منافع وجودی امام

مهدی سلطانی رنانی

از زمانی که امام عصر(ع) از دیده‌ها پنهان شده و در پس پردة غیبت زندگی خود را شروع کرده است، انبوهی از پرسش‌ها، دربارة مسائل غیبت مطرح شده است که بسیاری از آنها از یک پیشینة دیرینه برخوردار است؛ به گونه‌اي که بسیاری از این سؤال‌ها در نوشته‌هاي نویسندگان کتاب‌هاي مربوط به امام زمان(ع) در قرن چهارم و پنجم هجري قمري مطرح گردیده و علما پاسخ‌هاي مناسبی به آن داده‌اند.

از جمله پرسش‌هاي رایج دربارة امام زمان(ع) این است که:

 به فرض قبول امامی که فرزند بلافصل امام عسکری(ع) است، چه خاصیّتی بر وجود ایشان مترتّب است؟

 اگر امام، پیشوای مردم است باید ظاهر باشد. بر وجود امام ناپیدا چه فایده‌اي مي‌توان یافت؟

 امامی که صدها سال، غایب است، نه دین را ترویج مي‌کند، نه مشکلات جامعه را حل مي‌نماید، نه پاسخ مخالفان را مي‌دهد، نه امر به معروف و نهی از منکر مي‌کند، نه از مظلومی حمایت مي‌کند و نه حدود و احکام الهی را جاری مي‌سازد، بود و نبودش با هم چه تفاوتی دارند؟

 در دوران غیبت که آن جمال الهی از دیدگان ما ناپیداست نحوة استفاده ما از آن حضرت چگونه است؟

پیش از پاسخ‌گویی به این پرسش‌ها، ذکر نکاتی چند در این باره ضروری است:

1. ظاهراً این اشکالات از زبان کسانی مطرح مي‌گردد که در واقع نه امام را شناخته‌اند و نه به معنای حقیقی امامت پی برده‌اند. و امام را مانند رهبری عادی که کارش مسئله گویی و حدّاکثر، اجرای حدود و احکام است، مي‌دانند؛ در حالی که مقام امامت و ولایت به مراتب از این مقامات ظاهری شامخ تر و والاتر است و باید دانست که مفهوم غایب بودن امام مهدی(ع) این نیست که وجودی نامرئی دارد و به یک وجود پنداری شبیه‌تر است؛ بلکه او نیز از یک زندگی طبیعی عینی خارجی برخوردار است و تنها استثنایی که در زندگی او وجود دارد، عمر طولانی اوست و الاّ آن وجود نازنین، در جامعة انسانی به طور ناشناس زندگی مي‌کند.

2. باید گفت، اگر چه حضور شخصی امام غایب در بین مردم سبب مي‌شود که مسلمانان از برکات بیشتر و در سطح وسیع‌تری بهره‌مند شوند؛ ولی این چنین نیست که اگر شخص امام غایب بود، هیچ گونه فایده و ثمره‌اي برای امّت اسلام و مردم نداشته باشد؛ بلکه مردم را تحت نفوذ شخصیّتی خود مي‌گیرد؛ زیرا آثار امام ـ که بقیّةالله در زمین است ـ بر دو قسم مي‌باشد:

1. آثار حضور؛

2. آثار ظهور؛

و غیبت امام به معنای عدم ظهور اوست، نه عدم حضور 1.

3. مسئلة فوايد وجودی امام غایب از روش‌هاي زير قابل بررسی و محلّ بحث است:

1. از طریق محاسبات اجتماعی؛

2. از طریق قرآن و نهج البلاغه؛

3. از طریق روایات متعدّد معصومان(ع).

تا هر فردی به فراخور فکر خود، یکی از این روش‌ها یا هر سه را بپذیرد؛ به گونه‌اي که شخص غیر معتقد، به اصالت قرآن و نهج البلاغه، از طریق اوّل مي‌تواند فایدة وجود امام غایب را به خوبی درک کند.

اینک؛ بیان این راه‌ها و پاسخ به سؤال موردنظر به کمک آنها:

1. وجود رهبر مایة بقای مکتب است؛

محاسبات عقلی و اجتماعی ثابت مي‌کند که اعتقاد به وجود چنین امامی، در طول مدّت، اثر عمیقی در اجتماع شیعه داشته است که اکنون به آن اشاره مي‌کنیم:

اصولاً هر جامعه‌اي برای خود تشکیلات و سازمانی دارد و برای بقا و

ادامة کار سازمان‌ها و به منظور تعقیب هدف، وجود رهبری لازم است. هرگاه این رهبر در دل اجتماع باشد، وجود و مداخله‌اش در رهبری و گردش تشکیلات و سازمان‌ها لازم و ضروری خواهد بود؛ ولی هرگاه که رهبر به عللی محبوس، یا تبعید و دور افتاده، یا مریض و بیمار باشد، وجود او برای پیگیری امور اجتماع و افراد، کافی خواهد بود؛ زیرا باز مردم به امید آن رهبر، دست به دست هم داده، کارها را ادامه مي‌دهند.

