ا بلیسک

ابلیسک چرا و چگونه به وجود آمد؟

منشأ ابلیسک یا نماد فراماسونری کجاست؟ این نماد بازآفرینی کدام اعتقاد در میان فرقه‌های شیطانی است؟ چرا ستون شبه ابلیسک از مراسم رمی جمرات حذف گردید؟ بزرگ‌ترین ابلیسک جهان در کجا قرار دارد؟

در اقصا ‌نقاط جهان از «مسجد بزرگ سلطان احمد ترکیه» تا صحن «کلیسای اعظم سنت پیتر» در «واتیکان» و محوطة «کاخ سفید آمریکا» شاهد ستون‌هایی هرمی‌ شکل هستیم که سر به فلک کشیده‌اند. این ستون‌ها نمادهایی از الحاد و پاگانیسم نزد ادیان باستانی «مصر» بودند که در بازه‌های مختلف زمانی تفاسیر مختلفی از آنها شده است. امروزه ابلیسک‌ها تبدیل به یکی از نمادهای مورد احترام فراماسونری و پیروان فرقه‌های شیطان‌پرستی شده و این گروه‌ها در چند قرن گذشته، سعی داشته‌اند که آنها را در جای جای جهان پراکنده سازند.

نگاهی به پیشینة نمایة ابلیسک

ابلیسک (obelisk) که برگرفته از واژه‌ای یونانی به معنای ستون برافراشته است، یک بنای یادبود باریک با قاعده‌ای مربع‌شکل بوده که در بخش فوقانی آن یک هرم قرار داده شده است. بر اساس اساطیر مصر باستان این بنا با خدای خورشید، یعنی رع (Ra) مرتبط می‌شد. بدين صورت که اين نماد اشعه‌ای از اشعه‌های خورشيد بود که به صورت سنگي درآمده است و رع، الهة خورشيد درون اين سنگ قرار دارد. در زبان مصر باستان بر اين بنا نام تِجِن (Tejen) نيز می‌نهادند، مصريان معتقد بودند بدنة بلند و باريک ابليسک مظهر دفاع و محافظت و هرم رأسی بنا نيز مظهر دورکردن نيروهای منفی و باد و توفان است. ابليسک در دوراني نيز نماد ازيريس (Osiris) شد؛ زيرا اعتقاد بر اين بود که اين الهه توانسته بر تمامی خدايان ديگر تفوّق بيابد، به همين دليل دارای قدرت‌هايی از هر يک از خدايان ديگر شده بود و بنابراین ابليسک، نمادی که متعلّق به رع بود، (خدای خورشيد يا رب السماوات) نصيب ازيريس (خدای مرگ و دنيای زيرزمين) شد. نفس ازيريس، باع (Ba) به نام بانبجِت (Banebdjed) خوانده می‌شد و اين باع بود که حيثيّت و شخصيّت و قدرت را براي ازيريس به همراه داشت و نماد بانبجت نيز قوچ بود و اين دليلی بود برای پرستش اين حيوان توسط عدّه‌اي از مردم، مخصوصاً در شهر «منديز» (Mendes) در زمان باستان. از اینجاست که رابطة میان ابلیسک و فرقه‌های فراماسونی و ایلومیناتی آغاز می‌شود که در بخش‌های بعدی بدان خواهیم پرداخت.

در جلوی هر معبد مصری معمولاً دو ابلیسک قرار داده می‌شد. ابلیسک‌های باستان معمولاً به صورت یک تکّه از سنگ ساخته می‌شدند؛ در حالی‌ که ابلیسک‌های کنونی از قطعات مجزّا ساخته و ممکن است؛ چنان‌که در مورد ابلیسک یادبود جرج واشینگتن شاهدیم، دارای فضای درونی نیز باشند.

البتّه از دیگر تفاسیر در مورد اسطوره‌شناسی ابلیسک می‌توان به موردی دیگر نیز اشاره نمود: مردمان مصر باستان معتقد بودند، اگر انسان نام خود را در جایی ثبت نکند، بعد از مرگ انسان ناپدید خواهد شد. به همین علّت، هر کس سعی می‌کرد نام خود را در جایی ثبت نماید. فراعنه نیز نام‌های خود را در مکان‌های مختلفی ثبت می‌کردند که یکی از آنها ابلیسک بود. در حقیقت می‌توان گفت که ابلیسک هرمی است که بر روی یک ستون قرار داده شده است. این بخش فوقانی هرمی شکل قسمت اصلی بنا و نمادی مهم بود. تقدیم شدن ابلیسک به خدایگان خورشید در حقیقت بدین معنا است که هرم موجود در رأس آن تقدیم به خدا می‌شود تا نام اهداء کننده تا ابد باقی بماند. خطوط حکّاکی شده بر روی ابلسيک به خطّ هيروگليف می‌باشد و دربردارندة موضوعاتی همچون زندگی رع، سفرهای روزمرّه رع در آسمان‌ها و پيروزی‌ها و جشن‌ها است.

