هنجارشکنی تا بینهایت
چه باور كنيم و چه نكنيم، هرزهنگاري يك حمله است! حمله به باور آدمهايي كه ما برايشان مهم هستيم و آنها براي ما؛ حمله به باورهايي كه اصلاً همين باورها دليل اهمّيت دادن آدمها به يكديگر است...
همة ما ماجراي اسب تروا را شنيدهايم، داستان حيلهاي جنگي كه يونانيها توانستند با توسّل به آن، وارد قلعة تروا شوند؛ قلعهاي كه مدّتها پشت دروازههاي آن توقّف كرده بودند. تروا در حقيقت، داستان نبرد چند سالة يونانيان با اهالي شكستناپذير قلعة ترواست. داستان سپاهي از دشمن كه در دل اسبي چوبي پنهان شده و شبهنگام، وقتي همه خواب بودند دروازههاي شهر را بر انبوه سربازان خويش گشودند و بر افسانة نفوذناپذيري تروا پايان دادند و اين چنين شهر در خوابآلودگي سربازانش تصرّف شد.
اينترنت؛ خوب، بد، زشت
با ورود ماهواره و اينترنت و همهگير شدن اين دو رسانه در ايران، خصوصاً اينترنت، اسب ترواي غربيها در مقابله با ايران حركت كرد و آرام آرام حتّي به اتاق خواب كودكانمان هم خزيد.
ما هر روز كشتگان اين جنگ را ميبينيم؛ كشتگاني كه همراه ما سوار اتوبوس ميشوند، كنار ما مينشينند و حتّي با ما حرف هم ميزنند و همة غصّة اين جنگ همين است! آدمها گلوله ميخورند، مجروح ميشوند، ميميرند؛ امّا كسي حواسش نيست، كسي به كمك آنها نميشتابد و همة غصّة اين قصّه همين است.
وقتي ترواييها اسب پيشكشي يونانيها را وارد شهر كردند، تصميم گرفتند تنديس چوبي را به نشانة پيروزي در ميدان اصلي قرار دهند، غافل از اينكه هيچ گربهاي محض رضاي خدا موش نميگيرد! اينكه چرا اينترنت آمد و چرا آمريكاييها اين لطف بزرگ را به بشريّت كردند، همان قضية گربه و موش و رضاي خداست.
با ظهور اينترنت، همة مناسبات زندگي انساني تحوّل يافت. تجربة زندگي مجازي، رؤياي زندگي دوبارة انسان را زنده كرد. انسانها اين امكان را پيدا كردند تا دوباره متولّد شوند، با اين تفاوت كه همة فاكتورهاي اين زندگي دوباره را خودشان تعيين كنند؛ از جنسيّت گرفته تا ملّيت.
اين وسيلة ارتباطي، مرزها و تعاملات گذشته را شكست و كاربران توانستند با ورود به دنياي مجازي، بدون هيچ محدوديّتي به ايجاد ارتباط با يكديگر و تبادل اطّلاعات بپردازند. دسترسي آسان و بدون دردسر، سهولت ارتباط، جستوجوي پنهان، ارتباط با افراد مختلف و هويّت پنهان، همه ويژگيهاي منحصربهفردي است كه افراد گوناگون را به استفادة هرچه بيشتر از اين رسانه سوق ميدهد و امكان عبور از مرزهاي اخلاقي را بيشتر ميكند.
با آمدن هر پديدة جديدي به زندگي بشر، بحثهاي جدّی دربارة آثار آن شدّت ميگيرد و كارشناسان متعدّد با تخصّصهاي گوناگون به بررسي ابعاد مختلف آثار آن ميپردازند. مثلاً اينكه اينترنت، ارتباطات موجود در آن و فراهم بودن زمينة تبادل هرگونه اطّلاعاتي، چه تأثيراتي بر زندگي فردي و اجتماعي كاربران دارد و آنها را با چه خطراتي روبهرو ميكند؟ راستي ما كه هر روز به اشكال مختلف درگير اينترنت هستيم، آخرين بار كي به چنين پرسشهايي انديشه كردهايم؟!
پيش به سوي حملات جنسي
12 سپتامبر 2002 م. نتانياهو، نخست وزير سابق رژيم صهيونيستي كه اريكة قدرت و جنايت را به ايهود باراك تحويل داده بود، در نطقي از آمريكا خواست طرح تغيير رژيم در دو كشور «ايران» و «عراق» را
در دستور كار قرار دهد. پيشنهاد او براي تغيير اين بود: براندازي عراق با حملة نظامي و براندازي ايران با سريالهاي جنسی!