بهترین شاهد بر اینکه وجود رهبر، حافظ نظام و نگاه دارندة مکتب و مایة تشکّل پیروان اوست، ماجرای نبرد احد است. در جنگ احد، به طور اشتباه یا از روی غرض ورزی، ندایی در قلب لشکر بلند شد:

«ألا قد قتل محمّد؛ محمد کشته شد.»

این خبر ناگوار، زمانی در میان مسلمانان منتشر شد که آنان مشغول دفاع از تجاوز و تعدّی مهاجمان بودند. وقتی شایعة مرگ رهبر قوّت گرفت، نظام و پیوستگی آنان چنان گسسته گردید که هر کدام به گوشه‌اي فرار کرده و دست از نبرد کشیدند و گروهی به فکر پیوستن به لشکر دشمن افتادند؛ امّا هنگامی که خبر قتل پیامبر تکذیب شد، لشکر از هم پاشیده، بار دیگر به دلگرمی وجود رهبر از نقاط مختلف دور پیامبر(ص) گرد آمده و نبرد و دفاع را از سر گرفتند. خداوند در قرآن کریم، این حقیقت را به خوبی بیان فرموده است:

«وَ ما مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى‏ أَعْقابِكُمْ وَ مَنْ يَنْقَلِبْ عَلى‏ عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئاً وَ سَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرين؛2

با این توضیح، دربارة امام زمان(ع) باید گفت: آیا اعتقاد به وجود امام حیّ و حاضر، ناظر، مستعدّ و آماده برای نهضت، هر موقعی که خدا بخواهد، در حفظ وحدت جمعیت و تشکیلات، به ويژه آماده کردن افراد برای نهضت و قیام بر ضدّ جور، استبداد و خودکامگی و افسانه‌پرستی و تفرقه اندازی مؤثّر نیست؟

هرگاه جمعیتی معتقد شود که رهبر آنان در قید حیات و زندگی بوده و پیوسته منتظر فرمان الهی است که از پس پردة غیبت بیرون آید، به طور مسلّم ناامید نمي‌شود، وحدت کلمة خود را از دست نمي‌دهد و در حفظ مکتب خویش مي‌کوشد.

2. امیرمؤمنان(ع) در نهج البلاغه برای خدا دو نوع حجّت معرفی مي‌نمایند: یکی حاضر و آشکار و دیگری غایب و ناپیدا. آنجا که مي‌فرماید:

«پروردگارا، روی زمین هیچ گاه از حجّت‌هاي تو خالی نمي‌ماند، حجّت‌هایی که گاهی مرئی و آشکار و گاهی از بیم مردم پنهان است، تا دلایل آئین الهی محو و نابود نشود.»3

مقصود امام علی(ع) از «حجّت خائف و مغمور٭» کیست؟ آیا جز آن پیشوای معصوم است که بر اثر نبودن شرایط مساعد، در پس پردة غیبت به سر مي‌برد تا روزی که جهان برای قیام و نهضت او آماده گردد؟

پس از آگاهی از این دو نوع حجّت، به ذکر نام گروهی از اولیای الهی که آنان یا غایب و پنهان بوده و با این حال هدایت مي‌کردند یا به صورت مستتر به سازندگی افراد اشتغال داشتند یا اینکه نبیّ و ولیّ بودند، ولی منتظر آن بودند که فرمان حق رسیده و سپس انجام وظیفه کنند، مي‌پردازیم:

الف) معلّم موسی(ع) که در اخبار به نام «خضر» معرفی شده است؛

ب) پیامبر گرامی اسلام(ص) که سه سال از طریق فردسازی هدایت مي‌کرد؛

ج) حضرت موسی(ع) در مدّت غیبت چهل روزه؛

د) حضرت یونس(ع) که مدّت‌ها در شکم نهنگ، پنهان از دیدگان به سر مي‌برد.

