مرحوم آیت الله حسنعلی اصفهانی مشهور به شیخ نخودکی در طول ۸ دهه عمر پربرکت خود، کرامات بسیاری را رقم زد که مهم‌ترین آنها تشرّف نزد امام علیّ بن موسی الرضا(ع) است. این کرامت‌ها در سایة انس با «قرآن» و خواندن نماز اوّل وقت حاصل شد.
در قدیم که شهر مشهد مقدّس به گستردگی کنونی نبود، روستای معروفی به نام «نخودک» کنار آن قرار داشت که شهرت خود را مرهون شیخ حسنعلی اصفهانی مشهور به شیخ نخودکی است.
این عارف، فقیه و فیلسوف بزرگ متولّد سال 1241 ه .ش در «اصفهان» است و از اساتید مشهور وی می‌توان میرزا جهانگیر خان قشقایی را نام برد. آیت‌الله نخودکی در مقطعی نیز با شهید مدرّس هم‌حجره‌ای بوده است.
امّا بیشترین شهرت شیخ نخودکی به دلیل کرامات اوست که از جملة آنها می‌توان به تشرّف نزد حضرت خضر نبی(ص) و امام رضا (ع) اشاره کرد. وی همچنین دارای قدرت‌های ماورائی، از جمله طیّ‌الارض، آگاهی از غیب، چشم برزخی، دم مسیحایی و ... بود. او این قدرت‌های الهی را با تهجّد، توکّل، شب‌زنده‌داری، خواندن نماز اوّل وقت و انس با قرآن به دست آورده بود. مرحوم آیت‌الله کشمیری در این باره می‌گوید: مرحوم شیخ حسنعلی نخودکی اصفهانی تا چهار سال در مشهد مقدس، هر شب تا صبح قرآن را ختم و به امام رضا(ع) هدیه می‌کرد تا به آن مقامات رسید.
از دیگر کرامات شیخ نخودکی این بود که زمان وفات خود را پیش‌بینی کرد و همان‌طور که وعده داده بود، در روز یکشنبه هفتم شهریور 1321 ه.ش در سن هشتاد سالگی به جوار حق شتافت و طبق وصیتی که کرده بود، در صحن عتیق روبروی ایوان طلا در حرم مطّهر رضوی تدفین شد.
نماز اوّل وقت «شاه کلید» است
مرحوم شیخ بر خواندن نمازهای روزانه در اوّل وقت تأکید بسیار داشت و این نخستین وصیت او به فرزند خویش بود. این عارف حقیقی می‌گفت: اگر آدمی یک اربعین به ریاضت پردازد، امّا یک نماز صبح از او قضا شود، نتیجة آن اربعین، «هَبَاء مَّنثُورًا» خواهد شد 1.
جناب شیخ فرزندش را بر تهجّد و نماز شب سفارش می‌کرد و می‌گفت: «بدان که در راه حق و سلوک این طریق، اگر به جایی رسیده‌ام، به برکت بیداری شب‌ها و مراقبت در امور مستحب و ترک مکروهات بوده است، ولی اصل و روح همه این اعمال، خدمت به ذراری (فرزندان) ارجمند رسول اکرم(ص)است.»
نقل است جوانی نزد شیخ حسنعلی نخودکی اصفهانی آمد و گفت: سه قفل در زندگی‌ام وجود دارد و سه کلید از شما می‌خواهم! قفل اوّل این است که دوست دارم یک ازدواج سالم داشته باشم، قفل دوم اینکه دوست دارم کارم برکت داشته باشد و قفل سوم اینکه دوست دارم عاقبت بخیر شوم.
شیخ نخودکی فرمود: برای قفل اوّل، نمازت را اوّل وقت بخوان. برای قفل دوم نمازت را اوّل وقت بخوان. و برای قفل سوم هم نمازت را اوّل وقت بخوان!
جوان عرض کرد: سه قفل با یک کلید؟!
شیخ نخودکی فرمود: نماز اوّل وقت «شاه کلید» است.
1. اشاره به آیة 23 سورة فرقان و به معنای پراکنده شدن ذرات غبار در هوا.