او كه خودش بارها مثل قصّاب دستور ذبح فلسطينيها را صادر كرده بود، اين بار از آمريكا خواست به جاي حملة نظامي به ايران، سريالهايي پخش كند كه افراد زيباروي جوان را در وضعيّتهاي متنوّعي از برهنگي و در شرايطي نشان دهد كه زندگيهاي فريبندهاي دارند و رابطههاي بيقيد جنسي برقرار ميكنند.
او همچنين گفت: جريان فرهنگ عاميانة غربي به داخل ايران، ميتواند منجر به براندازي جمهوري اسلامي شود و يك انقلاب را عليه حكومت ايران برانگيزاند!
اگر چه نتانياهو در پيامش صريحاً به سريالهاي ضدً اخلاقي اشاره كرده، امّا سادهانگاري خواهد بود، اگر تصوّر كنيم اين حملات تنها در سريالهايي كه از فلان شبكة ماهوارهاي پخش ميشود، خلاصه خواهد شد. اينترنت كارآمدترين و كمدردسرترين ابزاري است كه ميتوان اين حملات را در آن گسترش داد. شيوع خزندة اين رسانه و ويژگيهاي منحصربهفردي كه ذكر شد، گوياي اين مطلب است.
ما البتّه نان اين مدلي نخوردهايم، امّا گندمش را دست خيليها ديدهايم و تقريباً با شيوههاي قديمي اين حملات آشنا هستيم؛ كاست فيلمهاي ويدئويي، مجلّاتي با تصاوير روابط و داستانهاي محرّك غير اخلاقي كه پيشتر آنها را تنها درقالب كتاب ميشد، يافت.
به اين نوع فعّاليتها در اصطلاح پــــورنوگرافي (pornography) يا هرزهنگاري ميگويند كه با ظهور اينترنت، شيوة جديد اين صنعت به نام سايبرسكس (sybersex) به بازار آمد.
اين روزها مطالب بسياري دربارة شيوع هرزهنگاري و سايبرسكس در اينترنت شنيده ميشود؛ امّا چيزي كه شايد از نگاه مردم پنهان باشد، تجارت بزرگي است كه اين حرفه دارد. واقعيّت اين است كه سايتهاي هرزهنگاري، بزرگترين بخش از فروش تجارت الكترونيك را تشكيل ميدهند.
شايد برايتان جالب باشد که بدانيد در آگوست سال 2005 م.، بيشتر از 42% از كاربران اينترنت، از اين سايتها بازديد كردهاند. در همين ماه پانزده ميليارد صفحه، از اين نوع اطّلاعات توسط مخاطبان اينترنت ديده شده است. بهطور متوسط كاربران اينترنت پانزده دقيقه از وقت خود را روزانه صرف مطالعة اين مطالب ميكنند.
داستان؛ انتخاب سرآشپز
اسفند سال 1387 ه .ش. وقتي مركز بررسي جرايم سازمان يافته سپاه، آماري از دستگيري گردانندگان سايتهاي مستهجن فارسي زبان و مسدود كردن پايگاههایشان داد، شايد افراد درجه يك خانوادة متّهمان باور نكردند كه فرزندشان، همسرشان، پدرشان، خواهر يا برادرشان به جرم توليد آثار ضدّاخلاقي، آثاري كه تمام باورها، ارزشها و كانون خانوادههاي ايراني را در طرحي كاملاً سازماندهي شده، هدف قرار گرفته بود، دستگير شدهاند.
اخبار، آمار و اطّلاعات زيادي دربارة اين شبكه، بازتاب داده شده و كساني كه پيگير اخبار اين گروه بودهاند، در جريان هستند كه يكي از فعّاليتهاي مهمّ اين شبكه، گسترش داستانهاي پورنو و تشويق به نگارش و انتشار اين نوع از پورنوگرافي در سايتهاي فارسي زبان است.
در تحليل محتواي سیصد و چهل و یک داستان منتشر شده از سايتهاي هرزهنگاري مورد بررسي، صد و پنجاه داستان توسط راوي زن و دویست و سی و شش داستان توسط راوي مرد نقل شده است.