3. پاسخ پرسش از طریق روایات متعدّد معصومان(ع):

الف) جابربن عبدالله انصاری، از پیامبر اکرم(ص) پرسید:

آیا شیعه در زمان غیبت از فیوضات قائم آل محمّد(عج) برخوردار مي‌شوند؟

فرمود: «آری! قسم به پروردگاری که مرا به پیامبری برانگیخت، از وی نفع مي‌برند و از نور ولایتش کسب نور مي‌کنند، همچنان که از خورشید استفاده مي‌نمایند، هنگامی که در پشت ابرها پنهان مي‌گردد.»4

ب) حضرت امام صادق(ع) فرمود:

«از روزی که خداوند متعال، حضرت آدم را آفریده تا روز رستاخیز، زمین خالی از حجّت نبوده و نخواهد بود، یا حجّت ظاهر و روشن یا غایب و پنهان.»

راوی پرسید:

از امام غایب چگونه استفاده مي‌شود؟

فرمود: «آن چنان که از خورشید استفاده مي‌شود هنگامی که در پشت ابر قرار گیرد.»5

د) در توقیع مبارکی که از «ناحیة مقدّس امام عصر(عج)» توسط دومین نایب خاصّ ایشان، محمّدبن عثمان به اسحاق بن یعقوب صادر شده، چنین آمده است:

«امّا چگونگی استفادة مردم از من، به سان استفادة آنهاست از خورشید، هنگامی که در پشت ابر پنهان شود.»6

خورشید فروزان در پشت ابرهای تار

در پاسخ پیشوایان دین به منافع وجودی امام غایب(ع) در عصر غیبت و چگونگی استفاده از محضر ايشان نكات فراواني ذكر شده است؛ سؤال اینجاست که چرا امام زمان(ع) در زمان غیبت به خورشید پنهان در پشت ابر تشبیه شده است؟

1. نور هستی و هدایت توسط آن حضرت مي‌رسد؛ زیرا حضرات ائمه(ع)، علّت غایی ایجاد مخلوقات عالمند و اگر آنها نبودند، نور عالم به غیر ایشان نمي‌رسید و نیز به برکت آنهاست که علوم و معارف حقّه بر مردم آشکار مي‌گردد و گرفتاری‌ها از امّت اسلام برطرف مي‌شود. اگر آنها نبودند، مردم به وسیلة اعمال زشت خود، مستحقّ انواع عذاب‌هاي الهی مي‌شدند.

2. همان گونه که مردم از آفتاب پشت ابر بهره مي‌برند و انتظار دارند که ابر کنار رفته و دوباره قرص خورشید پیدا شود تا بیشتر از آن بهره بگیرند، در ایّام غیبت نیز شیعیان با اخلاص، در همه وقت، منتظر ظهور امام عصر(ع) هستند و هیچ‌گاه مأیوس نمي‌گردند؛

3. کسانی که وجود آن حضرت را با همة آثار و علائمی که دارد، انکار مي‌کنند، مانند انکار کنندگان خورشید هنگام ناپدید شدن آن در پشت ابر مي‌باشند؛

4. گاهی برای بندگان خدا، پنهان شدن خورشید در پشت ابر، از روی مصلحت بهتر از آشکار بودن آن است. همچنین غیبت امام زمان(ع) از روی مصلحت برای مردم عصر غیبت، بهتر است. از این رو ایشان از نظرها غایب گردیده‌اند؛

5. نگاه کردن مستقیم به خورشید، بینایی انسان را به مخاطره مي‌افکند و این به خاطر ضعف قوّة دید و عدم احاطه به خورشید است. آفتاب ملکوتی وجود امام عصر(ع) نیز همین گونه است که اگر همه او را ببینند، ممکن است به حال مردم زیان بخش باشد و موجب کوردلی آنها از دیدن آفتاب حقیقت گردد. در صورتی که در غیبت ایشان، چشم بصیرتشان موجب ایمان به او مي‌گردد؛ همان طور که انسان مي‌تواند از میان ابر به خورشید بنگرد و ضرری نبیند؛

6. گاهی آفتاب از میان ابر بیرون مي‌آید، امّا یکی به آن مي‌نگرد و

دیگری توجّهی ندارد. همین طور نیز ممکن است آن حضرت در ایّام غیبت بر عدّه‌اي آشکار شود؛ ولی دیگران او را نبینند؛

7. وجود ملکوتی و نور مطلق الهی ائمة اطهار(ع) از لحاظ نفعی که برای عالم وجود دارند، همانند خورشید است و تنها کسانی نمي‌توانند از وجود مقدّسشان بهره‌مند گردند که چشم دلشان کور باشد. در قرآن کریم نیز به این موضوع اشاره شده است:

«و من کان فی هذه أعمی فهو فی الآخرة أعمی و اضلّ سبیلاً.»7

8. همان طور که خورشید نورش فروزان است و به اندازة روزنه‌هاي خانه‌ها وارد آن مي‌شود و به اندازة ارتفاع آنها در آن مي‌تابد، مردم نیز به اندازة روزنه‌هاي دلشان از انوار هدایتگر اهل بیت(ع) استفاده مي‌کنند. اگر انسان، پرده‌هاي هواپرستی را از پیش روی خود کنار بزند، در زیر آسمان قرار مي‌گیرد و نور آفتاب، بدون مانع، از هر سو او را احاطه مي‌کند.8

امام باقر(ع) در حدیثی فرمودند:

«اینکه خداوند مي‌فرماید: «إعلموا أنّ الله یحیی الأرض بعد موتها»؛ به این معنی است که خداوند به وسیله قائم(ع) زمین مرده را حیات خواهد داد.»10و9

آیت الله جوادی آملی در این باب مي‌فرمایند: «تشبیه امام به آفتاب و تشبیه غیبت امام به واقع شدن آفتاب پشت ابر، لطایف بسیاری در بردارد:

1. خورشید در منظومة شمسی مرکزیّت دارد و کرات و سیّارات به دور او در حرکتند؛ چنان‌که وجود گرامی حضرت حجّت(ع) در نظام هستی مرکزیّت دارد:

«ببقائه بقیت الدّنیا و بیمنه رزق الوراء و بوجوده ثبتت الأرض والسّماء.»11

2. خورشید در این مجموعه، منافع فراوانی دارد: ایجاد جاذبه،که مایة ثبات و بقای نظام است؛ گرما و حرارت، که از پشت انبوه ابر غلیظ نیز به زمین مي‌رسد؛ باد و باران، روییدن گیاهان و امثال آن از برکت تابش خورشید است و ابر گرفتگی در آن اثر مهمّی ندارد. هرچند، نورافشانی از پشت ابر، کمتر خواهد بود. بدین ترتیب ابر گرفتگی فقط یکی از منافع آفتاب ـ آن هم در برخی نقاط ـ را تقلیل مي‌دهد، نه اینکه از بین ببرد؛

3. ابر، هرگز آفتاب را نمي‌پوشاند بلکه ما را مي‌پوشاند، در نتیجه ما را از دیدن آن محروم مي‌کند، نه آنکه در منفعت رسانی آن خلل ایجاد کند. چگونه مي‌توان گفت کسی که عالم وجود در قبضه قدرت اوست و مي‌تواند هر لحظه‌اي در هر جا حضور داشته باشد، غایب است؟؛

4. پوشاندن ابر، اختصاص به کسانی دارد که در زمین هستند نه کسی که بر فراز ابر حرکت مي‌کند. غیبت آن حضرت نیز برای کسانی است که به دنیا و طبیعت چسبیده اند، امّا کسانی که بر ابرهای شهوات و غبار هواهای نفسانی پا مي‌گذارند و در آسمان عبودیت پرواز مي‌کنند، در بهره گرفتن از خورشید با دیگران قابل مقایسه نیستند؛

5. آفتاب، لحظه‌اي از نورافشانی غفلت نمي‌کند. هر کس به اندازه ارتباطی که با خورشید دارد از نور آن بهره مي‌برد و اگر بتواند همة موانع را کنار بزند و در برابر آفتاب بنشیند بهرة کاملی مي‌برد. چنان که حضرت ولیّ عصر(عج) مجرای فیض الهی است و از این جهت فرقی بین بندگان خدا نمي‌گذارد؛ لیکن هر کس به اندازة ارتباط خود مستفیض مي‌شود؛

6. اگر این آفتاب پشت ابر هم نباشد، شدّت سرما و تاریکی، زمین

را غیر قابل سکونت خواهد کرد. اگر وجود گرامی آن حضرت در پس پردة غیبت نباشد، سختی‌ها و تنگی‌هاي معیشت و کینه توزی دشمنان مجالی به شیعه نمي‌دهد. آن حضرت در توقیع مبارک خود به مرحوم شیخ مفید(ره) نوشته‌اند:

«إنّا غیر مهملین لمراعاتکم ولا ناسین لذکرکم ولولا ذلک لنزل بکم الّلأو اء و اضطلمکم الأعداء؛12

ما در مراعات حال شما سهل انگار نیستیم و هرگز شما را فراموش نمي‌کنیم؛ وگرنه سختی‌ها و تنگناهای فراوانی به شما مي‌رسید و دشمنان، شما را نابود مي‌کردند.»

