ميعادگاه منتظران

صفحات چاپی ۷۸ تا ۸۰

مطالعه در کتاب‌خوان

اشاره: بيش از هزار سال است كه مسجد مقدس جمكران ميعادگاه منتظران و سجده‏گاه مشتاقان كوي مهدي، عليه‏السلام، است. و هر شب چهارشنبه هزاران عاشق دلسوخته از گوشه و كنار ايران اسلامي و ديگر كشورها به اين مسجد رو مي‏آورند تا شايد نشاني از آن يار غايب از نظر بيايند.

به منظور فراهم آوردن امكان ارتباط گسترده‏تر خوانندگان موعود با مسجد شريف جمكران بر آن شديم كه در هر شماره صفحاتي را به اين مسجد اختصاص دهيم.

مطالبي كه در اين صفحات درج مي‏شود همگي توسط معاونت فرهنگي مسجد مقدس جمكران تهيه و تدوين شده و در اختيار علاقه‏مندان موعود قرار گرفته است.

كلام نور

از حضرت مهدي، عليه‏السلام، چنين روايت‏شده است:

... و في ابنة رسول الله، صلي‏الله‏عليه‏وآله، لي اسوة حسنة.

دختر رسول خدا، صلي‏الله‏عليه‏وآله، براي من سرمشق خوبي است. (1)

اسوه كه در زبان فارسي آن را به الگو و سرمشق و نمونه و... معني مي‏كنند. در بخشهاي مختلف زندگي انسان از جمله در اموري چون نظامهاي تعليم و تربيت و انتقال احكام و ارزشهاي مكتبي و... مطرح مي‏گردد و به جهت نتايجي كه بر آن مترتب است از اهميت و جايگاه بسيار والايي برخورد است. توضيح آنكه در تمامي نظامهاي آموزشي و تربيتي در كنار ساير عوامل مساله ارايه الگو براي متعلمين يكي از شيوه‏هاي مهم و در عين حال مؤثر انتقال مواد مورد نظر آموزشي و تربيتي است. چون مجموعه مطالبي كه مقرر شده است‏به متعلمين آموزش داده شود به صورت عينيت‏يافته در كليه اعمال و رفتار افراد متصف به اين مطالب كه همان الگوها هستند نشان داده مي‏شود تا علاقه‏مندان از طريق مطالعه و دقت در عملكردهاي آنها از كم و كيف و نتايج و ثمرات عملي آن در پيشبرد اهداف اصلي زندگي فردي و اجتماعي افراد جامعه مطلع شوند و بعلاوه مشاهده نتايج مثبت عيني، خود انگيزه‏اي باشد تا آحاد جامعه در راستاي گسترش و تعميم اين امور بطور داوطلبانه از روي ميل و رغبت اقداماتي را در حد توانشان به عمل آورند.

بر اين اساس در آيات و روايات اسلامي بارها و بارها در زمينه اهميت الگو و معرفي الگوهاي مناسب و لزوم تبعيت از آنها سخن به ميان آمده است. به عنوان مثال در يكي از آيات قرآن مجيد از وجود مبارك پيامبر اكرم، صلي‏الله‏عليه‏وآله، به عنوان اسوه حسنه (2) كه همه ملزم به پيروي از ايشان هستند ياد شده است‏يعني مردم موظفند با سرمشق قرار دادن مجموعه اعمال و رفتارهاي آن حضرت به تصحيح و تكميل نارساييهاي موجود در عملكردهاي خود بپردازند چرا كه مجموعه سيره فردي و اجتماعي آن حضرت در چارچوب تعاليم عاليه اسلام انجام مي‏شود و به عبارت بهتر عملكردهاي آن رهبر بحق الهي تجسم عيني مجموعه تعاليم قرآن و اسلام است. لذا هر بخش از اعمال و رفتار و گفتار ايشان جت‏براي آحاد امت اسلامي است.

در اين روايت هم كه از وجود

صفحهٔ ۷۹

مبارك حضرت امام زمان، عليه‏السلام، نقل شده است‏به اين حقيقت از بعد ديگري اشاره مي‏شود. اغلب در سطح جامعه اسلامي خودمان به افراد زيادي برمي‏خوريم كه وقتي بحث ظهور حضرت ولي‏عصر، عجل‏الله‏تعالي‏فرجه، و يا وظايف مردم در قبال آن حضرت مطرح مي‏شود سؤال مي‏كنند:

آن حضرت در برخورد با امور جامعه و حوادث مربوط به آن چه شيوه‏اي را در پيش خواهند گرفت؟ و اصولا ما از چه راههاي مي‏توانيم با ملاك و معيارهاي ويژگيهاي رفتاري آن حضرت آشنا شويم؟

شايد يكي از بهترين جوابها در اين زمينه آن باشد كه هر كس از طريق مراجعه به مجموعه رواياتي كه از حضرات معصومين، عليهم‏السلام، درباره ابعاد مختلف زندگي و حكومت آن حضرت وارد شده است مي‏تواند از كم و كيف عملكردها و معيارها و ملاكهاي آن اطلاع حاصل كند. هر چند اين شيوه راههاي مناسب براي آن امر است ولي وجود مبارك حضرت ولي‏عصر، عليه‏السلام، بر طبق اين حديث نوراني، راه نزديكتر و در عين حال همگاني‏تري را نشان مي‏دهند و مي‏فرمايند: مجموعه عملكردها و سيره فردي و اجتماعي دختر بزرگوار پيامبر اكرم، صلي‏الله‏عليه‏وآله، حضرت فاطمه، عليهاالسلام، سرمشق و الگو و مقتداي من است. يعني اگر شما در صدد هستيد كه بدانيد عملكردهاي من چگونه و بر طبق كدام معيارها خواهد بود؛ مي‏توانيد براي پي بردن به اين امر، ابعاد مختلف زندگي آن حضرت را از بدو تولد تا لحظه شهادت مورد مطالعه و بررسي قرار دهيد و ببينيد در عرصه زندگي شخصي در انجام عبادات و تكاليف ديني و در برخورد با اطرافيان و مردم و در پيشامدهاي اجتماعي در برخورد با دشمنان و... به چه صورتي عمل كردند و مجموعه اين رفتار و عملكردها را بر اساس چه ملاكها و در چارچوب چه اصولي انجام دادند. آنگاه مي‏توانيد از برنامه‏ها و اهداف مربوط به قيام من آگاه شويد و روند و جهت‏گيري كارهاي مرا بشناسيد. چرا كه اعمال و رفتار حضرت زهرا، عليهاالسلام، براي من حجت و وجود مباركشان الگو و سرمشق است. اينجا ممكن است كسي سؤال كند چون شرايط دوره ظهور با جريانات عصر زندگي حضرت فاطمه، عليهاالسلام، تفاوت خواهد داشت؛ لذا در اغلب موارد كارهاي اين دو بزرگوار بطور طبيعي بايد با همديگر تفاوت داشته باشد.

در پاسخ به چنين پرسشي بايد گفت: هر چند در ظاهر عملكردهاي اين دو حجت الهي به لحاظ تغيير شرايط فرق خواهد داشت همانطور كه اين تفاوت را در مقايسه برخوردها و اعمال هر يك از معصومين، عليهم‏السلام، با يكديگر هم مي‏بينيم ولي آنچه حائز اهميت است آن كه انگيزه و اهداف و ملاكهاي همه آنها مشترك است‏يعني همه آنها جهت فراهم نمودن زمينه براي حاكميت پيدا كردن احكام الهي تلاش و كوشش كردند؛ منتهي چون هر كدام از آنها با افراد خاصي و با شرايط مخصوصي روبرو بودند لذا بظاهر عملكردهايشان با همديگر فرق مي‏كرد وگرنه همه آنها هدف واحدي را دنبال مي‏كنند.

والسلام

پي‏نوشتها:

صفحهٔ ۸۰

پانویس‌های این مقاله

  1. ۱

    1. بحارالانوار ج‏53، ص‏180.

    بازگشت به متن ↑
  2. ۲

    2. لكم في رسول الله اسوة حسنة. سوره احزاب، آيه 21.

    بازگشت به متن ↑