صدرالدّین زینالعبادی
در مقابل روحيّة استكباري كه هم در دوران غيبت و هم در دوران ظهور، مهمترين عامل دشمني و ستيز با امام(ع) است، ميبايست به كارهايي مانند: شناسايي اهداف و راهكارهاي دشمن، آگاهيسازي افراد و جوامع نسبت به اين امر، مقاومت و مقابله در مقابل توطئهها و تحركات دشمن پرداخت. با ترميم و تبيين و ايجاد اعتمادسازي بايد حربة تخريب دشمن را خنثي نمود و با روشنگري و خرافهزدايي براي تعميق ايمان و اعتقادات مردم گام برداشت و توطئه تحريف را ريشهكن نمایيم. در همين باره مقام معظّم رهبري ميفرمايند:
«اثبات اصل مهدویّت در یک محفل علمي با مخاطباني كه اهل علم، تفكّر و استدلالند، جزو آسانترين كارها است و در اين هيچ ترديدي نيست. ايمان و اعتقاد مردم هم خوب است، منتها تعميق اين ايماني كه مردم به امام زمان (ع) دارند، كار بسيار ظريفي است. بخش مهم كار ايجاد مراكز تخصّصي مهدويّت، اين است كه عشق و محبّت و سوز و گدازي كه مردم، به طور طبيعي نسبت به حضرت دارند، در سطح عموم، به ویژه جوانان بايك نگاه عالمانه و آگاهانه همراه نمايند.»
در يك راهكار مناسب، فرقهها و جريانات انحرافي را رسوا نماید، ضعفها و نواقص نظامهايي چون ليبرال دمكراسي و... را بازگو و با ارائة استراتژي مطابق با روايات، در مقابل استراتژيهاي ديگر گام بردارد و در خصوص تعميق و تبيين انديشة مهدويّت تلاش نماید. از جمله راهكارهاي مهم در ترويج و تفهيم فرهنگ مهدوي میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
1. تئوريپردازي دربارة مهدويّت
آموزههاي ديني مهدويّت داراي دامنه و پیشینة تاريخي است و جزو بيناديترين اعتقادات مسلمانان شمرده ميشود و در ميان ديگر اديان نيز با عنوان مصلح جهاني مورد توجه قرار گرفته است. با توجّه به اهمّيت موضوع مصلح جهاني در ميان اديان، لازم است انديشمندان با تئوريپردازي و گفتمانها، نقد و نظرها، نكتهسنجيها و اظهارنظرهاي ژرف دربارة آموزه مهدویّت، به قوّت عملي اين موضوع بين ادياني بيفزايند.
خارج ساختن بحث مهدويّت از عرصههاي سنّتي و مهجور، و وارد كردن آن در محيطهاي پژوهشي علمي موجب ميشود كه مسئلة مهدويّت بر زندگي انسانها اثرگذارد و آنان را با امام عصر(عج) مرتبط سازد.
2. شفّاف ساختن جنبه های شخصيّت و حكومت امام مهدي(عج)
نوشتن دايرةالمعارف، دانشنامه، پاياننامه و رسالة تحصيلي، ايجاد سايتهاي قوي، انتشار مجلّههای تخصّصي، فيلمسازي، و آثار ادبي و هنري در این رابطه چارهساز است. دكترين مهدويّت سزاوار آن است كه در قالب رمان، فيلم، نمايشنامه، و آثار هنري، در سطح جهان ترويج شود.
3. رشد و اعتلای فرهنگ مهدويّت و مفهوم انتظار
در این باره بررسي و تبيين روايات و سخنان تاريخي موجود دركتابهاي اعتقادي و منابع مهم اسلامي مثمر ثمر خواهد بود.
ارائة نادرست موضوع مهدويّت، يكي از عوامل مؤثّر در گريز اشخاص از مسئلة مهدويّت، يا نداشتن باور عميق به امام عصر(عج) ميباشد. وجود پارهاي از سخنان نادرست و بياساس دربارة شخصيّت آسماني امام مهدي(عج)، موجب شده است كه چهرهاي غيرواقعي و اسطورهاي از ايشان ترسيم گردد. پس بايد كوشش شود كه با بررسي تطبيقي روايات و دقّت نظر در آنها، چهرهاي معقول و مهربان و روزآمد از امام عصر(ع) ترسيم شود.
4. توسعة فرهنگ مهدويّت
در این راستا ايجاد كرسي مهديشناسي در حوزهها و دانشگاهها راهگشا است. در تمامي دانشگاههاي جهان، براي شناخت افكار انديشمندان بزرگ كرسيهاي تدريس و پژوهش وجود دارد و تخصّص پارهاي از استادان، تنها تدريس افكار يك انديشمند است؛ به عنوان مثال، برخي استادان در زمينة تدريس انديشههاي ارسطو، تبحّر دارند، در كشور عزيز اسلامي ما نيز بايد براي هريك از ائمّة اطهار(ع) از جمله امام مهدي(ع)، كرسي درس امامشناسي و مهديشناسي گذارده شود و افرادي پرورش يابند كه در زمينة بزرگان هدايت و وحي صاحبنظر
باشند.
آموزة مهدويّت در طول تاريخ فرهنگ اسلامي همواره مورد توجّه انديشمندان اسلامي بوده و هيچ آموزة ديگري به اندازة آن از اهمّيت برخوردار نبوده است؛ امّا به رغم اين اهمّيت، به مثابه يك تئوري و راهكار مهم، مورد توجّه و دقّت نظر قرار نگرفته است، از اينرو بر انديشمندان و فرهيختگان است كه در اين باره به ژرفانديشي و فرهنگسازي بپردازند تا مهدويّت را آن چنانكه شايسته است و در متون ديني سفارش شده، مورد توجّه قرار دهند.
5. لزوم شناخت دشمن و تدارك و مهّيا شدن براي مقابله و دفاع در برابر مهدیستیزان
پس از شناخت و درك وجود دشمنان و معاندان در برابر مفهوم مهدويّت و اسلام و آگاهي از فعّاليتها و تلاشهاي آنان در جهت تخريب فرهنگ مهدويّت، آنچه از نظر عقل و دين اسلام لازم و حقيقي است؛ لزوم شناخت دشمن و تدارك و مهّيا شدن براي مقابله و دفاع در برابر آن است. بدین سان، به منظور ايجاد آگاهي و بيداري در تمامی انسانها نسبت به نياز به امام، نخست بايستي با استفاده از ابزارهاي کارآمد، به تبيين ضرورت نياز به امام و بيمانندي آن پرداخت، دوم آنکه با نقد و بررسي جريان و نظامهاي مدّعي نجات بشريّت، زمينة پذيرش حكومت طيّبة مهدوي را بيشتر فراهم آورد.
برای ايجاد آگاهي و بيداري مسلمانان و شيعيان نسبت به حقيقت و ماهيّت دشمنان اسلام و مهديستيزان، پس ازشناخت ماهيّت دشمن و روشها و اهداف آن، بایسته است با ارائة معارف مهدويّت به دور از خرافهپرستي و بدعتگذاري، در اندیشة مسلمانان و ارائة آن به زبان جهانی و روزآمد، مسلمانان و به ویژه شیعیان را نسبت به حقیقت و ماهیّت چالش مهدویّت آگاه ساخت.
6. معاد باوري انديشمندان و عملگرايي خالصانه
با تکیه بر اندیشة معاد و توجّه به تداوم بشریت در دنیای دیگر، ميتوان فارغ از فتنهها و فسادانگيزيهاي دجّال و دجّالها ره پوييد و به اردوي خداباوران و مهديياوران جهان رسيد.