از معجزاتی كه ذات اقدس حضرت باری تعالی به دست امام علی(ع) ظاهر كرد، ردّ شمس است كه همة علما و مورّخان و سرايندگان به نظم و نثر انتشار داده و اين پيشامد دو بار برای امام علی(ع) اتّفاق افتاد؛ يكی در زمان پيغمبر(ص) و ديگری پس از رحلت ايشان. ماجراي ردّ شمس اوّل به طوری كه اسماء و امّ سلمه و جابر انصاری و ابو سعيد خدری و عدّه‌اي ديگر روايت كرده‌اند چنين است كه پيغمبر اكرم(ص) در منزل خود بود و امام علی(ع) هم حضور داشت، همان لحظه جبرئيل آمده وحی الهی آورد رسول خدا(ص) سر مبارك خود را روی پای امام علی(ع) گذارد و سر برنداشت تا هنگامی كه آفتاب غروب نمود. امام علی(ع) كه نماز عصر را به جا نياورده بود، بی‌اندازه پريشان شد؛ زيرا نمي‌توانست سر پيغمبر(ص) را از روی زانوی خود بردارد و نمی‌توانست نماز را به طور معمول به جا آورد چاره نداشت به همين جهت همچنان كه بود، با اشاره ركوع و سجود را به عمل آورد.
پيغمبر(ص) پس از آنكه از حال دريافت وحي به خود آمد، به امام علی(ع) فرمود: «نماز عصرت قضا شد.»
عرض كرد: «چاره‌ای جز اين نداشتم زيرا حالت وحي‌ای كه برای شما پيشامد كرده بود، مرا از انجام وظيفه بازداشت.»
رسول خدا(ص) فرمود: «اينك از خدا بخواه تا خورشيد را به جای اوّل برگرداند تا نمازت را به وقت خودش به جا آوری؛
زيرا خدا دعای تو را مستجاب می‌كند. برای اينكه از خدا و رسول او اطاعت كردی.»
امام علی(ع) حسب الامر، از خدا چنان درخواستی كرد دعای او مستجاب شد و خورشيد به محلّی آمد كه مي‌توان نماز عصر را خواند. امام علی(ع) نماز عصر را در وقت خود به جا آورد. آنگاه خورشيد غروب نمود.
اسما گويد: سوگند به خدا هنگامی كه خواست غروب كند، صدایی ارّه مانند كه بر چوب كشيده می‌شود از آن به گوش ما رسيد.
مرتبة دوم كه پس از رحلت پيغمبر(ص) برای آن حضرت ردّ شمس اتّفاق افتاد، ماجرا از اين قرار بود که وقتی ایشان در «بابِل» تشريف داشت و می‌خواست از «فرات» عبور كند، عدّة بسياری از يارانش به عبور دادن مركب‌ها و توشه‌ها از آب فرات اشتغال داشتند. آن حضرت با گروهی از اصحاب، نماز عصر را خواند و مردم هنوز از كار عبور از فرات فارغ نشده بودند كه خورشيد غروب كرد. در نتيجه نماز عصر عدّة بسياری قضا شد و از نماز جماعت با آن حضرت محروم ماندند و در اين خصوص با آن جناب به گفت‌وگو پرداختند. امام علی(ع) كه اصحاب خود را اين‌گونه نگران ديد، از خدای متعال درخواست كرد تا خورشيد را به محلّ اوّل خود برگرداند تا همة اصحاب بتوانند نمازشان را در وقت خود بخوانند. خدای متعال دعای او را اجابت كرد و خورشید در افق وقت عصر ظاهر شد و چون مردم از سلام نماز فارغ شدند، خورشيد غروب كرد و صدای عجيب هولناكی به گوش رسيد كه مردم ترسيدند و به تسبيح و تهليل و استغفار پرداختند و از خدا سپاس‌گزاری نمودند كه چنين نعمتی به آنها ارزانی داشت.
اين خبر در عالم منتشر شد و همه جا نقل مجالس بود.
سيد حميری در اين باره چنين سروده:
چون نماز عصر او قضا شد و آفتاب غروب كرد، دوباره به حال اوّل برگشت.
و نور او هنگام عصر را نمودار ساخت
و سپس چون ستاره كه سقوط كند غروب نمود
و بار ديگر در بابل نيز همين قضيه اتّفاق افتاد
با اينكه چنين پيش‌آمدی برای هيچ گوينده فصيحی پيش نيامده
مگر برای يوشع بن نون و پس از آن برای امام علی(ع)
و آری ردّ شمس از امر عجيبی حكايت می‌كند.
شيخ مفيد، الارشاد، ترجمه ساعدی خراسانی، ص 334 ـ 336.