البتّه نمادها ابلیسک چه در دوران باستان و چه اعصار و قرون بعدی محدود به مصر نماندند. برای مثال رومی‌ها از ابلیسک‌های مصری تأثیر فراوانی گرفته و در بخش‌های مختلفی از امپراتوری خود، این نمادها را بر پا داشتند که از میان آنها می‌توان به ابلیسک آرلس (Arles) در «فرانسه»، ابلیسک‌های شهر «بنونتو» در «ایتالیا» (Benevento)، ابلیسک تیتوس سکستیوس آفریکانوس (Titus Sextius Africanus) در «مونیخ» یا ابلیسک‌های شهر «روم» در «ایتالیا» اشاره نمود. نمونه‌های ابلیسک را می‌توان در تمدّن‌های آشور، امپراتوری اکسوم در «نیجریّه»، منطقة «کرالا» در سواحل جنوبی «هندوستان»، امپراتوری بیزانس، بالأخص در کشور کنونی «ترکیه» یا حتّی در «پرو» ـ ابلیسک تلوو (Tello) که در سال 1919 م. کشف شد ـ مشاهده نمود.

رواج ابلیسک‌ها در قرون مدرن

نکتة جالب توجّه در مورد ابلیسک‌ها این است که این نمادهای پاگانیسم هم‌‌اکنون رواج بسیاری یافته‌اند و در سه قرن گذشته صدها ابلیسک در نقاط مختلف جهان ساخته شده است. شاید بتوان این سازة شرک‌آلود را جزو معدود نمادهایی دانست که تا بدین حد در میادین و اماکن مختلف جهان مورد استفاده قرار می‌گیرند. نمونه‌های مختلف ابلیسک‌ها را می‌توان در کشورهایی چون «آمریکا»، «انگلستان»، «روسیه»، «ایتالیا»، «سوئد»، «فرانسه»، «اسکاتلند»، «ولز»، «رومانی»، «اروگوئه»، «ایرلند»، «پاکستان»، «سنگاپور»، «آرژانتین»، «نیوزیلند»، «ونزوئلا»، «برزیل»، «پورتوریکو»، «جمهوری دومنیکن»، «بولیوی»، «صربستان»، «کانادا»، «جاکارتا»، «کرة شمالی»، «فیلیپین» و سرزمین اشغالی مشاهده نمود. مشهورترین ابلیسک دوران مدرن که در عین حال بزرگ‌ترین ابلیسک تاریخ نیز است، ابلیسک یادبود جرج واشینگتن، اوّلین رئیس‌جمهور آمریکا و از اعضای ارشد لژ‌های ماسونی، است که در قرن نوزدهم میلادی در آمریکا ساخته شد.

اهمّیت ابلیسک در فرامانسونری و آیین شیطان‌پرستی

همان‌گونه که قبلاً نیز اشاره شد، نفس ازيريس، باع به نام بانبجِت خوانده می‌شد و اين باع بود که حيثيت و شخصيّت و قدرت را برای ازيريس به همراه داشت و نماد بانبجت نيز قوچ بود و اين دليلي بود برای پرستش اين حيوان توسط عدّه‌ای از مردم، مخصوصاً در شهر «منديز» در زمان باستان و قوچ منديز يا همان بانبجت، سپس تبديل به بفومت (Baphomet) شد و بفومت مورد پرستش فرقه‌هايی از فراماسونری مانند شواليه‌های معبد (Knights Templar) که در جنگ‌های صليبی نقش ويژه‌ای داشتند، قرار گرفت. هم اينک بفومت مورد استفادة فرقة کابالا (Kabbalah) از فرقه‌های عرفان يهودی و فراماسونری است. بفومت يک بز است با نماد ستارة پنج ‌ضلعی (البتّه دقّت گردد که ستارة پنج ضلعی در پرچم برخی دول اسلامی، تمایز آشکاری با این ستاره دارد و صورت واژگون آن است) بر روی پيشانی که علامت کنونی شيطان‌پرستان و فراماسون‌ها می‌باشد. بفومت در نگاه کاباليستی در يک دست مرد و در يک دست زن است، هر دو دستش علامت هرمتیسم (Hermetecism) که يک دست به سمت

ماه سفيد (Geburah) و دست ديگر به سمت پايين به سمت ماه سياه (Chesed) است که اين علامت نشان دهندة متعادل بودن رحمت و عدالت است. در بين دو شاخ بز بفومت يک شعلة هوش (Intelligence) است. در محلّ آلت تناسلي بفومت يک ميله وجود دارد که نشانة «زندگي بی‌پايان» آن (که نمادش ابليسک می‌باشد) است و پستان‌های آن به اومانيسم تعبير شده است.

بفومت، خدای شیطان‌پرستان

همان‌گونه که قبلاً نیز گفته شد، اين معماری هم اينک در سراسر اروپا و آمريکا در بسياری از ميادين اصلی شهرها به چشم می‌خورد. اين موضوع در قرن 19 م. توسط فراماسون‌ها محقّق شد. بدين ترتيب ابليسک نمادی شد، از قدرت عظيم فراماسونری در اين قرن و اين موضوع نشان دهندة عشق شديد و پنهانی فراماسون‌ها به اين نماد شيطانی است. فراماسون‌ها علاقة بسياری نيز به ازيريس و افسانة آن دارند. در اين افسانه آمده است، ازيريس پادشاه مصر با خواهرش آسيس (Isis) ازدواج می‌کند. برادر ازيریس، سِت (Set)، برای به چنگ آوردن پادشاهی تصميم به قتل برادر خود می‌گيرد، ست، ازيریس را فريفت تا در صندوق طلايی پنهان شود؛ ولی بلافاصله درب صندوق را قفل می‌کند و آن را در «رودخانة نيل» می‌اندازد. صندوق به شهر «بایبلوس» (Byblos) در «سورية» کنونی می‌رسد و در حالی که حاوی بدن مرده ازیریس بود، کنار يک درخت اقاقيا توقّف می‌کند. آسيس به توطئة ست پی می‌برد و برای يافتن شوهر خود راهی می‌شود. آسيس خوابی می‌بيند، مبنی بر اينکه مي‌تواند شوهر خود را در بايبلوس بيابد. آسيس بدن شوهر خود را مي‌يابد و به مصر باز مي‌گرداند؛ ولي ست بدن ازيريس را مي‌دزدد و آن را مثله مي‌کند (به 14 قسمت تقسيم مي‌کند) و هر قسمت را به گوشه‌اي از مصر مي‌فرستد؛ زیرا مي‌ترسيد ازيريس دوباره زنده شود. آسيس دوباره براي پيدا کردن قطعات بدن شوهرش به راه مي‌افتد و تنها در يافتن يک قطعه ناموفّق است، او هر 13 قطعه يافته شده را به خاک مي‌سپارد. پسر ازيريس، هوروس (Horus) انتقام پدر خود را گرفته و عموی خود را می‌کشد. پسر ديگر ازیريس به نام آنوبيس (Anubis) پدر خود را زنده مي‌کند و اينک ازيريس به عنوان خداي مردگان شناخته مي‌شود. تنها تکّه‌اي از بدن ازيريس که يافت نشد، «آلت تناسلي» او بود که «ست» آن را در نيل انداخته بود و ماهي‌ها آن را بلعيده بودند. به خاطر اين موضوع آسيس آلت تناسلي مصنوعي ساخته بود و در مصر فرقة ججاي براي پرستش آن ايجاد شده بود. عدّه‌اي معتقدند که ابليسک نمادي از همان بنايي است که آسيس آن را ساخته است.

خدای ازیریس، خدای مردگان و جهان زیرزمینی، خدای محبوب فراماسون‌ها

نماد شیطان در مرکز مسیحیّت جهان

ابليسک‌ها بعد از سقوط امپراتوري روم تا رنسانس ديگر مطرح نشدند. مهم‌ترين ابليسک در روم (که مشهور به پايتخت ابليسک‌ها است) در واتيکان مرکز مسيحيان کاتوليک جهان قرار دارد، بنايي به ارتفاع 5/25 متر که در سال 37 ميلادي از مصر به اين شهر منتقل شد، بعدها پاپ سيکستاس پنجم (Sixtus V) تصميم به نصب اين ابليسک در ميدان «سنت پيتر» (Saint Peter) روبه‌روي کليسايي به همين نام گرفت. پاپ در نظر داشت ابليسک را به واسطة نصب صليب بر روي هرم آن در تمام «رم» نمادي از تقدّس بکند و آنها را در مقابل تمام کليساهاي مهم شهر قرار بدهد تا وسيله‌اي براي ترويج مسيحيّت براي زائران اين شهر باشد. پاپ سيکستاس پنجم، قبل از نصب ابليسک در ميدان سنت پيتر، ابليسکي چوبي به جاي آن قرار داد تا مراسم جن‌گيري از ابليسک اصلي به پايان برسد و نصب آن در سال 1586 م. با به کارگيري 1000 مرد و 140 اسب خاتمه يافت.

