قبیلة رنگ خدا

حسین‌علی محمّدی

از روز آغازين خلقت حضرت آدم(ع) و پس از آن در ذرّية ايشان، دو جريان، دو زنجيره، يكي نوراني و ديگري ظلماني در گسترة زمين به راه افتاد. به قول جناب مولانا:

رگ رگست اين آب شيرين آب شور

در خلايق مي‌رود تا نفخ صور 1

جمعي در جويبار و جريان نوراني و شيرين، طعم و صبغة الهي گرفته و از ظلمت رستند و جمعي در جويبار و جرياني ظلماني، صبغة شيطاني گرفته و در گريز از ظلمت، به قبيلة نور پيوستند.

جماعت اوّل، الله، جلّ و علا و دوّمي، طاغوت را وليّ خويش شناختند:

«اللَّهُ وَلِيُّ الَّذينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ الَّذينَ كَفَرُوا أَوْلِياؤُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُماتِ أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فيها خالِدُون؛2

خداوند ولي و سرور كساني است كه ايمان آورده‌اند. آنان را از تاريكي‌ها به سوي روشنايي به در مي‌برد و كساني كه كفر ورزيده‌اند؛ ولي و سرورشان طاغوتندكه آنان را از روشنايي به سوي تاريكي‌ها به در مي‌برد. آنان اهل آتشند كه خود در آن جاويدانند.»

دو جريان، هدايت و ضلالت در طول تاريخ، چونان چشمه‌اي از آب شيرين و شورند كه از ابتداي خلقت تا وقت نفخ صور مردگان، پيش مي‌روند. اين دو، هرگز با هم نمي‌آميزند و هر يك، حسب سنخيّت و تجانس، افراد و جريانات هم‌سو را جذب مي‌كند.

تازيان مر تازيان را جاذبند

نوريان مر نوريان را طالبند 3

ساكنان قبيلة نور و نيكي، از سرچشمة جويبار شيرين، سيراب گشته و ميراث‌دار تعاليم و دريافت انبياي الهي و آيات نازلة آسماني شدند و در مقابل، ساكنان قبيلة ظلمت و شرارت، از جويبار تلخ و شور گمراهي و ضلالت نوشيده و ميراث‌دار ابليس لعين و طاغوت شدند.

نيكوان را هست ميراث از خوش آب

آنچه ميراث است؟ اورثنا الكتاب 4

امام معصوم، صادق آل محمّد(ص)، ادّعانامة ويژة مستضعفان را در قالب «دعاي شريف ندبه» تنظيم و در پيشگاه حضرت قاضي القضات، حكيم متعال و محضر نهاد بيدار انسان‌هاي خردورز ارائه مي‌كنند. در اين ادّعانامه شريف، مصدر و محلّ جوشش آب شيرين، اهل ولايت و واجد صبغه الله و مصدر جريان ظلماني؛ واجد لعنه الله اعلام و سير و سفر دراز اين دو جريان تا نفخ صدر و پرپايي قيامت كبري بيان و معرفي شده است.

بنابر آنچه در روايات و تفاسير آمده، منظور از صبغه الله در آية مباركة:

«صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً وَ نَحْنُ لَهُ عابِدُون 5؛

اين رنگ خداست و رنگ چه كسي از رنگ خدا بهتر است، ما پرستندگان او هستيم.»

دين اسلام ميثاقي است كه خداوند در عهد الست دربارة ولايت علي(ع) از مردم گرفته است.

امام صادق(ع) در اين باره مي‌فرمايند: «مراد از رنگ خدايي، اسلام است.»6 آن حضرت در روايت ديگري فرمودند: «مراد، ولايت امام علي(ع) است كه خداوند در عالم ميثاق، كه از آن تعبير به عالم ذر مي‌كنند، از مردم گرفت.»7

صبغة الله نام آن رنگ لطيف

لعنة الله بوي اين رنگ كثيف 8

حضرات معصومان(ع)، هماره پيروان خود را از شرّ هواهاي نفساني و وسوسه‌هاي رنگين شيطاني برحذر داشته‌اند. دين الهي، در تفاسير به صورت حبل الله، فطرة الله و صبغة الله خوانده شده است. و مراد از صبغة، مي‌تواند پاكي و بي‌رنگي فطرت آدمي باشد كه به تدريج در اثر القائات و اعتقادات رنگارنگ پدر و مادر، رنگ و صبغة ديگر مي‌گيرد.

رنگ باقي، صبغة الله است و بس

غير آن بر بسته دان همچون جرس

رنگ صدق و رنگ تقوي و يقين

تا ابد باقي بود بر عابدين

قبيلة رنگ خدايي (صبغة الله)

در دعاي شريف ندبه، امام معصوم(ع)، پس از حمد و ثناي خداوند، خالق يكتا را به پاس رقم زدن طايفة صبغة الله و دارندگان رنگ خدايي، سپاس مي‌گويد و نيز استقرار خاصّان و محبّان در صف برگزيدگان را سپاس گفته و مي‌فرمايد:

«اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى مَا ما جَرَى بِهِ قضاوُكَ في اَوْلِيائَك...؛

پروردگارا! تو را ستايش مي‌كنم براي هرچه كه جاري شد از حكم و قضايت دربارة اوليائت؛

آنان‌كه، تنها براي خويش و دينت [ابلاغ دين] خالص گردانيدي، زيرا كه؛

برگزيدي براي آنان، نعمت‌هاي باارزش زوال‌ناپذير و ماندگار كه نزد خود توست؛

پس از آنكه، زهد و كناره‌گيري از مقامات، لذّت‌ها، زيور و زينت‌هاي دنيايي را شرط پذيرش قرار دادي؛

و آنان نيز، بر آن شرط متعهّد شدند؛ در حالي كه مي‌دانستي به عهد خود وفا خواهند كرد. پس

آنان را مقبول و مقرّب درگاه خود قرار دادي؛

و به آنان، علوّ ذكر و ياد بلندمرتبه و روشن را پيش آوردي؛

فرشتگان را بر آنها فرو فرستادي؛

با وحي‌ات اكرامشان فرمودي؛

و با دانشت و علمت، آنها را عطا فرمودي؛

آنان را واسطه و وسيلة دخول به بهشت رضوان و رحمت خودت قرار دادي.

جريان جاري صبغة الله از ميان اوليا، در عهد خداوند رحمان و متعهّد به زهد از دنيا، در زمرة مقرّبان درآمدند تا با نعمت بي‌زوال، فرشتگان نازل شونده، كتاب آسماني و دانش وحياني، بي‌هيچ خوف و ترديد، به سوي بندگان خداوند حركت كرده و دستگير و بلد آنان براي رساندنشان به بهشت و چشمة رحمت و لطف پروردگار شدند.

اذن خداوندي، زهد از دنيا، توانايي، دانايي و مقام قرب الي الله، دارايي و داده‌هايي بودند كه اولياء را در هدايت و دستگيري مستضعفان طالب قرب ياري كردند. از همين رو، آنان واجد شرب مدام، وصل مدام و دريافت نعمت بي‌زوال قرب الي الله، نزد مليكٍ مقتدر بودند.

آنچه از دريا، به دريا مي‌رود

از همان‌جا كامد، آنجا مي‌رود 9

پي نوشت‌ها: