترکیب اراده و قوای فیزیکی خاص برای کارهای عجیب؛
ـ ریمیا؛ این فن همان تردستی یا چشمبندی در فارسی، شعبده در عربی است. در این فنّ با استفاده از قوای فیزیکی و خصلتهای حواسّ
انسان، آثار خاصّی به چشم و گوش و حواس یا حتّی ذهن بیننده آثاری عجیب در نظر مجسّم میکند که وجود ندارند؛ چه با روشهای فیزیکی، مادّی و طبیعی و چه فراطبیعی.
ـ پیشگویی یا غیبگویی: علم خبر دادن از حوادث در گذشته، حال یا آینده که بر غیبگو پنهان است، با دخالت ارادة غیبگو. این فنّ انواع دارد:
ـ عرّافی: عرّاف کسی است که از کلمات و حالات و رفتار سؤال کننده پی به آیندة او ببرد؛
ـ کهانت (در معنای خاص): کاهن کسی است که برای او صاحب رأیی از طایفة جنّ باشد و او را به آینده خبر دهد یا به امور مخفی خبر دهد. مثلاً فلان مال دزدیده شده کجاست؟ چه کسی فلانی را کشت؟...
کهانت در معنای عام، یعنی برقراری رابطه با یک جنّ. کاهن میتواند از جنّ در مورد گذشته، حال یا آینده بپرسد؛ بلکه میتواند از او بخواهد کاری عجیب انجام دهد. زبان سحر و جادو زبان خاصّی است و فقط برخی از حروف آن با فارسی و عربی مشترک است؛ امّا بیشتر در نحوة نوشته شدن آنها فرق است.3
کیمیا، سیمیا، لیمیا، هیمیا و ریمیا را علوم یا فنون پنجگانة مخفی میخوانند. بدترین نوع جادو، جادوی سیاه یا پست 4 و کثیف است که با نیروهای پست از قبیل مرگ سر و کار دارد و با هدف شخصی دنبال میشود، مانند آسیب زدن به اشخاص.
مصر، بین النّهرین و سرزمین پارس (ایران)، خاستگاه اوّلیة موبدان، مکانهایی بودند که در امر جادوگری تخصّص فراوان داشتند.
در عموم منابع مکتوب و روایی مقدّس الهی و آسمانی، ضمن آنکه از جادو به عنوان یک واقعیّت یاد شده، همة جنبههای این علوم غریبه را محکوم دانستهاند.
محکومیّت همه جانبة علوم مکتوم، نه تنها به خاطر ترس از به کارگیری جادو به قصد فریب و اغفال دیگران است؛ بلکه به خاطر آن است که جادو مضرّ به حال اجتماع و موازین اخلاقی بوده، در اموری وارد میشود که منع شدهاند و همچنین به تعلیمات الهی نیز خدشه وارد میکند ... دین موسی(ع) نیز چون مسیحیّت با جادو به عنوان مداخلة ناروا در قدرت الهی مخالف است.5
به رغم تصوّر عمومی، غالب آمدن علوم تجربی مدرن، حوزة عمل «علوم خفیّه» (علوم غریبه) را محدود نساخت؛ بلکه با شروع و بسط تاریخ جدید غربی از قرن هجدهم میلادی، فصل جدیدی از حیات و حضور این علوم آغاز شد. اومانیسم در عصر رنسانس، ظهور مجدّد آیینهای جادوگری را تجربه کرد.
اومانیستهای دورة رنسانس، با اظهار علاقه به ادبیات پاگانی و با رویکرد به آیینهای شرکآلود قبل از ظهور مسیحیّت و یادگیری زبانهای باستانی و از جمله زبان عبری، مروّج نوظهور آیینهای پاگانی شدند.
پاگان هم معنی کافر و کسی است که از دین دور شده است. در اصطلاح پاگانیسم به معنی دین مردم روستایی است. برخی منابع، از ادیان چند خدایی پیش از مسیحیّت، با نام پاگانیسم یاد میکنند. پیروان این ادیان به پرستش الهههای یونانی و رومی و مصری و دیگر خدایان اساطیری مشغول بودند.
