اسماعیل شفیعی سروستانی
در ادبيات سياسي و اجتماعي عموم اقوام و ملل، عبارت سيمهاي خاردار، مفهوم حصر، مرز، ممنوعيّت و ممانعت را متبادر به ذهن ميسازد، خواه آنكه اين سيمها، بر جغرافياي زمين، حصار و مرزي را معلوم كرده باشند و خواه آنكه در قالب تمثيل، انديشه، ذهن و زباني را در بند و بست خود محصور كرده باشند و درست، به همان سان كه تيزي خارهاي سيمي دست و پا را مجروح و زخمي ميكنند، تيزي حصار انديشه و مانع فراروي جريان سيّال ذهن، قلب را مجروح كرده و ميآزارد. از اين روست كه به جز برپاكنندگان سيمهاي خاردار، باقي خلق روزگار يك صدا فرياد برميآورند: من از سيمهاي خاردار متنفّرم!
اين عبارت شاعرانه، در آن لحظهاي كه براي ايراد سخنراني رو به روي جمعيت حاضر در سالن قرار گرفتم، پر رنگ و فسفري به ذهنم هجوم آورد و از همين جا هم شروع كردم به گفتوگو:
سيمهاي خاردار كشيده شده بر جغرافياي زمين، تنها را و حصار انديشهها، قلبها، زبانها و جانهاي بندگان خدا را از هم دور ساخته و در قراردادي نانوشته، همة سرمايهها، علقهها و حتّي احساسات و عواطف انسانها را در بند و بست و حصار، گرفتار جدايي و دوري ساختهاند. گويي، اين «سيمهاي خاردار»ند كه حكم خود را جاري ساخته و مردمان را واميدارند تا در پي آنها و بسته بدانها دوست بدارند، متنفّر باشند و شمشير بر هم بكشند؛ حتّي اگر صد پيوند سببي و نسبي و خوني ميان هم داشته باشند.
سيمها، تو را واميدارند تا كين بورزي، دوري كني، از همة كساني كه گاه با تو در يك خاك ريشه دارند و جانتان در پيوندي ابدي با آنها همراه است، بریده شوی و به عكس؛ گاه از شما ميخواهند با كساني كه ميان شما و آنان هيچ پيوند و بستگي وجود ندارد، پیوند بخوری.
سيمهاي خاردار همة مفاهيم را درهم ميريزند و حتّي قدرت آن را مييابند تا تو را از خودت نيز بيگانه كنند. همة سوابق و لواحق را پاك ميكنند، از آينده نيز روي برميتابند تا مردم، در ازدحام سيمهاي خاردار اعتباري، چونان يك روبات، در گسترة منافع و مضارّ اعتباري تعريف شده، بمانند و حتّي حقيقت خويش را نيز فراموش كنند.
آنچنان به اين همه بند و حصر و سيم كشيده شده بر جغرافياي خاكي و ذهني، مادّي و معنوي خو كردهايم كه ديگر به ذهنمان هم خطور نميكند تا بپرسيم اين همه، از منافع سهمخواهانه و تماميّتطلبي چه كساني پاسباني ميكنند؟ به ويژه، در جغرافياي جهان مستضعفان و محرومان؛ از سيمهاي خاردار اعتباري، بهانهاي و باعثي ساختهاند تا آنان،
از هم بيخبر بمانند و از همة رنجها و تازيانههايي كه ستم بر گردههايشان فرو ميآورد؛
نديده گرفته شوند؛ در حالي و موقعيّتي كه در پشت دربهاي بسته برايشان حكم صادر كرده و به مورد اجرا ميگذارند؛
در گسترة حوادث و هواجس ديوان آدمخوار، از كشف حقايق و سير در مراتب كمالي بينصيب بمانند و در اسارت تمنّيات حيوي و شهوي همة استعدادهاي خدادادي را نسل در نسل از دست رفته ببينند؛
از هم دور بمانند و بيتفاوت، چشم خود را بر آمد و شد روزگار و مرگ و حيات مردان و زنان قبيلة محرومان ببندند و سهمي در رنج و شادي آنان براي خود نشناسند و بالأخره؛
قبيله، قبيله به مسلخ برده شوند تا اژدهاي آدمخوار دوشهاي ضحّاك به ضعف و سستي مبتلا نشود.
مبلّغان رسمي و غيررسمي نيز، چنان ضرورت و اصالت سيمها را در ذهن و روان ساكنان جغرافياي محرومان و مستضعفان القاء كردهاند كه آنان خود، مادح و سرود خوان آن همه بند و حصر و سيمند؛ سر و دستار ميافشانند، نغمهسرايي ميكنند و جداييها را پررنگتر از هر زمان بارز ميسازند.
