حاصل دعا

مريم ضمانتي‏يار

نگاه «علي‏» به آسمان دوخته شده بود. چيزي در وجودش شكسته بود و شكستن آن، اشك را به چشمانش آورده بود. نمي‏دانست دلش شكسته بود يا غرور مردانه‏اش و يا بعد از اين همه انتظار، خانه آرزوهايش فرو ريخته بود. «سمانه‏» متوجه نگاه پريشان علي شده بود. اما به خودش اجازه نمي‏داد حرفي بزند يا سؤالي بكند علي احساس كرد بيش از اين تحمل سكوت خانه را ندارد. از جا بلند شد و به سمت در رفت. سمانه كه مي‏دانست‏سكوت دلگير خانه، مرد را فراري مي‏دهد؛ اعتراضي نكرد.

علي به سمت‏حجره دوستش محمد بن علي اسود به راه افتاد. مردي جوان و خوش سيما كه ديدارش همواره به او آرامش مي‏داد. به نزديكي حجره كه رسيد ديد محمد بر سكوي جلوي حجره‏اش نشسته و به حساب و كتاب فروش پارچه‏هايش مشغول است. علي بن حسين را كه ديد از جا برخاست. چهره گرفته او دلش را لرزاند:

- چه شده؟ اتفاقي افتاده؟

علي سر تكان داد: نه... فقط از سر دلتنگي به ديدارت آمده‏ام.

- خوب كردي دوست من اما چرا از سر دلتنگي؟

علي روي سكو روبروي محمد نشست: دلم نمي‏خواهد زبانم به شكوه و شكايت گشوده شود. اما خودت خوب مي‏داني كه حسرت داشتن يك فرزند چقدر زندگي را برايم تلخ و ناگوار كرده است همسرم را هم كه مي‏شناسي. زن خوبي است، اما نمي‏تواند صاحب فرزند شود و همين مساله هر دوي ما را رنج مي‏دهد.

- خواست‏خدا بر اين بوده.

- در اين كه ذره‏اي شك ندارم. اما نمي‏دانم چرا مدتي است نمي‏توانم با اين مساله كنار بيايم و بپذيرم كه تا پايان عمر، آرزوي داشتن فرزندي بر دلم بماند.

محمد از جايش بلند شد و دستش را روي شانه علي گذاشت: فكري به خاظرم رسيد. من نامه‏ها و درخواستهاي شيعيان را به حضور حسين بن روح مي‏برم تا او به دست مبارك صاحب‏الامر، عليه‏السلام، برساند. چطور است كه تو هم نامه‏اي بنويسي و در آن از حضرت

بخواهي تا برايت دعا كنند تا به بركت دعاي آن حضرت خداوند فرزندي به تو عطا فرمايد.

چشمان علي درخشيد و دلش از يك شادماني و نشاط ناگهاني فرو ريخت: مي‏شود؟

- چرا كه نه؟ تو خواهش دلت را بنويس. مطمئنم صاحب‏الامر آن را بدون پاسخ نمي‏گذارند.

محمد، منتظر جوابي از سوي علي نشد. چون مي‏شد رضايت و شادماني را از نگاه درخشان او خواند. برخاست و از صندوقچه گوشه حجره‏اش قلم و كاغذي آورد تا علي خواسته‏اش را بنويسد. علي با اشتياق درخواستش را نوشت و نامه را به محمد سپرد. او از وكلاي سفير و نايب سوم حضرت، حسين بن روح بود و با او ارتباط داشت و مي‏توانست‏براحتي پاسخ نامه را برايش بياورد. با نوشتن نامه گويي بار سنگيني از دوش علي برداشته شد. نامه را كه به محمد سپرد، راهي خانه شد. سمانه در را به روي او گشود. درخشش چشمان همسرش او را متعجب كرد، آهسته پرسيد: خبري شده؟

علي لبخند زد: نه... خبري نشده، اما اميدوارم بشود!

زن از حال مردش سر در نياورد: نمي‏دانم... ولي دلم روشن است.