ظهور مسیحیّت این آیینهای شرک آلود را منزوی ساخت؛ امّا در مناطق دور افتاده و روستایی، این کیشها به حیات خود ادامه دادند، به ویژه در قرون وسطا، پیروان این آیینها، مخفیانه و پنهانی زندگی و فعّالیت میکردند. یکی از مهمترین نمادهای پاگانیسم که امروزه در عموم شهرهای اروپایی و در میان میادین اصلی قد برافراشته ابلیسکها هستند. ابلیسک، نمادی از آیین شرکآلود پرستش خدایان مصری است که توسط مجامع مخفی ماسونی پاس داشته میشود.
زبان عبری، در قرون وسطا کلّاً به بوتة فراموشی سپرده شده بود و عدّة کمی، از جمله جادوگران به رموز این زبان و ادبیات آشنایی داشتند و از این طریق، از متون جادویی یهودی استفاده میکردند.
اومانیستهای عصر جدید، با شوق و ذوق و همراه با کنجکاوی به آموزش زبان عبری مشغول شدند.
جستوجوی اومانیستها برای یافتن یک روش متافیزیکی یا فلسفی که بتواند آنها را از قیود ارسطویی قرون وسطا رهایی بخشد، یکی از انگیزههای علاقة روزافزون آنها به معارف و فرهنگ قومی یهود بود. آنها چنین روشی را در اصول عقیدتی سرّی و محرمانه، یعنی کابالا یافتند.6
انجمنهای اومانیستی، در پی متزلزل شدن سنّتهای مسیحی حاکم بر قرون وسطا، سر در پی فرهنگ جدیدی گذاشته بودند که ریشه در کابالا داشت.
کابالا، اصول اعتقادی ویژهای بود که از آیینهای مصر باستان به یهودیّت وارد شده و با آموزههای خفیّه و غریبه مخلوط و نظام نظری پیچیدهای را دربارة آفرینش هستی ایجاد کرده بود.
در حقیقت، این آموزهها متّکی به توصیفی ماتریالیستی از عالم بودند و با مراجعه به عقاید مصریان باستان برای «مادّه» وجودی ازلی قائل بودند.
در «آیة 102 از سورة بقره» میخوانیم که، بنی اسرائیل آیینهای سحرآمیز شیطانی را از منابعی خارج از دین خود فرا گرفته بودند.
«وَاتَّبَعُواْ مَا تَتْلُواْ الشَّيَاطِينُ عَلَی مُلْكِ سُلَيْمَانَ وَمَا ...؛
و (یهود) از آنچه شیاطین در عصر سلیمان (از کتب مدوّن جادوی خود) میخواندند، پیروی کردند و سلیمان کفر نورزید؛ ولیکن شیاطین کفر ورزیدند که به مردم سحر میآموختند ...»
کابالا در تلفّظ عبری، قبالیسم یا آیین قبالاست. این آیین نوعی تصوّف یهودیانه است که با در هم آمیختن آموزههای مختلف، به عنوان آیین سرّی و مخفی جلوهگر شد.
تصوّف کابالا، مادّیگرا و قدرتگراست. مهمترین کتاب این آیین شیطانی «زوهر» است. واقعة پروتستانتیسم (نهضت اصلاح دینی) قرن شانزدهم میلادی که با خود و در خود، رویکرد یهودیانه به الهیّات توراتی را داشت، مجال احیاء و بازخوانی آثار کابالایی را فراهم آورد. پیکو دلامیراندولای ایتالیایی از اومانیستهای معروف، پس از آشنایی با کابالا و تسلّط بر زبان عبری، نظریّات و افکار کابالایی را در آثار خود وارد و در قالب مجموعهای از کتب عرضه داشت. اثر او به نام Heptaplus (هفت رود خلقت) که به روش کابالایی نوشته شده بود، در سال 1569 م. در «ونیز» منتشر شد.
پیکو را میتوان نخستین غیریهودی دانست که به جمعآوری دستنویسهای عبری پرداخته است.7
پوشیده نیست که انقلابیون تأثیرگذار انقلاب کبیر «فرانسه»، فراماسون و وابسته به لژهای ماسونی بودند.
لژهای مخفی ماسونها، در میان آیینهای ویژة تشرّف و پذیرش اعضا، آیینهای پاگانی را که پیش از این در سابقه و آیینهای مصری و یونانی مراعات میشد، پاس داشتند و در خفا، با تأسّی به آیینهای رازآلود، سعی در ارتباط با نیروهای ماوراء الطّبیعه و جنود ابلیسی میکردند.