قلبها آب ميشوند
نگاهي ساده به نقشة جغرافياي جهان و رنگارنگي قطعات تفكيك شده و در هم و برهم آن، از ميزان تفرّق و تشتّت ملل و امم و پراكندگي جمعيّتهايي كه همه روزه اخبار منازعاتشان بر صفحة رسانههاي جهان نقش ميبندد، پرده برميدارد. اگر گوش نيوشايي داشته باشي، صداي قهقهة ظالمان تفرقهافكن را خواهي شنيد. درست، در اوج سالهايي كه اتّفاق و اتّحاد و اقوام و ملل زير چتر سازمانهاي جهاني به رخ كشيده ميشد، اتْفاق و اتّحاد ظالمان و ستمگران بيش از هر زمان تسمه بر گردة ساكنان جغرافياي محرومان كشيده و بيش از همة قرون و اعصار، جهان را مبتلاي خشونت، قتل و غارت و بيپناهي محرومان ساخت، اتّفاق و اتّحادي كه از آن، با عنوان «ائتلاف صليب و سلفي و صهيون» ياد كردهام.
در ذهن خود، «ميانمار»، «كشمير»، «افغانستان»، «عراق»، «بحرين»، «يمن»، «سوريه»، «ايران»، «لبنان» و ... را در جغرافياي بیسيم خاردار تصوّر كنيد تا دريابيد مظلومترينها كدامند، هم آنان كه هماره نام و نشانشان در صدد اخبار مجروحان، مصدومان و بيخانمانان قرار ميگيرد.
اين اخبار آنقدر تكرارياند و فهرست آسيبديدگان آنقدر طولاني است كه ديگر كسي بدانها توجّه نميكند و براي آگاه شدن دربارة حال و روز آنها رقبتي نشان نميدهد. از اينجاست كه اخبار سرماخوردگي و سكتة يكي از ساكنان جغرافياي ظالمان، به ناگاه تمامي اذهان را متوجّه خود ساخته و صدها مجري تلويزيوني صد بار دربارهاش به بحث و گفتوگو مينشينند.
هزار و اندي سال پيش از اين، حال و روز امروز قبيلة مظلومان بر آينة دل نبيّ مكرّم اسلام(ص) و اوليا و ائمة هدا(ع) منعكس بود. از اينرو؛ هماره یادآور اين معنا بودند كه پيامبر اكرم(ص) در حديثي اين شرايط را توصيف كرده و فرمودند:
«عِندَها يَذُوبُ قلبُ المؤمِنِ ...1؛ در آن ايّام، قلب مؤمن در درون خود ذوب ميشود، آنچنان كه نمك در آب ذوب ميشود؛ زيرا منكرات را ميبيند و قدرت جلوگيري و تغيير آن را ندارد. مؤمن در ميان آنها با ترس و لرز راه ميرود كه اگر حرف بزند او را ميخورند و اگر ساكت شود، از غصّه ميميرد.»
در اين شرايط دهشتناك است كه، مظلومان غمگين و رنجيده، در معرض انواع تحقير ظالمان قرار ميگيرند. امام صادق(ع) فرمودند: «يكونُ المؤمنُ مَحزوناً مُحتَقراً ...2؛ مؤمن در آن ايّام محزون و مورد تحقير قرار ميگيرد. او نميتواند منكرات را جز در دلش انكار كند و در معرض هر نوع تحقير قرار خواهد گرفت.»
آن زمان، امام صادق(ع)، همين ايّام را ميديد كه ميفرمود: «سَيَذِلُّ اُولياوُهُ ...3؛ دوستان او [امام زمان (ع)] خوار و ذوب ميشوند، سرهاي
آنها چون سرهاي ترك و ديلم هديه فرستاده ميشود، آنها كشته ميشوند، سوزانده ميشوند و تا زندهاند با ترس و وحشت و اضطراب زندگي ميكنند. زمين از خون آنها گلگون ميشود، ناله و فرياد در ميان زنهاي آنها آشكار ميشود، آنها اوليای واقعي منند...».
در ازدحام و انفجار ميليونها خبر كه همه روزه بر سر خلق روزگار آوار ميشود، همة مجال براي تأمّل و تذكّر دربارة آنچه امروز و فردای ما را رقم زده و سرنوشت ما را معلوم ميسازد، از بين ميرود. درست در همين هنگامه است كه ظالم، مجال مخفي ماندن از تعرّض و دور شدن از انگشت اتّهام و اشاره مييابد و از تيررس نگاه خارج ميشود. آنان به خوبي آموختهاند كه با مبتلا ساختن جامعة محرومان و رنجديدگان به انواع ابتلائات، ميتوانند فرصت انديشه دربارة ديگري را از آنها بگيرند.
