مجتبی علوی
گاهي دوستان و همسالان، به نوجوان فشار مي‌آورند که استفاده از محصولات هرزه‌نگاری را امتحان كند.
دست‌يابي به تصاوير و فيلم‌هاي غيراخلاقي يا همان هرزه‌نگاری در سنين پايين، يعني كودكي و نوجواني، امروزه، آن هم با توجّه به فناوري‌هاي جديد، مانند اينترنت، از مباحث بسيار جدّي و نگران‌كننده است كه خانواده‌ها وساير اقشار فرهنگي و فرهيختة جوامع، به خصوص متخصّصان علوم رفتاري و روان‌شناسان را به چالش كشيده و نگران ساخته است.
در اين مطلب قصد داريم شما را با دلايل هرزه‌نگاری و پيامدهايي كه اين پديده مي‌تواند بر روي كودكان و نوجوانان داشته باشد، آشنا كنيم. در پايان نيز چند راهكار براي والدين خواهيم داشت.
آمارها نشان مي‌دهد افراد دوازده تا هفده ساله از گروه‌هاي عمدة مراجعه‌كننده به محصولات حاوي هرزه‌نگاری هستند. برخي آمارها نيز بيان مي‌دارند متوسط اوّلين سنّ مراجعه‌كننده به محصولات هرزه‌نگاری، يازده سالگی است كه اين سن نيز در حال كاهش است. در واقع، اين محصولات تبديل به اوّلين و ساده‌ترين مسير براي دريافت اطّلاعات و آموزش جنسي اين دامنة سنّي شده‌اند؛ در حالي‌كه اين تصاوير و فيلم‌ها، از هرگونه آموزش و بيان واقعيّت‌ها و مسائل بهداشتي خالي است و كودكان و نوجوانان را در معرض خطرهاي جسمي و رواني قرار مي‌دهد.
برخي از اين آسيب‌ها و خطرات عبارتند از:
عقايد و نگرش‌هاي غلط جنسي:
محصولات هرزه‌نگاری، به صورت اغراق‌آميز و غيرواقعي رابطة جنسي را نشان مي‌دهند؛ در نتيجه باعث مي‌شوند كودك و نوجوان كه هنوز نگرش و اطّلاعاتي نسبت به امور جنسي ندارد، به صورت كامل اين عقايد و باورهاي غلط را قبول كند و در واقع، اين تصاوير و محتوا را به عنوان الگوي درست رابطة جنسي بپذيرد. بنابراين در بزرگسالي و در برخورد با واقعيّت رابطة جنسي، دچار مشكل خواهد شد.
در معرض خشونت و تجاوز...
برخي افراد بزرگسال كه دچار انحرافات جنسي هستند، ممكن است از تصاوير و فيلم‌هاي محرّك جنسي به طرق مختلف استفاده كنند كه هدفشان تحريك و فريب كودكان و نوجوانان است. از سويي تماشاي اين تصاوير باعث مي‌شود كودك و نوجوان بيشتر در معرض برقراري رابطة جنسي قرار گيرد كه نتيجة آن خشونت و تجاوز جنسي خواهد بود. گزارش‌ها نيز نشان مي‌دهد که متجاوزان جنسي از تصاوير براي تحريك كودكان و همچنين متقاعدسازي و بازداري احساسات آنان استفاده مي‌كنند.
بلوغ جنسي زودرس:
هنگامي كه كودك با تصاوير و محرّك‌هاي مختلف جنسي، زودتر از سنّ مناسب خود برخورد كند، امكان بلوغ جنسي زودرس وجود دارد. اين بلوغ جنسي زودرس گرچه براي پسربچّه ها خوشايند است، در هر حال مي‌تواند براي هر دو جنس آسيب‌ها و مشكلات فراوان خاصّ خود را ايجاد كند، مانند انجام رفتارهاي جنسي زودهنگام، بروز هيجانات منفي ناشي از تغييرات بدني، طرد توسط همسالان، انتظارات بيش از حدّ اطرافيان و والدين و...