يكي از دلايلي كه اين شبكه، در ميان گونههاي مختلف پورنوگرافي، بر توليد و انتشار داستانهاي پورنو مانور داده، ميتواند تأثير بسيار بالاي داستان بر مخاطب باشد.
داستانهاي پورنويي با يك روند واقعي، منطقي و سير داستاني پيش ميروند و مخاطب را با خود همراه ميكنند. نكتة ساده، امّا كليدي اينجاست كه چون در داستان، تخيّل خواننده به پرواز درميآيد، بسيار تحريككنندهتر و مخرّبتر از گونههاي ديگر پورنو است؛ به ویژه اينكه در اين داستانها با نوع بوميشده روبهرو هستيم. شخصيّتها، مكانها و برنامهها همه براي مخاطب قابلتصوّر و دستيافتني هستند و تأثيري به مراتب بالاتر از داستانهايي با عناصر غيربومي دارند.
هميشه پاي يك زن در ميان است
يكي از عقايدي كه پورنوگرافها در توليداتشان سعي بر اشاعة آن دارند، ارائة تصويري كاملاً جنسي از زن است.
در صد و هفتاد داستان از مجموعة بررسي شده، درخواست كنندة رابطة جنسي، مردان و در دویست و یک داستان، درخواست از سوي زنان است! ملاحظه ميكنيد كدام كفة ترازو سنگينتر است؟!
بيش از نيمي از اين شخصيّتها، زناي غيرمحصنه دارند، زناي به عنف در 9/2% از داستانها و در 2/15% از داستانها هم شخصيّتها زناي محصنه دارند؛ يعني زنان و مردان متأهلي كه خارج از چارچوب خانواده با هم رابطه دارند.
پيام نتانياهو كه خاطرتان هست؟! نشان دادن جوانان زيبارو در وضعيتهاي متنوّعي از برهنگي. شخصيّت اصلي 6/34% از اين داستانها جوان هستند؛ يعني ايرانياني با ميانگين سنّي بیست تا سی سال و 6/27% از آنها، نوجوان هستند.
در 8/32% از داستانها هم به سنّ شخصيّت اصلي داستان اشاره نشده است. شما وقتي داستان يا رمان تأثيرگذار ميخوانيد، اگر به شخصيّت اصلي اشاره نشده باشد، چه تصوّري دربارة او خواهيد كرد؟
در 3/93% از اين داستانها، رابطه با غيرهمجنس و در سی و هشت داستان رابطه با همجنس بوده است كه در بعضي داستانها هر دو رابطه وجود دارد.
هدف؛ كانون خانواده، آماده؛ شليك
دكتر ووث، روانشناسي كه سالهاي متمادي روي سیصد معتاد، خلافكار و منحرف جنسي كار كرده، عوارض شايع هرزهنگاري را اينطور توضيح ميدهد: اعتياد به هرزهنگاري، خودارضايي، تشديد عمل جنسي كه به شيوههايي منحرف و خشونتآميز كشيده ميشود، حسّاسيتزدايي از هر چيزي در رابطة جنسي كه براي انسانهاي معمولي ميتواند شوكبرانگيز، غيرعادي و غيراخلاقي باشد، اختلال در زندگي زناشويي با بروز بيماريهاي مقاربتي از جمله ايدز و زناي با افراد خانواده يا به تعبير ما محارم.
اينكه اين شخصيّتها از كجا يكديگر را ميشناسند يا آشنا ميشوند نيز مسئلهاي است كه در داستانها به آن اشاره شده است. داستانها به گونهاي نوشته شدهاند كه خواننده، افراد فاميل و كساني را كه به نوعي با كانون خانواده در ارتباط هستند، در اولويّت اوّل براي اين رابطه قرار دهد! 8/42% از اين روابط در جمع فاميل شكل ميگيرد، 2/20% روابط اگرچه فاميلي نيستند، اما از آشنايان خانواده هستند و در 5/37% از روابط نيز نه آشنايي وجود دارد و نه رابطة فاميلي.
در اين ميان، روابطي كه نه به فاميل و نه به آشنايان خانوادگي مربوط ميشود، شامل صد و بیست و هشت داستان است. 3/63% شخصيّتها به صورت اتّفاقي و در خيابان با هم آشنا ميشوند، 6/26% در يك رابطة كاري يا تحصيلي با هم آشنا شدهاند و فقط 8/7% از طريق اينترنت و محيط چت با هم آشنا شدهاند! در تعدادي از داستانها هم اصلاً به اين مطلب اشارهاي نشده است.
