رضا بابايي
تو را ميشناسم؛ روح سبز عاطفهها در جسد خانه سيماني.
مردم! عشق را حاجتبه شناسنامه نيست. در روستايي از خراسان يا شهرك گمنامي در كناره جابلقا، همان قدر ميتوان يافتش كه در آسمان پرستاره كوير. عشق، آخرين جمله خدا با موسي بود و نخستين معجزه آدم. با او چندي به گرمي رفتار كنيد، تا ببينيد كه صدف سينه شما از چه گوهري پرداخته است.
عشق را معبودي است و موعودي. بر ساقه معبود ميپيچد تا ميوه موعود چيند. از اين چيدن و پيچيدن، عشق را دو نصيب است: نخست آن كه خود را ميبيند و ديگر آن كه خود را نميبيند. و از اين ديدن و ناديدن، به سايه روشنهايي ميرسد كه آنجا بيرقي در ديدرس است؛ بيرقي سبز كه خوني تازه پاي آن ريختهاند. آنگاه بودن را همزيستي دو رنگ ميفهمد: سبز و سرخ.
غروبهاي در خون، طعن تحقير به زندگاني ماست. يك يك ميآيند و دفتر روزگار ما را ورق ميزنند. نامهاي ما، ترانه لودگيهاي چرخ است. فراوان ميخوانيم كه فرزندي، پدري را، و مادري، فرزند خردش را فروخت. و نميدانيم كه اين فرزندكشيها و آن پدر كشتگيها، تا وقتي كه سطرهاي سياه صفحه حوادث روزنامهها را ميخراشد، آسمان فرزند موعودش را ميان ما رها نخواهد كرد.
غريبانهتر از اين چيست كه معشوقي از عاشق خود، بر خود بلرزد و آشكار بودنش را تنها به سرزمين وعدهها، حوالت دهد؟ از اين بيرحمتر چه سرنوشتي است كه آب از رودخانه بگريزد و از دريا به صحرا نپردازد؟ چه قضايي چنين بيقدرمان كرد كه با زبان تشنگي، آب را دشنام ميدهيم؟ كدام برج نحس بر طالع ما سايه انداخته است كه خورشيد را ميان زبالههاي تمدن ميجوييم؟ چه جادويي در جان ما كارگر افتاده است كه كار و بارمان، مزايده عشق است و مناقصه خرد؟
من در خلوت خويش، عكس تو را به ديوار دل آويختم. هر صبح دستمال اشكآلودم را بر سر و روي آن ميكشم تا غباري از رهگذر عمر من بر دامن او ننشيند. هر كه ميآيد اشتياق مرا به تو بيشتر ميكند.
بيوفاييها مرا به ياد وفاي تو مياندازد. نازيباييها، ذائقه مرا بيمار كرده است. و من هيچ گاه نيارستم كه عكس تو را از قاب اشك بيرون كشم و ميان خنده و گل بنشانم. خنده را دوست دارم، كه اشارتي استبه شادي روزگار وصل، گريه را دوستتر ميدارم كه حكايت امروز ماست. گريه و خنده، دو بال كبوترهايي است كه هر روز بر بامي مينشينند و از آنجا افقهاي در خون را قرائت ميكنند.
مرا كه در خلوت تو زيستهام، از نگاه خود نينداز. اگر تو را هزار يار فداكار است، من جز تو ندارم. اگر موعود به موعد خود وفا نكند، اين رسم را از قاموس الفاظ خواهند سترد. بد بودن مرا بهانه مكن. خوبي خود را ببين و تلخي فراق را. ببين كه چگونه از چشمه جانم، نگاههاي تلخ ميتراود. ببين كه چسان در دست من ، تسبيح نذر ميچرخد و قرار ندارد. ببين كه چگونه از عشق پشيمانم ميكنند. ببين كه تنهايي چه بيرحمانه به جانم چنگ ميزند.
اي از همه خوبتر! هر سنگ را كه به تراشيدن آن دستبرديم، كلوخ بود. هر چوب را كه در حافظه آن باغي جستيم، (1) لانه موريانه بود. هر اشك را كه باور كرديم، چركاب شهوت در زندان بود. هر چراغي كه برافروختند، همايش كرمهاي شبتاب بود. هر نسيمي كه در باغ زندگاني ما رقصيد، عشوههاي عجوزه ابتذال بود.
همه را بيازمودم، ز تو خوشترم نيامد چو فرو شدم به دريا، چو تو گوهرم نيامد
سر خنبهها گشودم، ز هزار خم چشيدم چو شراب دلكش تو به لب و سرم نيامد (2)
پينوشتها:
پانویسهای این مقاله
- ۱
1. هر كه در حافظه چوب ببيند باغي صورتش در وزش بيشه شور ابدي خواهد ماند سهراب سپهري
بازگشت به متن ↑ - ۲
2. مولانا، ديوان شمس.
بازگشت به متن ↑