تقليد و انجام رفتارهاي جنسي:
مشاهده مي‌شود برخي از كودكان و نوجوانان پس از تماشاي صحنه‌ها و فيلم‌هاي مستهجن، به تقليد آن اعمال با دوستان و حتّي افراد كوچك‌تر از خود مبادرت ورزيده‌اند كه خود مي‌تواند زمينه‌ساز بارداري‌هاي ناخواسته، ابتلا به بيماري‌هاي جنسي و حتّي اعتياد و وابستگي به رابطة جنسي شود.
ايجاد ترس و سردرگمي
در هرزه‌نگاری، معمولاً كودكان و نوجوانان خيلي زودتر از زمان لازم و به طور نابه‌هنگام دربارة روابط جنسي اطّلاعات كسب مي‌كنند؛ درحالي‌كه آمادگي لازم براي انجام چنين كاري را ندارند كه باعث ايجاد سردرگمي و ترس و حتّي حالت تنفّر نسبت به مسائل جنسي در زمان كنوني و آيندة كودك مي‌شود. حتّي مشاهده مي‌شود برخي از كودكان پس از رويارويي با اين تصاوير، به شدّت حالت‌هاي اضطرابي و علائمي مانند كابوس‌هاي شبانه، ناخن جويدن و شب ادراري پيدا كرده‌اند.
دلايل گرايش به
حال كه با برخي از مهم‌ترين آسيب هاي هرزه‌نگاری در دوران كودكي و نوجواني آشنا شديد، بهتر است با دلايل، گرايش به محصولات هرزه‌نگاری در اين سنين نيز آشنا شويد. مطالعه و آگاهي نسبت به اين دلايل، خود مي تواند قدمي مؤثّر در جهت پيش‌گيري از هرزه‌نگاری كودكان و نوجوانان باشد.
كنجكاوي:
اصلي‌ترين دليل گرايش به هرزه‌نگاری در سنين پايين، كنجكاوي دربارة مسائل جنسي است. در اين سن، فرد دوست دارد از فرآيند جنسي آگاهي پيدا كند؛ در حالي‌كه بنا به دلايلي، افراد حتّي تا سنين هجده سالگي اطّلاعات درست و مدوّني در مورد مسائل جنسي فرا نمي‌گيرند و اين اطّلاعات در حدّ مسائل دوران بلوغ، آن هم توسط معلّمان باقي مي‌ماند. در حالي‌كه نوجوان در اوج فشار جنسي است و رويدادهاي جنسي را حس مي‌كند، به غير از دوستان خود به دنبال منابع ديگري مي‌گردد و اين منابع اگر فراهم نشود، به سراغ محصولات هرزه‌نگاری خواهد رفت.
برخورد ناگهاني و تصادفي:
برخي از كودكان و نوجوانان، اوّلين بار محصولات هرزه‌نگاری را به صورت كاملاً ناخواسته و اتّفاقي مشاهده كرده‌اند؛ براي مثال كودكي كه با روشن كردن دستگاه‌هاي صوتي و تصويري، به ناگاه با تصاوير هرزه‌نگاری روبرو مي‌شود؛ زيرا والدينش فراموش كردند كه CD يا DVD را قبلاً از دستگاه خارج كنند يا نوجواني كه در جست‌وجوي اينترنتي خود به صورت تصادفي با يك سايت هرزه‌نگاری آشنا مي‌شود. اين برخوردهاي تصادفي و غيرقابل پيش‌بيني بر كودكان و نوجوانان ثأثیرهای متفاوتي مي‌گذارد. برخي از آنان، حالت شوك و ترس پيدا مي‌كنند و برخي حسّ كنجكاوي، كه باعث مي‌شود دوباره به آن تصاوير مراجعه كنند.