7. درست است که امام(ع) با حضور و ظهور خود مي‌تواند مایة اضمحلال دشمنان گردد، آن گونه که از نظر علمی، تابش بدون ابر و مستقیم خورشید ـ به خاطر اشعه‌هایی که دارد ـ ضدّعفونی کننده و از نظر فقهی نیز جزو مطهّرات محسوب مي‌شود و برخی نجاسات را پاک مي‌کند؛ لیکن وجود امام معصوم(ع) در نظام آفرینش مثل مغناطیس زمین است که با وجود نامرئی بودن، همة قبله‌نماها و قطب نماهای کشتی‌ها، هواپیماها، عملیات‌هاي نظامی و... را به حرکت درمی آورد و از برکت آن، میلیون‌ها بلکه میلیاردها انسان، جهت قبله یا مسیر مسافرت خود را پیدا مي‌کنند و به مقصد مي‌رسند.13

منافع وجودی امام غایب

فواید امام غایب(ع) فقط منحصر به امور ظاهری و منافعی که مربوط به ترقّی و ترویج آیین اسلام در دوران ظهور مي‌باشد، نیست؛ بلکه فواید باطنی کثیری نیز بر امام غایب مترتّب است که به مراتب، عظیم تر از فواید ظاهری است و در احادیث متعدّدی که پیرامون فلسفه و فایدة وجود امام(ع) در عصر غیبت به ما رسیده، موارد گوناگونی عنوان گردیده است، که اکثر این منافع، عمومی است؛ یعنی مسلمان و کافر، شیعه و سنّی در آن سهیم هستند؛ چنان که منافع آفتاب نیز عام است؛ ولی برخی از آنها اختصاص به شیعیان دارد. به هر حال بیان این منافع، جذبة معنوی خاصّی دارد که خالی از لطف نیست.

1. امام غایب(ع) مایة آرامش اهل زمین

وجود امام معصوم در میان جامعة بشری از جهات گوناگون موجب آرامش و امنیّت برای ساکنان زمین است:

الف) امنیّت فکری و روحی: امام و حجّت خدا براساس اینکه مسئولیت هدایت و ارشاد جامعه را برعهده دارد، از مرزهای اعتقادی و فکری جامعة اسلامی نگهبانی مي‌کند تا مورد هجوم افکار غلط و اعتقادات منحرف دشمنان خدا واقع نشود. در پرتو هدایت و ارشاد حجّت خداست که انحرافات فکری و عقیدتی که موجب تزلزل روحی و فکری جامعه است، از بین رفته و امنیّت فکری و روحی به وجود مي‌آید.

ب) احساس آرامش در سایة امام: یکی دیگر از ثمرات مهمّ امام در میان بندگان، از جهت وجود شخصیّتی بزرگ، ملکوتی، معصوم و آگاه به حال مردم است و در میان افرادی که اعتقاد به امامت و رهبری وی دارند و او را از هر کس دیگر نسبت به خود مهربان‌تر و دلسوزتر مي‌دانند، موجب دلگرمی روحی است و هر نوع یأس و نومیدی را از ایشان دور مي‌کند و آنها را به آینده‌اي روشن و ارزشمند امیدوار مي‌سازد.

2. وجود امام، منشأ خیر و برکت

بر حسب روایات و اخبار، وجود افراد مؤمن در بین مردم، منشأ خیر و برکت و موجب نزول باران و جلب منافع و دفع بسیاری از بلاها از جامعه است؛ چنان که در تفسیر «آیة 251 سورة بقره14» از امام صادق(ع) نقل

شده که فرمودند:

«به درستی که خداوند به واسطة نمازگزاران شیعه، بلا را از کسانی که نماز نمي‌خوانند، دفع مي‌کند؛ زیرا اگر همة شیعیان نماز را ترک کنند، هلاک مي‌گردند.»15

واضح است که وقتی وجود افراد مؤمن در اجتماع، چنین برکتی را به همراه داشته باشد، برکات وجود امام معصوم که ولیّ و حجّت خدا بر مردم است، به مراتب بیشتر خواهد بود، زیرا امام و حجّت خدا، واسطة رسیدن فیض و برکت خداوند متعال به مردم است؛ چنان که امام سجّاد(ع) دربارة برکات وجودی ائمّة اطهار(ع) مي‌فرماید:

«ما کسانی هستیم که به واسطة ما آسمان بر فراز زمین نگهداری شده و زمین از هلاک نمودن اهلش منع گردیده است.»