آنان آموختهاند كه با محدود و محدودتر ساختن فضاي ديد انسانها، مبتلا كردنشان به مسائل شخصي و همة آنچه كه در محدودة يك آپارتمان، يك تلفن و فستفود قابل گردآوري است، ميتوان آنان را از همساية ديوار به ديوار خود نيز غافل ساخت تا چه رسد به آنكه پنجرهها را گشوده و دوردست شهر و ديار خود را بنگرند.
اين همه، از سيمهاي خاردار ناديدني و پوشيدهاي پرده برميدارند كه هر روز، فضاي بودن و زيستن را بر انسانها تنگ و تنگتر ميسازند تا آنجا كه هر انسان در غار تنهايي خود ميميرد، ميگندد و از يادها ميرود. آنان با صدها حيله و از مسير صدها برنامه، چنان مناسبات انساني را خرد و خردتر كردهاند كه هر انساني ناخودآگاه ميپذيرد، مسئلة ديگري به من مربوط نيست.
در اين از هم پاشيدگي وحشتناك جميع ساكنان اين ارض خداوند است كه ظالم، مجال چپاول همگان و بلعيدن همگان را مييابد، بيآنكه كسي متعرّض او شود.
حكايت حال و روز ما، چونان حكايت لطيفي است كه به روزگاري، مولاي متّقيان(ع) به مدد آن، مردم را یادآور شدند: امام فرمودند:
«... سه گاو، يكي به رنگ سفيد، ديگري قهوهاي و ديگري به رنگ سياه در جنگلي زندگي ميكردند. بعد از مدّتها شيري وارد آن جنگل شد. وقتي گاوها را ديد در خوردنشان طمع كرد؛ امّا ديد آنها سه نفر هستند و او تنهايي قادر به خوردن آنها نيست، بنابراین تصميم گرفت ميان گاوها تفرقه بياندازد؛ لذا به دو گاو سياه و قهوهاي گفت: رنگ پوست ما شبيه هم است، اين گاو سفيد شما را بد نما نموده، اجازه دهيد او را بخورم.
گاو سياه و قهوهاي موافقت كردند، شير در برابر چشمان آن دو، گاو سفيد را خورد. بعد از مدّتي به گاو قهوهاي گفت: رنگ پوست ما كاملاً شبيه است، اجازه بده گاو سياه را بخورم، گاه قهوهاي موافقت نمود.
چند روزي گذشت تا اينكه شير گرسنه شد، بدون تعارف و هيچ مشكلي به نزد گاو قهوهاي آمد و گفت: اكنون نوبت تو است، ميخواهم تو را بخورم. گاو قهوهاي گفت: پس اجازه بده من سه بار فرياد بزنم گفت: فرياد بزن. گاو قهوهاي گفت: من روزي خورده شدم كه گاو سفيد خورده شد ...(اگر من آن روز گاو سفيد را تنها نميگذاشتم، امروز نوبت به من نميرسيد).
بد نيست پنجرة چشم را بر چند خبر از ميان هزاران خبر بگشاييد كه در ازدحام اخبار و حوادث چون برق از جلو ديدگانمان ميگذرند. اخبار همة آنچه كه بر محروماني، همچون خودمان رفته و دير يا زود بر ما نيز خواهد گذشت.
آنچه امروز بر سر شيعيان آمده:
مقامات اماراتي اخراج هزاران شيعه از اين كشور را آغاز كردهاند.
اين اقدام با مشورت كارشناسان امنيّتي اسرائيل كه در قالب شركت امنيّتي با «ابوظبي» قرارداد بستهاند، صورت ميگيرد. افسران بازنشستة «موساد» در اين شركت فعّاليت ميكنند.
بيش از يك ماه است كه مقامات امنيّتي در وزارت كشور «امارات» نام بيش از 30 هزار شيعة مقيم اين كشور را در ليست اخراجيها قرار دادهاند كه در ميان اين افراد شيعياني از عراق، لبنان، افغانستان، پاكستان و هند وجود دارد. امارات سياست دشمني با شيعيان را افزايش داده، به خصوص پيشنهاد كاركنان عاليرتبة شركتهاي
امنيّتي اسرائيلي مبني بر مقابله با «ايران» در همة زمينهها، اعمّ از اطّلاعاتي، امنيّتي و نظامي را مدّنظر قرار دادهاند. از جمله پيشنهادهای اسرائيليها اجراي سياست پاكسازي امارات از شيعيان است.
تدفين جمعي 48 قرباني حملة بمبگذاري شيعيان «هزارة پاكستان» در «كويته» بعد از سه روز تظاهرات در سراسر كشور و بعد از شكست دولت در مقابله با خشونتهاي فرقهاي آغاز شده است.
پليس پاكستان امروز (يكشنبه) در آماري جديد شمار قربانيان انفجار عليه شيعيان در كويته را 81 كشته و 200 زخمي اعلام كرد.
عضو جمعيّت «الوفاق» «بحرين» از ادامة سياست شكنجة انقلابيون بحريني توسط نيروهاي رژيم آل خليفه در زندانهاي اين كشور، به ويژه استفاده از برق براي شكنجة انقلابيون انتقاد كرد.
فتوايي از مصر رسيده بود كه زنان غيرسنّي را كه در جنگ دستگير ميشوند، ميتوان به عنوان برده جنسي در بازار فروخت، بدون هيچ قراردادي و هيج حقّي ميتوان هر بهرهبرداري از اين زنان نمود. اين روند اتّفاقي نيست.
يكي از فعّالان سياسي «كويت» هم از مقامات سلفي «عربستان» درخواست كرده است تا بردهداري جنسي را آزاد اعلام كنند و افراد به بازار بروند و اين بردگان را براي خود تهيّه كنند.
دادگاهي در استان «قطيف»، يك زن را به دليل دعوت به تشيّع محاكمه و به تحمّل هشت ضربه شلّاق محكوم كرد.
اباذر المياحي، مدير سازمان «اصحاب كساء» كه مسئوليت شمارش و ثبت اسامي قربانيان عمليّات تروريستي عراق را بر عهده دارد، در يك كنفرانس مطبوعاتي اعلام كرد: قربانيان يك دهه عمليات تروريستي در عراق به يك ميليون و پنج هزار و دويست و دوازده نفر ميرسد كه هشتاد درصد آنها از مناطق شيعهنشين عراق هستند. بيشتر آنها به وسيلة خودروهاي بمبگذاري شده و جناياتي از قبيل سر بريدن به شهادت رسيدهاند:
شوراي ملّي زنان مصر اعلام كرد كه ظرف يك سال گذشته جوانان مصري با دوازده هزار زن آوارة سوري ازدواج كردهاند كه اين امر نوعي «تجارت انسان» به شمار ميرود.
«سازمان ديدهبان حقوق بشر» ميگويد: در سال 2012 م. كه مرگبارترين سال براي شيعيان پاكستان به شمار ميرود، بيش از 400 شيعه در پاكستان كشته شدهاند.
در حملة انتحاري به يك رستوران در منطقة «العامريه» در غرب «بغداد»، دست كم 27 نفر كشته و بيش از 50 نفر ديگر زخمي شدند. به گفتة مقامات امنيّتي و بيمارستاني عراق، بيشتر قربانيان غيرنظامي هستند.
يك روحاني سلفي سعودي به نام محمّد العريفي، فتوايي را صادر كرد كه اين جنگجويان ميتوانند يك زن غيرسنّي يا علوي را براي تجاوز دست به دست ميان خود بچرخانند.
رژيم آلخليفه همچنان بيش از 300 نوع شكنجه را عليه مردم انقلابي و متعرّضان اعمال ميكند و درخصوص توقّف اينگونه اقدامات نقض حقوق بشري هيچ تغييري صورت نگرفته است.
از زمان ارائة گزارش حقوق بشري «كميتة حقيقت ياب بحرين» به رياست شريف بسيوني، بيش از 50 نفر به شهادت رسيدهاند و شيخ علي سلمان از بزرگترين شخصيّتهاي روحاني منتقد رژيم بحرين نيز مورد سوء قصد قرار گرفت.
وي گفت: در اين مدّت همچنين بيش از 600 نفر از تظاهرگنندگان مورد اصابت گلولههاي ساچمهاي قرار گرفتند كه تعدادي شهيد و مجروح شدند. شبه نظاميان مسلّح در مناطق مختلف مستقر شده و بيش از هزار مورد حمله به منازل گزارش شد و نزديك به 40 نفر از علماي مذهبي نيز براي تحقيق فراخوانده شدهاند.
پينوشتها:
پانویسهای این مقاله
- ۱
1. روزگار رهايي، ج 1، ص 355. (ص 23، شيعه در عصر غيبت)
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲
2. الزام النّاصب، ص 183 (ص 29، شيعه در عصر غيبت).
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۳
3. روزگار رهايي، ج 1، ص 387 ( ص 66، شيعه در عصر غيبت).
بازگشت به ابتدای مقاله ↑