ناپلئون بناپارت، با جادو آشنا بود و به شیوة امپراتوران قدیم روم، جادو را برای خود جایز و برای دیگران حرام میدانست.8
در تمام سالهای قرن 19 م. جمعی از فیلسوفان، جامعهشناسان و حتّی سران کلیساهای اروپا، با مکاتب سرّی، سر و کار داشتند.
مفتوح شدن دست شیاطین بر جوامع انسانی در عصر ما، حاصل گسترده شدن گناهان و جرائم آشکار در میان مردم است.
رواج شرابخواری، زنا، همجنسبازی، ربا و قمار که جملگی از طریق بنیاسرائیل و شرکای غربیشان اتّفاق افتاده، تمامی دیوارههای محافظ انسان را از بین برده است.
حاکمان یهودی، فراماسونرها و سران مجامع مخفی که عموماً شیطانپرستند، با ترویج مفاسد و قبایح، از شیطان نیرو میگیرند تا بر سلطه و سلطنت بیشرمانة خودشان بیافزایند.
راز قدرت سران مجامع مخفی همچون فراماسونرها و سیطرة آنان بر شرق و غرب، به ارتباطات شیطانی آنان برمیگردد. در حال حاضر هیچ کشوری به اندازة «انگلستان» شیطانپرست و جادوگر ندارد.
در کشورهای شرقی وحتّی مسلمان هم، برخی مردان صاحب قدرت و نفوذ، از توانایی ساحران و جادوگران و جنّگیران خبیث برای پیشبرد اهدافشان و تأثیرگذاری بر ذهن و روان مردم و تضعیف رقبا و سلطه بر آنها استفاده میکنند.
قرآن کریم اشاره میفرماید:
«سَحَرُواْ أَعْيُنَ النَّاسِ وَاسْتَرْهَبُوهُمْ وَجَاءوا بِسِحْرٍ عَظِيمٍ؛9
ديدگان مردم را افسون كردند و آنان را به ترس انداختند و سحری بزرگ در ميان آوردند.»
همچنین در «آیة 102 از سورة بقره»، با اشاره به داستان هاروت و ماروت میفرماید:
«فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ؛
از آن دو [هاروت و ماروت] چيزهايی میآموختند كه به وسيلة آن ميان مرد و همسرش جدايی بيافكنند.»
آیات قرآنی و حکایت رفته بر بشر، نشان میدهد که چگونه فرزندخواندگان ابلیس از مسیر عمل جاودانه در کار خلق روزگار گره انداخته و به اهداف شوم خودشان میرسیدند.
در این عمل، جادوگران و ساحران، با انواع عزائم و طلسمات، نوعی تصرّف ذهنی و روحی در اشخاص را سبب شده و رفتار آنان را تحت تأثیر خود قرار میدادند.
در عصر ما، به همان سان که موتیها در «آفریقای جنوبی» با توسّل به جادو در امور مردم و از جمله تجویز دارو و مووتی دخالت میکنند، در اروپا و آمریکای متمدّن نیز، مقامات عالی و سران مجامع مخفی، با اعمال شیوههای یهودیانة جادو، سعی در تصرّف در امور رقیبان خود یا سلطهیابی بر مقدرّات سایر ملل و دول میکنند.
در جنوب قارّة آفریقا، دکترهای جادوگر را سن گوما مینامند و داروی تهیه شدهشان را مووتی میخوانند. جنایات این جادوگران که همه ساله موجب قتل عامّ بسیاری از دختران و زنان و کودکان میشود، زبانزد و مشهور است.
سامری معروف، پس از رحلت حضرت موسی(ع) در عهد سموئیل نبی، دیگر بار به میان بنیاسرائیل بازگشت و از طریق ساحری و تعلیم سحر در کار نبیّ خدا و مؤمنان رخنه کرد. از آن پس، بنیاسرائیل دیگر بار آلوده به عمل جاودانه شدند و این عمل در میانشان نسل به نسل منتقل شده و تا به امروز نیز ادامه دارد؛ چنانکه ذکر شد، به استناد آیات «سورة بقره» شیاطین ملک سلیمان، به مردم سحر و جاود یاد دادند. خداوند نیز از روی لطف دو فرشته به نامهای هاروت و ماروت را به میان مردم گسیل داشت تا راههای خنثیسازی سحر را به آنان بیاموزند.
از آنجا که سحر و جادو، مثل بمبی است که خنثی کنندهاش ناگزیر میباید بر مکانیسم عمل بمب آشنایی داشته باشد، بنیاسرائیل از آنچه آموختند، در مسیر عکس و برای اهداف پلید خود بهره بردند.
در اسلام شریف، این عمل کثیف و شیطانی حرام اعلام شده و قرآن
دربارة سرانجام کسانی که مبادرت به ساحری میکنند، میفرماید:
«وَاتَّبَعُواْ مَا تَتْلُواْ الشَّيَاطِينُ عَلَی مُلْكِ سُلَيْمَانَ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمَانُ وَلَكِنَّ الشَّيْاطِينَ كَفَرُواْ يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنزِلَ عَلَی الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّی يَقُولاَ إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلاَ تَكْفُرْ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ وَمَا هُم بِضَآرِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلاَّ بِإِذْنِ اللهِ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلاَ يَنفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُواْ لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِي الآخِرَة مِنْ خَلاَقٍ وَ لَبِئْسَ مَا شَرَوْاْ بِهِ أَنفُسَهُمْ لَوْ كَانُواْ يَعْلَمُونَ؛10
و آنچه را كه شيطان[صفت]ها در سلطنت سليمان خوانده [و درس گرفته] بودند، پيروی كردند و سليمان كفر نورزيد؛ ليكن آن شيطان[صفت]ها به كفر گراييدند كه به مردم سحر میآموختند و [نيز از] آنچه بر آن دو فرشتة هاروت و ماروت در بابل فرو فرستاده شده بود، [پيروی كردند] با اينكه آن دو [فرشته] هيچ كس را تعليم [سحر] نمیكردند؛ مگر آنكه [قبلاً به او] میگفتند: ما [وسيلة] آزمايشی [برای شما] هستيم، پس زنهار كافر نشوی و[لی] آنها از آن دو [فرشته] چيزهايی میآموختند كه به وسيلة آن، ميان مرد و همسرش جدايی بيافكنند، هر چند بدون فرمان خدا نمیتوانستند به وسيلة آن به احدی زيان برسانند و [خلاصه] چيزی میآموختند كه برايشان زيان داشت و سودی بديشان نمیرسانيد و قطعاً [يهوديان] دريافته بودند كه هر كس خريدار اين [متاع] باشد، در آخرت بهرهای ندارد، وه كه چه بد بود آنچه به جان خريدند، اگر میدانستند.»
آلوده ساختن ساحت حیات اعتقادی و فرهنگی مستضعفان، تأثیرگذاری ظالمانه بر اذهان و نفوس مردم ـ بیآنکه دربارة عمل ساحرانه کمترین آگاهی و دخالتی داشته باشند ـ و سوءاستفاده از نیروهای ماورایی شیطانی منتشر در طبیعت، ظالمانهترین عملی است که دربارة انسان اعمال شده است.
از این روست که مرتکبان به این اعمال، از رحمت الهی دور و ملعون ابدی خواهند بود.
این افراد، دست شیاطین را بر ساحتهای مختلف حیات فردی و اجتماعی مردم گشاده میگردانند؛ بلکه به دلیل تعهّدی که به شیطان میسپارند، خود تبدیل به دست و پا و گوش و چشم او شده و در هیئت «عملة ظلمة شیطان» به زیست خود ادامه میدهند.
پیروان ادیان مختلف، پس از شناسایی ساحران و جادوگران، کیفرهای سخت و ویژهای را دربارة آنها معمول میداشتند.11
در اسلام، ساحری و جادوگری در زمرة گناهان کبیره شناسایی میشود. در منابع وحیانی و روایی اهل بیت(ع) متجاوز از چهل گناه با عنوان گناه کبیره ذکر شده است.
ساحری و جادوگری در کنار شرک به خدا، در زمرة گناهانی است که در اثر آن، روح انسان مسخ شده و به طور کلّی فطرت پاک خود را از دست میدهد.
در اسلام، به دلیل وجود نفرت عمل ساحرانه و مبغوض بودن آن پیش خداوند، چنانکه کسی پیش ساحران رود، نمازش مقبول نمیشود. پیامبر اکرم(ص) فرمودند:
«مَنْ أَتَی عَرَّافا فَسَأَلَهُ عَنْ شَيْء لَمْ تُقْبَلْ لَهُ صَلَاة أَرْبَعِينَ لَيْلَة؛
کسی که پیش منجّم و فالگیر برود و دربارة چیزی از او سؤال کند، تا چهل شبانه روز نمازش قبول نمیشود.»
«کسانی که ساحران را تصدیق میکنند و به گفتار و کردار آنها ایمان دارند، به بهشت نمیروند.»12
ابوموسی از پیامبر(ص) روایت نموده است:
«لا يدخلون الجنّة: مدمن الخمر و قاطع الرّحم و مصدّق بالسّحر؛13
معتاد به شرابخواری و تصدیق کنندة ساحر و قطع کنندة رابطة خویشاوندی داخل بهشت نمیشود.»
ساحران و فراخوانان شیطان، به دلیل آنکه روح خود را به شیطان واگذاردهاند، با لجاجت از عقاید شیطانی خود به قدر ذرّهای عقبنشینی نمیکنند، بر استمداد و یاری جستن از شیاطین برای پیشبرد اهداف خود یا دیگران اصرار میورزند و بر قدرت شیاطین و اعوان و انصار جنّی آنها اعتماد دارند، زمینههای انتشار گناه و معصیت و مهمتر از همه ظلم و ستم را میان بندگان خدا فراهم میسازند. از این رو، در زمرة منفورترین مردم هر روزگار شناخته میشوند.
در «سورة طه، آیة 69» میخوانیم:
«وَلَا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ أَتَی؛ جادوگر و ساحر هر کجا که برود، به فلاح و پیروزی نمیرسد.»
در آیین و مرام مسیحیّت و در قرون وسطا، ساحران و جادوگران را به جرم ساحری، زنده زنده در آتش میسوزاندند.
نفی عمل ساحرانه و طرد و مجازات ساحران از آن روست که، ساحران برای رسیدن به مقاصد شیطانیاشان، با دست شستن از ایمان، اطاعت از اوامر شیطان، مبادرت ورزیدن به کفر و اسائة ادب به مقدّسات، کشتن حیوانات و سایر اعمالی که در شرع حرام اعلام شده، سعی در گره انداختن در دلها و چشم مردم میکنند.
در منابع اهل سنّت از قول رسول اکرم(ص) دربارة آنکه سحر میآموزد، آمده است:
«من تعلیم شیئا من السحر قلیلاً او کان آخر عهده من الله؛ کسی که به مقدار کم یا زیاد از سحر تعلیم گرفت، پیمانی که با خدا بسته است، به پایان رسیده است.»
در سالهای اخیر و با بسط اینترنت، یاران و اعوان شیطان، اقدام به انتشار انواع و اقسام کتب ساحران و جادوگران و انواع اوراد و عزائم و طلسمات کردند، این واقعه موجب شد تا عدّهای ـ به ویژه جوانان ـ از روی کنجکاوی و با بیخبری، به سراغ این منابع رفته و با بوالفضولی و دست کاری در این اوراد و طلسمات برای خود و دیگران مشکلات عدیدهای به وجود آورند. مشکلاتی که به هیچ روی از طریق معمولی برطرف نمیشوند.
شیاطین، همة سعی خود را در همردیف قرار دادن سحر و جادو با معجزة الهی انبیاء به کار گرفتند و با ابزار نوین مانند ساختن انواع و اقسام فیلمهای سینمایی و کارتونی، ذهن و قلب کودکان، نوجوانان و عموم مردم را متوجّه ساحری و جادوگری و پذیرش این عمل شیطانی به عنوان «امری رحمانی» سازند. تا آنجا که کودکان و نوجوانان، نادانسته، برای دستیابی به خواستهها و آرزوهایشان، در عالم خیال در پی چوب جادویی (یا همان هالیوود) و ارتباط با نیروهای جادویی شیطانی میگردند.
این واقعة فراگیر عصر مدرن ارتباطات، عالم اجنّة شیطانی را به عالم انسانی نزدیک ساخته و میدان عمل آنها را وسعت بخشیده است.
ضمن آنکه در کنار این آثار سمعی و بصری و از طریق تبلیغات (و ادوات زینتی مانند انگشتری و ...) بسیاری از طلسمات و عزائم به صحن و سرای خانههای مردم کشیده شده است.
جوانان، برای تفریح و خودنمایی، این نشانهها را بر گردن میآویزند. به دست میکنند یا بر لباسهای خود نقش میزنند. این همه، دیوارهای حافظ و امنیّتی مردم را از بین برده و مردم را مبتلای طلسمات ساده میسازد.
طیّ دو دهة اخیر، انواع نشانهها و علائم ساحران و جادوگران، فراماسونرها و یهودیان، در قالب ابنیّه و معماری و نقّاشیهای دیواری بر شهرهای ما، کوچهها و محلّهها و بزرگراهها آوار شدهاند. شهرسازان و معمارانی بیخبر، بی سواد و گاه مغرض، شهرها را آلوده میکنند و بدین وسیله، مسیر آمد و شد نیروهای شیطانی را بر ساحت و عالم انسانی هموار میسازند.
بیتردید، بخش بزرگی از قبایح آشکار میان مردم، تجری مردم و جرئت یافتنشان بر گناه و هتک حرمتها، میلشان به گناه و رویگردانی از شعائر دینی و مذهبی، به همین عوامل برمیگردد.
متأسّفانه عدم آگاهی و اطّلاع و شناخت فرهنگی و دینی میان شهرداران، شهرسازان، نقّاشان، سازندگان برنامههای تلویزیونی و سینمایی، دوزندگان لباس و بیتفاوتی دستگاههای مسئول فرهنگی، بر گستردة این فاجعة بزرگ اجتماعی میافزاید و هر روز، بیش از پیش، جامعة مسلمان را مبتلای آلودگیهای متافیزیکی میسازد.
این امر چنان شایع شده که مردم، انگشت اتّهام آلودگی به نیروهای شیطانی را به سمت برخی مردان سیاسی دراز میکنند.
گویا هماره باید معوذتین خواند، به خدا پناه برد و اعلام داشت: «اعوذ بالله من الشّیطان الرّجیم».
پینوشتها:
پانویسهای این مقاله
- ۱
1. گلسرخی، ایرج، تاریخ جادوگری، ج 1، ص 22.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲
2. دانشنامة آزاد ویکی پدیا.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۳
3. همان.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۴
4. Nectomancy.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۵
5. تاریخ جادوگری، ص 67.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۶
6. تاریخ جادوگری، ج 2، ص 522.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۷
7. تاریخ جادوگری، صص 522 ـ 523.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۸
8. همان، ص 737.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۹
9. سورة اعراف (6)، آیة 116.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۰
10. سورة بقره (2)، آیة 102.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۱
11. مجموعه اعتقادات و اعمالی که از طریق تسلّط بر نیروهای نامرئی یا استفاده از ارواحی که در خدمت این نیروها قرار دارند، در پی ایجاد اثراتی ماوراء الطّبیعه و خارج از قلمرو شناختهای عقلی است. مهمترین تقسیمبندی در زمینة جادو، بر مبنای فرهنگ عامّه است که در این رویکرد، جادو به دو نوع «سیاه» و «سفید» تقسیم میشود. جادوی سفید برای اهداف متعالی انجام میگیرد؛ در حالی که جادوی سیاه برای آسیب زدن به اشخاص و جامعه صورت میگیرد.
مورّخان شروع جادوگری را به بین النّهرین باستان و سومریها نسبت میدهند. در ایران نیز طبق اسناد تاریخی، جادوگری از زمان هخامنشیان رواج داشته است. البتّه باید توجّه داشت که جادوگری در هر عصری از زوایای دید مختلف مورد ارزیابی قرار گرفته است. در تاریخ جادوگری، بیشترین قربانیان، زنان بودهاند.
جادو در حقوق کیفری همواره از جایگاه یکسانی برخوردار نبوده است؛ علّت این امر را باید در جرم انگاری و مبنای آن در اعصار مختلف تاریخی جستوجو کرد. در دوران باستان تا قرن هجدهم میلادی، با عامل دین در جرم انگاری جادو مواجهیم. ادیان یهود، مسیحیّت و اسلام جادوگری را نفی میکنند و سعی در حذف آن از مجموعه نهادهای اجتماعی پذیرفته شده توسط مردم دارند. این مبنای جرم انگاری قدرت خود را تا قرن هجدهم میلادی نگه میدارد.
در قانون حمورابی، جادوی سیاه جرم انگاری میشود. هیتیها جادوگری را از جمله جرائم علیه نظم عمومی دانسته و مجازات سنگین مرگ را برای آن با ذکر موارد در نظر گرفته بودند. در یونان باستان، جادوگری را با اعدام پاسخ میگویند و در روم باستان، در مقابل جادوی سیاه که جرم انگاری میشود، جادوی سفید در سیاستها نقش مهمّی پیدا میکند. در ایران باستان، با اینکه هخامنشیان تساهل بیشتری در این زمینه از خود نشان میدادند؛ امّا ساسانیان سنگینترین مجازاتها را به وسیلة موبدان زرتشتی بر جادوگران تحمیل میکردند.
جادوگری اوّلین بار در آیین نامة امور خلافی سال 1324 ه .ش. مورد توجّه قرار گرفت و به شرط حرفه قرار گرفتن توسط جادوگر جرم انگاری شد. در سالهای اخیر نیز مادّهای در لایحة قانون مجازات اسلامی سحر و جادو را جرم انگاری کرده و مجازات مرگ را برای آن در نظر گرفت که البتّه ایراداتی اساسی بر آن وارد بود، از جمله عدم تعریف سحر و جادوگری و تعیین دقیق محدودة آن، تعیین مجازات سنگین اعدام برای آن، عدم تعیین کیفر و در واقع عدم جرم انگاری سحر و جادوگری برای غیرمسلمانان و غیره. لازم به ذکر است که سرانجام مادّة یاد شده از لایحه حذف شد.
در قرون وسطا، مسیحیّت شروع به مبارزة سهمگینی با جادوگری کرده و مجازات مرگ را برای آن پیشبینی میکند. در سال 1235 م. تفتیش عقاید در اروپا شروع شده و سحر و جادو مترادف با کفر و الحاد در نظر گرفته شده و محاکمات خودسرانه و کشتارها شروع میشود. اوّلین حرکت برای قانونمدار کردن برخورد با جادوگران، در سال 1563 م. توسط ملکه الیزابت در «انگلستان» انجام گرفت. قانونی تصویب میشود که طیّ آن، دو مجازات اعدام و حبس را برای جادوگری تعیین میکند. در سال 1664 م. جیمز اوّل لایحهای تقدیم مجلس میکند و ضمن لغو قانون الیزابت، کیفر اعدام افزایش مییابد. در سال 1738 م. چارلز دوم وضع را تغییر داده و تنها حبس را کیفر جادوگران قرار میدهد. این قانون تا سال 1951 م. به حیات خود ادامه داد.
فالگیری، رمالی، فال سرانجام جرم انگاری جادوگری در قرن هجدهم میلادی، با تحوّلی که در حقوق جزا شکل یافت، بر مبانی جدیدی قرار گرفت. منشأ جدید، منافع بشریت و حفظ حقوق و آزادیهای اوست. در اکثریّت جوامع، جرم انگاری جادوگری در دو حالت پذیرفته میشود: در صورتی که برای انجام جادوگری جرمی ارتکاب یابد و نیز در صورتی که جادوگری منجر به یک نتیجة مجرمانه شود.
در پایان، برآمد این است که جادوگری همزاد بشریّت بوده است: این واقعیّت قابل انکار نیست. از طرفی نیز مصالح و منافع بشریّت اقتضای این را دارد که جادوگری در صورت مضرّ بودن، مورد منع قرار گیرد و مطمئنّاً یکی از موثّرترین راهها برای این منع، جرم انگاری آن است. در حال حاضر بحث اصلی محافل حقوقی و قانونگذاران امروزی مبنا و چگونگی جرم انگاری جادوگری است.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۲
12. صحیح مسلم، ج 5، ص 37.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۳
13. مجمع الزوائد، ج 5، ص 117.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