اربابان کلیسا برای توجیه قرار گرفتن ابلیسک در میدان یاد شده، چنین می‌گویند:

برای کافران ، ستون هرمی شکل سنگی یک نماد خورشیدی است که نمایندة یک جریان حیاتی بین آسمان و زمین، راهی برای برقراری ارتباط الهی بود. به عنوان یک اثر تاریخی بت پرست در بزرگ‌ترین میدان مسیحی، آن را نمادی از انسانیت رسیدن به مسیح است. البتّه این ابلیسک نقش یک ساعت خورشیدی را نیز ایفا می‌کند و بنا به گفتة پاپ بندیکت شانزدهم:

آن ساعت آفتابی غول پیکر برای کمک به دلیل نشان کردن نماز همیشگی خود و روز مقدّس در طول سال است.

نماد شیطان در پایتخت مسیحیّت

انتقال دیگر ابلیسک‌ها توسط فراماسون‌ها

در قرن نوزدهم میلادی فراماسون‌ها ابليسک را به عنوان تنها بنای يادبود ازيريس در معماري بسياري از شهرهاي تمدّن غرب وارد کردند، اين موضوع در زمان غارت مصر توسط ناپلئون به اوج خود رسيد. «پاريس» اوّلين شهر در تمدّن مغرب زمين بود که اين معماري را درون خود جاي داد. در سال 1830 م. محمّدعلي، نايب السلطنة مصر به پادشاه فرانسه ابليسکي هديه داد که اينک در «ميدان کنکورد» (Place de la Concorde) در پاريس وجود دارد. اين ميدان در انقلاب فرانسه به نام «ميدان انقلاب» خوانده مي‌شد و محلّي بود که انقلابيون سرِ اشراف و کشيشان را به گيوتين مي‌سپردند.

حکّاکي‌هاي روي اين ابليسک تعريف و تمجيد از فرعون مصر است. در سال 1998 م. به دستور رئيس جمهور فرانسه، ژاک شيراک هرم رأسي بناي ابليسک را طلاکوبي کرد. در سال 1875 م.

ژنرال جيمز الکساندر (Sir James Alexander) تصميم به انتقال يک ابليسک به «لندن» گرفت، دکتر اراسموس ويلسون (Erasmus Wilson) از فراماسون‌هاي معروف بود که هزينة انتقال و نصب ابليسک را تقبّل کرد. اين ابليسک توسط دو مهندس فراماسون به نام‌هاي ديکسون (Dixon) و استيفنسون (Stephenson) نصب شد. در سال 1878 م. کنار رودخانة تايمز (Thames) در لندن اين ابليسک نصب شد و به دليل زحمت فراوان اين جابه‌جايي و نصب به دکتر ويلسن لقب شواليه اعطا شد. اين ابليسک به سوزن کلئوپاترا (Cleopatra’s Needle) معروف است. همان‌طور که ذکر شد، ابليسک‌ها در مصر باستان به صورت دوقلو در دروازة معابد به کار مي‌رفت، جفت

ابليسک لندن توسط فراماسون‌ها به «نيويورک» منتقل شد و در پارک مرکزي شهر (Central Park) کنار «موزة متروپليتن» (Metropolitan) در سال 1881 م. نصب شد. هزینة این نقل و انتقال بر عهدة سرمايه‌دار و فراماسونر معروف ويليام وندربيلت (William Vanderbilt) بود. در مراسم افتتاحيه پس از نصب اين ابليسک ارکستر 9000 نفرة فراماسونرها برنامه اجرا کردند و جسي آنتوني استاد اعظم، (Grand Master) فراماسونري نيويورک در اين مراسم سخنراني کرد. در اين سخنراني آمده است مصر زادگاه علم (Science)، نجوم، ادبيات و هنر است و ما فراماسونرها بايد به دنبال اصول خود در مصر باستان باشيم و آن اصول را احيا کنيم.