حضرت در ادامه مي‌فرماید:

«و بنا ینزّل الغیث و تنشر الرّحمة و تخرج برکات الأرض.»16

در این فراز از بیان امام، برکات دیگری چون نزول باران، انتشار رحمت خدا و خروج برکات زمین، از آثار وجودی ائمه اطهار(ع) شمرده شده است.

3. امیدبخشی به مسلمانان

ایمان و اعتقاد به امام غایب(ع)، سبب امیدواری مسلمانان نسبت به آیندة پر مهر و صفای خویش در عصر ظهور امامشان مي‌گردد. این امیدواری از بزرگ‌ترين اسباب موفقیّت و پیشرفت است. جامعة شیعی، طبق اعتقاد خویش به وجود امام شاهد و زنده، همواره انتظار بازگشت آن سفر کرده را که صد قافله دل همره اوست، مي‌کشد. هر چند او را در میان خود نمي‌بیند، امّا خود را تنها و جدا از او نمي‌داند. باری، امام غایب(ع) همواره مراقب حال و وضع شیعیانند و همین مسئله سبب مي‌گردد که پیروانشان به امید لطف و عنایت حضرتش، برای رسیدن به یک وضع مطلوب جهانی تلاش کرده و در انتظار آن منتظر به سر برند؛ چنان‌که خود فرموده‌اند:

«ما در رسیدگی و سرپرستی شما کوتاهی نکرده و یاد شما را از خاطر نبرده‌ایم؛ پس تقوای الهی پیشه کنید و ما را یاری نمایید تا از فتنه‌اي که به شما رو مي‌آورد، شما را نجات بخشیم.»17

آری، اوضاع آشفته و اسفبار جهان و سیل بنیان کن مادّیت و محرومیّت مستضعفان و توسعة استکبار، خیرخواهان بشریت را مضطرب کرده است؛ به طوری که ممکن است گاهی در اصل قابلیّت اصلاح بشر تردید کنند. در این صورت تنها روزنة امیدی که برای بشر مفتوح است و یگانه بارقة امیدی که در این جهان ظلمت زده سوسو مي‌زند، همان انتظار فرج و فرا رسیدن عصر درخشان حکومت توحید و نفوذ قوانین الهی است.

4. حفظ و نجات شیعیان از خطرات، گرفتاری‌ها و شرّ دشمنان

در توقیعی که از «ناحیة مقدّس حضرت حجّت(ع)» برای شیخ مفید(رض) صادر گشته، آمده است:

«ما در رسیدگی و سرپرستی شما کوتاهی و اهمال نکرده و یاد شما را از خاطر نبرده‌ایم که اگر جز این بود، دشواری‌ها و مصیبت‌ها بر شما فرود مي‌آمد و دشمنان، شما را ریشه کن مي‌نمودند.»18

سلامتی و نجات یافتن از خطرات، گرفتاری‌ها و شرّ دشمنان توسط امام(ع) بر دو وجه است:

1. عافیت و سلامتی از همة خطرات دینیّه و دنیویّه؛

2. حاصل شدن سلامتی و نجات یافتن از بلایا و گرفتاری‌هاي بسیار سخت و مشکلات عظیم در امر دین و دنیا.

از جملة این موارد در وجه دوم، نجات مردم «بحرین» از اجحاف حاکم ظالم است، آنگاه که صدراعظم وقت حکومت، حیله و نقشه‌اي را

پی‌ریزی کرد تا با شیعیان، همچون کفّار حربی از اهل کتاب رفتار شود؛ یا «جزیّه» پرداخته و ذلّت پرداخت آن را تحمّل کنند یا مردانشان کشته و زنان و کودکانشان به اسارت گرفته شوند که آن حضرت در خنثی ساختن این توطئه، نقش بزرگی ایفا نمودند.19

آری! شیعیان، معتقد به امام غایب زنده و حاضر هستند. در هیچ برهه‌اي از زمان، حتّي در مشکلات، خود را تنها نمي‌دانند و مي‌دانند که پیوسته امدادهایی پر برکت از ناحیة آن بزرگوار به ایشان مي‌رسد.

اضافه بر اینکه توسّل به حضرت مهدی(ع)، دستگیری و امدادهای امام نیز، از دیگر برکات ايشان است.

پی‌نوشت‌ها: