همه را بيازمودم...

صفحات چاپی ۸۳ تا ۸۴

مطالعه در کتاب‌خوان

رضا بابايي

تو را مي‏شناسم؛ روح سبز عاطفه‏ها در جسد خانه سيماني.

مردم! عشق را حاجت‏به شناسنامه نيست. در روستايي از خراسان يا شهرك گمنامي در كناره جابلقا، همان قدر مي‏توان يافتش كه در آسمان پرستاره كوير. عشق، آخرين جمله خدا با موسي بود و نخستين معجزه آدم. با او چندي به گرمي رفتار كنيد، تا ببينيد كه صدف سينه شما از چه گوهري پرداخته است.

عشق را معبودي است و موعودي. بر ساقه معبود مي‏پيچد تا ميوه موعود چيند. از اين چيدن و پيچيدن، عشق را دو نصيب است: نخست آن كه خود را مي‏بيند و ديگر آن كه خود را نمي‏بيند. و از اين ديدن و ناديدن، به سايه روشن‏هايي مي‏رسد كه آنجا بيرقي در ديدرس است؛ بيرقي سبز كه خوني تازه پاي آن ريخته‏اند. آنگاه بودن را همزيستي دو رنگ مي‏فهمد: سبز و سرخ.

غروبهاي در خون، طعن تحقير به زندگاني ماست. يك يك مي‏آيند و دفتر روزگار ما را ورق مي‏زنند. نامهاي ما، ترانه لودگي‏هاي چرخ است. فراوان مي‏خوانيم كه فرزندي، پدري را، و مادري، فرزند خردش را فروخت. و نمي‏دانيم كه اين فرزندكشي‏ها و آن پدر كشتگي‏ها، تا وقتي كه سطرهاي سياه صفحه حوادث روزنامه‏ها را مي‏خراشد، آسمان فرزند موعودش را ميان ما رها نخواهد كرد.

غريبانه‏تر از اين چيست كه معشوقي از عاشق خود، بر خود بلرزد و آشكار بودنش را تنها به سرزمين وعده‏ها، حوالت دهد؟ از اين بيرحم‏تر چه سرنوشتي است كه آب از رودخانه بگريزد و از دريا به صحرا نپردازد؟ چه قضايي چنين بي‏قدرمان كرد كه با زبان تشنگي، آب را دشنام مي‏دهيم؟ كدام برج نحس بر طالع ما سايه انداخته است كه خورشيد را ميان زباله‏هاي تمدن مي‏جوييم؟ چه جادويي در جان ما كارگر افتاده است كه كار و بارمان، مزايده عشق است و مناقصه خرد؟

من در خلوت خويش، عكس تو را به ديوار دل آويختم. هر صبح دستمال اشك‏آلودم را بر سر و روي آن مي‏كشم تا غباري از رهگذر عمر من بر دامن او ننشيند. هر كه مي‏آيد اشتياق مرا به تو بيشتر مي‏كند.

بي‏وفاييها مرا به ياد وفاي تو مي‏اندازد. نازيباييها، ذائقه مرا بيمار كرده است. و من هيچ گاه نيارستم كه عكس تو را از قاب اشك بيرون كشم و ميان خنده و گل بنشانم. خنده را دوست دارم، كه اشارتي است‏به شادي روزگار وصل، گريه را دوستتر مي‏دارم كه حكايت امروز ماست. گريه و خنده، دو بال كبوترهايي است كه هر روز بر بامي مي‏نشينند و از آنجا افقهاي در خون را قرائت مي‏كنند.

مرا كه در خلوت تو زيسته‏ام، از نگاه خود نينداز. اگر تو را هزار يار فداكار است، من جز تو ندارم. اگر موعود به موعد خود وفا نكند، اين رسم را از قاموس الفاظ خواهند سترد. بد بودن مرا بهانه مكن. خوبي خود را ببين و تلخي فراق را. ببين كه چگونه از چشمه جانم، نگاههاي تلخ مي‏تراود. ببين كه چسان در دست من ، تسبيح نذر مي‏چرخد و قرار ندارد. ببين كه چگونه از عشق پشيمانم مي‏كنند. ببين كه تنهايي چه بي‏رحمانه به جانم چنگ مي‏زند.

اي از همه خوبتر! هر سنگ را كه به تراشيدن آن دست‏برديم، كلوخ بود. هر چوب را كه در حافظه آن باغي جستيم، (1) لانه موريانه بود. هر اشك را كه باور كرديم، چركاب شهوت در زندان بود. هر چراغي كه برافروختند، همايش كرمهاي شب‏تاب بود. هر نسيمي كه در باغ زندگاني ما رقصيد، عشوه‏هاي عجوزه ابتذال بود.

همه را بيازمودم، ز تو خوشترم نيامد چو فرو شدم به دريا، چو تو گوهرم نيامد

سر خنبه‏ها گشودم، ز هزار خم چشيدم چو شراب دلكش تو به لب و سرم نيامد (2)

پي‏نوشتها:

صفحهٔ ۸۴

پانویس‌های این مقاله

  1. ۱

    1. هر كه در حافظه چوب ببيند باغي صورتش در وزش بيشه شور ابدي خواهد ماند سهراب سپهري

    بازگشت به متن ↑
  2. ۲

    2. مولانا، ديوان شمس.

    بازگشت به متن ↑