حسّ خوب بزرگ شدن:
تماشاي فيلم‌ها و صحنه‌هاي مستهجن و موارد هرزه‌نگاری به نوجوانان، اين امكان را مي‌دهد كه به خود و ديگران، به خصوص همسالان خودشان، ثابت كنند بزرگ شده اند؛ زيرا تماشاي اين نوع تصاوير براي آنها ممنوع است و محتوايشان خاصّ بزرگسالان است؛ پس از اين طريق، پا جاي پاي بزرگسالان مي‌گذارند. اين حس، همراه با بيان تجربيّات هرزه‌نگاری توسط نوجوان به همسالان و دوستان خود و اينكه توسط آنان تأييد شود، تقويت خواهد شد.
تقليد و فشار همسالان:
گاهي دوستان و همسالان، به نوجوان فشار مي‌آورند که استفاده از محصولات هرزه‌نگاری را امتحان كند. اين در حالي است كه نوجوان از طرفي در معرض اطّلاعات هيجان‌برانگيز دوستان خود قرار مي‌گيرد و بر حسّ كنجكاوي او افزوده مي‌شود و از طرفي توسط همسالان خود، به روش‌هاي مختلف تحريك مي‌شود؛ به طور مثال استفاده از محصولات هرزه‌نگاری را نشان استقلال، بزرگ شدن و هيجان برانگيز توصيف مي‌كنند. در نهايت كودك و نوجوان در مقابل تصميم عدم استفاده، نمي‌تواند مقاومت كند. نتايج تحقيقات نيز نشان مي‌دهد، عمدة راه آشنايي با محصولات هرزه‌نگاری، از طريق دوستان صورت گرفته است كه اين مطلب تأثير عميق گروه دوستان و همسالان را نشان می‌دهد.
چند توصيه به والدين
در حالي كه تصاوير محرّك جنسي به روش‌ها و علل مختلف، مي‌تواند بر روي كودكان و نوجوانان تأثيرگذار باشد، بايد به شما اطمينان دهم هر كودك و نوجواني كه تصاوير محرّك جنسي را نگاه كرد، لزوماً تحت تأثير آن قرار نمي‌گيرد و همة كودكان و نوجوانان به يك اندازه دچار آسيب اين مقوله نمي‌شوند؛ زيرا تأثير هرزه‌نگاری كاملاً تدريجي است و اگر كودك و نوجوان شما تاكنون يك يا چند بار، با تصاوير و فيلم محرّك جنسي روبه‌رو شده است، هنوز جاي نگراني شديد نيست و شما مي‌توانيد مداخلة مناسبي انجام دهيد.
با فرزند خود ارتباط برقرار كنيد:
ارتباطي كه همراه با احترام و با توجّه به نيازهاي نوجوان شما باشد، مي‌تواند سپر محكمي بهم راي جلوگيري از هر آسيب، از جمله هرزه‌نگاری باشد. در زمينة شيوه‌هاي ارتباط با نوجوان، مي‌توانيد از مشاور كمك بگيريد.
با فناوري‌هاي جديد آشنا شويد:
بسياري از روش‌هاي دسترسي فرزند شما به محصولات هرزه‌نگاری، فناوري‌هاي جديد، مانند تلفن همراه، اينترنت و ... است، پس لازم است براي پيش‌گيري، با اين موارد آشنا شويد.
از روش‌هاي خشن و محروم‌سازي استفاده نكنيد:
اينكه بخواهيد وسايل تفريحي فرزندتان را بگيريد يا اينترنت او را قطع كنيد، چارة كار نيست؛ زيرا نوجوان احساس حقارت مي‌كند و در برابر اين مسائل هم كنجكاو مي‌شود، هم مقابله جو.
خودتان آموزش دهيد:
به طور كلّي بيشتر پدر و مادرها نگاه خوبي از صحبت كردن دربارة مسائل جنسي با كودكان خود ندارند، چه برسد به صحبت كردن دربارة هرزه‌نگاری. والدين بايد آگاهي خود را در اين زمينه ارتقا ببخشند و تا آنجايي كه مي‌توانند به فرزندان خود آموزش‌هاي درست بدهند تا ضمن پيش‌گيري، اطّلاعات صحيح و واقعي به آنان داده باشند.
منبع: مجلّة سپیدة دانایی.