- از حرفهايت‏سر در نمي‏آورم. تو وقتي از خانه بيرون رفتي گرفته و دلگير بودي، بدون اينكه به من بگويي كجا مي‏روي رفتي و حالا شادمان برگشته‏اي.

علي كفشهايش را از پا درآورد و به اتاق رفت: احساس مي‏كنم بزودي در زندگيمان گشايشي خواهد شد. نامه‏اي براي صاحب‏الامر نوشتم تا دعايمان فرمايد شايد خانه تاريك و سوت و كورمان به حضور فرزندي روشن شود.

زن دلش فرو ريخت. احساس گنگي بر دلش چنگ زد. معني اين احساس را نفهميد. فقط حس كرد ديگر نبايد آنجا بماند. راهش را كج كرد و به سمت‏حياط خانه برگشت. بر خلاف حال علي نمي‏فهميد چرا از اين خبر آرامش پيدا نكرد...

انتظار بر جان علي چنگ انداخته بود. هنوز خبري از جواب نامه‏اش نشده بود و هر وقت از محمد سراغ گرفته بود، گفته بود دير رسيدن جواب نشانه اين است كه نامه‏ات به دست‏خود حضرت رسيده و طول مي‏كشد تا جواب برسد. صبر داشته باش! اما نمي‏توانست صبر كند.

صبح يك بار به حجره محمد رفته بود، اما خبري نشده بود. دوباره دلش هواي آنجا را كرد. با خودش فكر كرد، شايد بعد از رفتن من خبري شده باشد. مي‏روم شايد جوابم رسيده باشد. و از اين انتظار خلاص شوم. سمانه نپرسيد كجا مي‏رود؛ مي‏دانست اين سه روز، علي بي‏تاب رسيدن جواب است و نمي‏دانست چرا دلش مي‏لرزد وقتي اين بي‏قراري علي را براي رسيدن پاسخ مي‏بيند.

علي از خانه بيرون رفت. فاصله كوتاه خانه تا حجره محمد را با شوق و دلهره طي كرد. محمد او را كه از دور ديد، به استقبالش شتافت: سلام برادر! داشتم به خانه‏ات مي‏آمدم. نامه‏ات رسيده. علي شادمان جلو رفت: پس بگو چرا اين قدر بي‏قرار بودم. نامه‏ام رسيده...

محمد نامه حضرت را به دست علي داد. علي نامه را گرفت و بر چشم گذاشت و بعد باز كرد. حضرت در جواب نامه‏اش فرموده بودند: «ما براي تو اين مورد را از خداوند خواستيم و دعا كرديم و بزودي دو پسر نيكوكار و خوب، روزي تو خواهد شد.»

علي با نهايت‏شادماني و نشاط صورت محمد را بوسيد و از او خداحافظي كرد و بسرعت‏به خانه برگشت. دلش مي‏خواست هر چه زودتر پيغام حضرت را به سمانه برساند. در كه زد او با چشماني اشكبار در را به رويش گشود. دل علي از ديدن اين حال او فرو ريخت: چه شده؟

- چيزي نيست.

رويش را برگرداند تا مجبور به توضيح نباشد. علي شادي رسيدن نامه را از ياد برد: حرف بزن. چه خبر شده؟ در نبودن من چه اتفاقي افتاده؟

- تو مگر براي گرفتن پاسخ نامه‏ات به ديدار محمد نرفته بودي؟

- چرا.

- خوب! چه جوابي گرفتي؟

- تو اول بگو چرا اين قدر آشفته و گرياني تا من هم بگويم چه جوابي دريافت كرده‏ام.

سمانه با دست اشك صورتش را پاك كرد: نه. هر چه باشد پاسخ صاحب‏الامر از علت نگراني من عزيزتر و مهمتر است.

علي با خودش انديشيد: شايد خبر نامه او را خوشحال كند.

نامه را به دست او داد. سمانه نامه را گشود. با خواندن نامه قلبش بشدت شروع به تپيدن كرد، انگار كه بخواهد از قفسه سينه‏اش بيرون بزند. آهسته زمزمه كرد: دو پسر نيكوكار و خوب؟! علي جواب داد: آري! امام فرموده كه از خداوند درخواست نموده و خدا هم كه دعاي امام را رد نمي‏كند.

-در اين كه شك ندارم.

- خب! پس خوشحال باش.

- دلم مي‏خواهد خوشحال باشم اما نمي‏توانم. چند روز است كه مي‏خواهم حرفي را بزنم اما نمي‏توانم.

- بگو... هر چه در دلت مي‏گذرد بگو.

- علي... من به نزد طبيب رفتم.

- خب؟!

- او گفت‏با شرايطي كه دارم اميدي به داشتن فرزند نمي‏رود.

- پناه بر خدا! امام معصوم راست مي‏گويد يا طبيب؟

- هر دو.

- منظورت چيست؟

- طبيب گفت اگر همسرت را دوست داري بايد از او جدا شوي. من به او گفتم كه تو چقدر به داشتن فرزند علاقه داري و او گفت پس بهتر است.

علي دست او را گرفت: نه... سمانه... نه... تو قبل از آنكه همسر من باشي دختر عموي مني. من تو را دوست دارم.

- اما من مي‏دانم سخن امام معصوم، به حقيقت مي‏پيوندد.

- از كجا مي‏داني كه خود تو مادر پسران من نباشي؟

- نه اينكه بگويم به حرف طبيب بيش از امام ايمان دارم. نه، فقط احساسي گنگ به من مي‏گويد كه من مادر نمي‏شوم و اين منافاتي با سخن امام ندارد. تو مي‏تواني همسر ديگري اختيار كني و از او صاحب دو پسري شوي كه حضرت به تو وعده داده.

علي درمانده به صورت سمانه خيره شد. او آنقدر با قاطعيت‏حرفش را زد كه علي براي حرفش پاسخي نداشت. نامه را سمانه به او برگرداند و به اتاق رفت.

علي تاب ماندن نداشت. تنها كسي كه مي‏توانست‏به او آرامش بدهد و حرف دلش را بفهمد محمد بود. به حجره او برگشت. محمد داشت‏حجره كوچكش را مي‏بست تا براي نماز به مسجد برود.

علي را كه ديد جا خورد: سلام چه شده؟

- سلام چيزي نيست، من آمده‏ام تا...

محمد دست او را گرفت و روي سكوي حجره‏اش نشاند: حرف بزن. چرا اينقدر پريشان احوالي؟

تو كه همين چند دقيقه پيش از دريافت نامه حضرت صاحب الامر اين همه شادمان شده بودي چه بر سرت آمد؟

- من به خانه رفتم تا اين مژده صاحب الامر را به همسرم برسانم. اما او را گريان و آشفته ديدم. او به نزد طبيب رفته بود و طبيب به او گفته بود اگر مرا دوست دارد بايد از من جدا شود. چرا كه هرگز صاحب فرزندي نخواهد شد. همسرم از بيماري سختي رنج مي‏برد و قادر به بچه دار شدن نيست.

- اما اين مژده مكتوب صاحب الامر، عليه‏السلام، است. تو اعوذ بالله حرف طبيب را بالاتر از حرف و سخن آن حضرت مي‏داني؟

- پناه بر خدا... نه من هم به او همين را گفتم. گفت‏يك

احساس گنگ به او مي‏گويد كه مادر فرزندان من نخواهد بود.

- نگران نباش. نامه‏اي بنويس و مساله را مطرح كن. اميدوارم كه حضرت جواب روشني بدهند.

- شرم دارم از اينكه دوباره نامه بنويسم آيا مقام و شان امام معصوم، بالاتر از اين نيست كه وقت گرانبها و مباركشان را صرف خواهشهاي كوچك ما كنند؟

محمد دستش را روي شانه علي گذاشت: چرا... چرا وقت امام، بسيار ارزشمند است اما آن حضرت هم چون اجداد طاهرينش مي‏داند كه جز او پناهي نداريم، مگر جد او بر سر سفره جذاميان و گدايان ننشت و با آنها هم‏غذا نشد؟ آنها خاندان كرامت و بزرگواري‏اند و خواهشهاي كوچك و نخواسته ما را هم بدون پاسخ نمي‏گذارند. بيا به مسجد برويم و نمازمان را بخوانيم. بعد از نماز نامه‏ات را بنويس. اميدوارم تو و همسرت از اين دل نگراني نجات پيدا كنيد. بر خيز كه صداي مؤذن بلند شد.

صداي در كه بلند شد علي فانوس را برداشت و به حياط رفت. محمد بود كه به سراغش آمده بود.

- سلام برادر... پاسخ نامه ات رسيده حيفم آمد تا صبح صبر كنم.

نامه را به دست او داد. دستهاي علي از هيجان و اميد مي‏لرزيد. نامه را گرفت و بوسيد. محمد نخواست مزاحم حال او باشد. حداحافظي كرد و رفت. علي در را بست و همانجا پشت در، در پرتو نور فانوس نامه را گشود و خواند: تو از اين زن داراي فرزند نمي‏شوي و بزودي زني را اهل ديليمه را به همسري بر مي‏گزيني كه دو فرزند فقيه از او نصيب تو مي‏گردد.

علي با خودش زمزه كرد: حالا مي‏فهمم چرا سمانه مي‏گفت احساسي به او مي‏گويد كه از من صاحب فرزندي نمي‏شود... راضي‏ام به رضاي او.

فانوس و نامه را برداشت و به اتاق رفت. همسرش بيدار شده بود. اما نتوانسته بود حرفهاي آنها را بشنود.

ولي متوجه شده بود كه علي نامه‏اي دريافت كرده. علي او را بيدار ديد و جا خورد. هنوز مي‏خواست فكر كند كه چطور به او موضوع را بگويد، كه سمانه مجالش نداد. بلند شد و نامه را از دست او گرفت و به علي فرصت عكس العمل نداد. نامه را بوسيد و خواند و در برابر بهت و حيرت علي با آرامش گفت:

- خوشحالم كه دلم هنوز زنده است و به من دروغ نمي‏گويد. به تو گفتم كه من مادر نمي‏شوم. هر زماني كه خواستي همسر تازه‏ات و مادر آن پسران نيكو را به خانه بياوري من آماده‏ام.

علي با تعجب و حيرت گفت: همسري كه من هنوز از وجود او بي‏خبرم؟

سمانه هم با لبخند گفت: امام، خود بر همه چيز آگاه است. بزودي پيشگويي امام، به حقيقت مي‏پيوندد و فرزنداني كه به دعاي صاحب الامر متولد شوند، حتما فرزنداني نيكو و پر بركت هستند. خوشحال مي‏شوم بتوانم دايه آنها باشم و در ضمن تو را هم ترك نكنم و از تو جدا نشوم.

نگاه بزرگوار سمانه به ماجرا، علي را سخت‏شگفت زده كرد. مي‏دانست اين آرامش و پذيرش همسرش هم مولود عنايت صاحب الامر، عليه‏السلام، است.

نامه را از او گرفت‏بوسيد و رفت تا وضو بگيرد و دو ركعت نماز شكر به جا آورد. آنچه كه او را نگران كرده بود، با خير و خوبي گذشته بود. حالا سمانه هم تكليف دل خودش را مي‏دانست و مي‏دانست اگر نمي‏تواند مادر فرزندان علي باشد در عوض مي‏تواند دايه و پرستار آنها باشد و همين برايش كافي بود.

از ورود جميله زني كه از ديليمه به بغداد آمده بود و دست تقدير او را به خانه علي بن حسين آورده بود، سالها مي‏گذشت و محمد و حسين دو پسر وعده داده شده صاحب الامر، عليه‏السلام، حالا هر كدام فقيهي نامور بودند و محمد به خاطر حافظه شگفت انگيزي كه در حفظ و بيان احاديث داشت و هر حديث را بدون ذره‏اي كم و كاست‏بيان مي‏كرد به «صدوق‏» شهرت يافته بود. و در هر مجلسي كه حضور مي‏يافت‏حيرت