محمد كاظمي
بگشاي تربتم را بعد از وفات و بنگر كز آتش درونم، دود از كفن برآيد
بيگمان آن نعمت فرا نعمتها كه «ايران» را عظمتبخشيدو نزد محبان به كرامت نشاند، موهبتي جز «ولايت» نبود، هديهاي آسماني و عزتي ازلي به بلنداي جاودانگي ابدي...
شيعه ايراني با تولد نوزادش شهادتين را به گوش او زمزمه ميكند؛ صلاي ولايت علي، عليهالسلام، را به جان كودك مينوازد...
با ياد حسين، عليهالسلام، به بلوغش ميرساند
و به عشق «مهدي»، عليهالسلام، قرباني راه ولايتش ميكند.
آنچه در ذيل ميخوانيد، نمونه اشعاري است مؤيد همين علقه؛ كه بر برخي از سنگ قبور شهداي هميشه زنده اين مرز و بوم، حك شده است. با تشكر از برادر ارجمندمان آقاي «محمد كاظم» كه با ديده ظريف و عبرت بين خويش، سنگ قبور گلزار شهدا را در شهرهاي مختلف بررسي نموده و اشعاري را كه همگي آكنده از شوق ديدار و وصال «موعود» است؛ در مجموعهاي جمعآوري كرده و ارسال داشتهاند.
در تاريخ فرهنگ و ادبيات كشور ما «شعر» يكي از هفت وادي عشق است كه تناوري و طراوت و شادابي خود را از سرشتهايپاكوآسمانيدريافتكردهاست.
پيوند عميق مردم اين سرزمين با شعر، از ديرباز تا كنون بر هيچ كس پوشيده نيست و حضور شاعرانهاي كه در همه مراحل رشد و بالندگي تا واپسين دم حيات، همراه و همگام با لحظههاي زندگي اين ملتبوده است؛ در جاي جاي ادبيات ما خود را نشان ميدهد. دعاها و مناجاتها، حماسه و حماسهپردازيها، صميميتها و تفاهمها، اشكها و لبخندها، شاديها و غمها، جشنها و سوگواريها در بستر شعر و شاعري شكوفا شده و به زندگي روح بخشيدهاند.
رخداد عظيم و سترگ «انقلاب اسلامي» در بهمن ماه1357، دگرگوني عميقي را در تاريخ فرهنگ و تمدن اين مرز و بوم به وجود آورد و تاثيرات ژرفي در نظام فكري، اجتماعي، سياسي و فرهنگي كشور بر جاي نهاد كه تجلي فرهنگي آن در عرصه هشتسال دفاع مقدس؛ و نيز تاثير آن بر جريانهاي موجود در جامعه را ميتوان از زوايا و ابعاد گوناگون مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار داد.
از بعد فرهنگي ادبيات اين روزگار و بويژه مقوله شعر به دليل ويژگيهاي خاصي كه نسبتبه ساير مقولههاي فرهنگي و هنري دارد؛ بيشترين حضور، گستردگي، تاثير پذيري و تاثير گذاري و همدلي را با لحظههاي پر فراز و نشيب دفاعمقدس درخودداشتهومحملومرجع مناسبي را براي آيندگان كه، تحقيق پيرامون شكلگيري «فرهنگدفاعمقدس» را دنبال ميكنند، فراهم نموده است.
در ميان مقولههاي «شعر دفاع مقدس» شعرهاي حك شده بر روي سنگ مزار شهيدان سرآمد اشعارياست كه بار ارزشي، اعتقادي، حماسي و فرهنگي دفاع مقدس را به نحوي شايسته و بايسته نشان ميدهند و در پهنه ميهن اسلامي و در ديوانهاي گلزار شهداي هر شهر و روستا، پراكندهاند اشعاري كه از اعماق دلهاي خانواده معظم شهدا، همرزمان و يا اردتمندان آنها برخاسته و بر سنگ قبور شهدا، حك شده و لاجرم نير بر دلهاي مشتاق و آگاه خواهد نشست.
هان! به كجايي و چه داري به پيش
با خبرم ساز ز احوال خويش
خوب گشودي ز تجلي جان
ديده به ديدار امام زمان
روز ازل عشق ترا بنده بود
نام محمد به تو زيبنده بود
آمل؛ امامزاده ابراهيم(ع)، مزار شهيد محمد احمديراد
خفتگان عشق را ايام درمان خواهد آمد
غم مخور آخر طبيب دردمندان خواهد آمد
آنقدر بر كردگار خويشتن اميد دارم
كه شفا بخش دل اميدواران خواهد آمد
مهدي(عج) موعود غمخوار ضعيفانخواهدآمد
يوسف گمگشته سوي پير كنعان خواهد آمد
تهران، بهشت زهرا(س)، شهيد محسن حيدري
آمادهايم اگر جان، خواهد ز ما خميني
اين گفته خميني نهضت ادامه دارد
هنگام فتح مهدي پايان انقلاب است
بايد گذشت از جان در راه دين و قرآن
تهران، بهشت زهرا(س)، شهيد حميدرضا عابدي
پاكبازان دل به يزدان بستهاند
دل ز عشق زندگي ببريدهاند
از گلوي شاه مظلومان حسين
گوييا «هل من معين» بشنيدهاند
دست مهدي را به هنگام وداع
از خلوص دين همي بوسيدهاند
در نجات دين ز خود بيخود شدند
با شجاعتبر عدو شوريدهاند
نخل دين را آبياري تا كنند
اين چنين در خون خود غلتيدهاند
دو برادر «قامت» و آن يك «رحيم»
گل ز گلزار حسيني چيدهاند
زنجان، مزار پايين شهر، شهيدان قامت و رحيم بيات
در ره اسلام و امام زمان
جان من اي دوستبود ارمغان
قم، گلزار شهدا، شهيد حسن عبداللهي
گر شهيدم من، رو سفيدم من
با شهادت خدمت مهدي رسيدم من
اصفهان، گلزار شهدا، شهيد علي مولايي
در كربلاي ايران، روح خدا حسين است
با رهروان بگوييد او رهبر شهيد است
تنها كجا دهد جان در دامن بيابان
آنجا كه دست مهدي زير سر شهيد است
بوي حسين خيزد از لالههاي سرخش
خاك گلستان ما تا بستر شهيد است
اصفهان، گلزار شهدا، شهيد سيد محمدحسين هاشمينجفي
براي دفن شهدا امام عصر آمده
رسد صداي الامان! بيا تو صاحب الزمان!
اصفهان، سنگ مزار شهيدان، رمضان سنايي، غلامرضا ميرمحرميان،
سيداصغر جوزاني، خداداد علي آقايي، سيد محسن مدني
مژدهاي دل كه مسيحا نفسي ميآيد
كه ز انفاس خوشش بوي كسي ميآيد
از غم هجر مكن ناله و فرياد كه دوش
زدهام فالي و فرياد رسي ميآيد
تبريز، وادي رحمت، تابلو مزار شهيد ناصر اسدزاده
جوانت عاشق تك تاز، مادر
خدا را راستين سرباز، مادر!
كه تا بفشاردم بر سينه خود
ببين آغوش مهدي باز، مادر!
مشهد، خواجه ربيع، شهيد سيدعلي كرمي
عاشق مهدي به راهش جان فشاني كرد و رفت
قدر دان با دادن خون قدرداني كرد و رفت
مشهد، خواجه ربيع، شهيد حميد قدردان جوان
تا چشمه عشق در جهان مينوشد
آلاله ز خاك عاشقان ميجوشد
در پهنه خاك تا قيام مهدي
خون «حسن ظهوريان» ميجوشد
مشهد، خواجه ربيع، حسن ظهوريان
جهان را به خداي خويش بفروخت جواد
سرمايه آخرت بيندوخت جواد
دلباخته شمع رخ مهدي بود
پروانه صفتبه جبهه گر سوخت جواد
مشهد، بهشت رضا(ع)، شهيد جواد رهنما
مسوز از داغ من مادر
منال از سوگ من خواهر
مزن بر سينه و بر سر
كه مهدي ميرسد آخر
مشهد، بهشت رضا(ع)، شهيد سيد ابوالفضل خدادي حسيني
اي خفتگان به بستر خون خوش بيارميد
كايد امام عصر و كشد انتقامتان
مشهد، بهشت رضا(ع)، شهيدان محمد و حميدرضا ساقي
از شيرخوار اين قوم تا نازنين جوانش
يا اصغر شهيد استيا اكبر شهيد است
تنها كجا دهد جان در دامن بيابان
آنجا كه دست مهدي زير سر شهيد است
نجفآباد، گلزار شهدا، شهيد حسينعلي ملكزاده
خوشا سيماي آن دلدار ديدن
حضور حضرت مهدي رسيدن
خدا را ديدن و خود را نديدن
بت وابستگيها را شكستن
نجفآباد، گلزار شهدا، شهيد جواد نجفيان
يوسفا بازآ كه ما مشتاق ديدار توايم
اي اميد خلق عالم ماه كنعان العجل
دشمنان دين حق دستستم بگشودهاند
گشته ايران سر بسر از خون گلستان
العجل دوستانت را ببين در راه تو جان بركفاند
پيروي كردند از اسلام و قرآن العجل
اصفهان، گلزار شهيدان، حسين اشرفزاده
شكر خداي را كه از اين گلستان ما
تقديم شد گلي به امام زمان ما
نطنز، امامزاده رقيه خاتون، شهيد حسين رضايي
اي حضرت مهدي بيا
يكدم نظر كن سوي ما
شد خاك ايران لاله گون
در دشت و صحرا واژگون
قبر حسين بيياور است
از سرزمين كربلا
اين كربلاي ديگر است
جسم جوانان غرق خون
سر بيتن و تن بيسر است
اي آسمان خون گريه كن
تهران، بهشت زهرا(س)، شهيد سيد مصطفي ياسيني
در ميان مقولههاي «شعر دفاع مقدس» شعرهاي حك شده بر روي سنگ مزار شهيدان سرآمد اشعارياست كه بار ارزشي، اعتقادي، حماسي و فرهنگي دفاع مقدس را به نحويشايسته و بايسته نشان ميدهند.