هميشه هَپياِند
نتيجة داستانها از نكات تأمّلبرانگيز است؛ اين داستانها چه نتيجهاي دارند و چه احساسي را به خواننده منتقل ميكنند؟
در 5/93% از داستانها يعني سیصد و نوزده داستان، شخصيّتها از ايجاد رابطة نامشروع احساس خوبي دارند، بدون وجود هيچ نگراني و سرزنشي و تنها در 5/6%، نتيجه، عكس اين مطلب بوده است.
لطفاً يادتان باشد كه در داستاننويسي، اگر داستان براي مخاطب، واقعي به نظر برسد و فاكتورهاي موجود در داستان، آشنا باشد، از آنجايي كه به تصويرسازي بهتر مخاطب كمك ميكند، مؤثّرتر خواهد بود.
قصّهپردازي داستانهاي ضدّاخلاقي فارسي در 3/93% از داستانها به شکل واقعي و در 2/1%، از نوع رؤيا و تخيّل معرفی شده است. در نوزده داستان هم اشارهاي به اين مطلب نشده است.
هنجارها را بشكن
چادر و حجاب مذهبي از جمله مؤلّفههايي هستند كه در اين داستانها با هدف بدنامي به آنها اشاره ميشود.
همچنين بهشدّت سعي ميشود هنجارهايي كه مختصّ جامعة ايراني است، چه در عرف و چه در شرع، شكسته شود.
از جملة اين هنجارها، بكارت و اهمّيت آن است كه در صد و سی و هفت داستان اين مجموعه، سعي در حسّاسيّتزدايي از اين مسئله ميشود. تماشاي فيلمهاي مستهجن، مصرف مشروبات الكلي و رابطههاي لجامگسيخته از جمله ضدّارزشهايي هستند كه در داستانهاي مذكور سعي در ترويج آنها ميشود.
در اينكه اين داستانها بر مخاطب خويش اثرگذارند، شكّي نيست؛ زیرا تحقيقات ثابت كرده است، اگرچه اين داستانها در وهلة اوّل، تنها برانگيختگي جنسي دارد؛ امّا مداومت در مطالعة آنها تمامي عوارض اعتياد به هرزهنگاري را خواهد داشت.
دربارة تأثيرات سوء هرزهنگاري بر رفتار انسان، مفسّران اجتماعي دو دسته شدهاند: گروهي كه ادّعا ميكنند هرزهنگاري تنها يك سرگرمي است كه ممكن است براي عدّهاي آموزشي و براي عدّهاي محرّك باشد؛ امّا اصولاً بيضرر است و حدّاقل، دليلي علمي مبني بر مضر بودن آن وجود ندارد.
اين در حالي است كه دستة دوم معتقدند، هرزهنگاري بيضرر نيست؛ بلكه آسيبهاي شديد اخلاقي، فردي و اجتماعي را در پي خواهد داشت.
مصداق این اعتقاد دانشمندان، قاتلان، منحرفان و بيماران جنسي هستند كه يا به اقرار خودشان هرزهنگاري آنها را به اين سو كشانده است يا طيّ تحقيقاتي كه به عمل آمده، مشخّص شده است که همگي از مصرفكنندگان پروپا قرص هرزهنگاري بودهاند.
چه باور كنيم و چه نكنيم هرزهنگاري يك حمله است! يك حمله به تمام آنچه كه چه باورهاي مذهبي داشته باشيم، چه نداشته باشيم، برايمان مهم است؛ حمله به باور آدمهايي كه ما برايشان مهم هستيم و آنها براي ما؛ حمله به باورهايي كه اصلاً همين باورها دليل اهمّيت دادن آدمها به يكديگر است؛ حمله به راز جذّابيت خيلي از موضوعات پنهان در خانوادههاي ايراني و حمله به راز ماندگاري آدمها در چارچوب زندگي مشترك در كنار يكديگر.
متخصّصان علوم رفتاري با نتايج به دست آمده از تحقيقاتشان و اطّلاع از تأثيرات روحي، رواني و اجتماعي اين پديده، خواستار وضع محدوديّتهاي قانوني كارآمد در برخورد با آن هستند؛ برخوردهايي كه در ايران از سال 1387 ه .ش. با انهدام شبكة مضلّين آغاز شده است و كماكان ادامه دارد.
منبع: مجلة پنجره، شمارة 65.