اشاره: بيش از هزار سال است كه مسجد مقدس جمكران ميعادگاه منتظران و سجدهگاه مشتاقان كوي مهدي، عليهالسلام، است. و هر شب چهارشنبه هزاران عاشق دلسوخته از گوشه و كنار ايران اسلامي و ديگر كشورها به اين مسجد رو ميآورند تا شايد نشاني از آن يار غايب از نظر بيايند.
به منظور فراهم آوردن امكان ارتباط گستردهتر خوانندگان موعود با مسجد شريف جمكران بر آن شديم كه در هر شماره صفحاتي را به اين مسجد اختصاص دهيم.
مطالبي كه در اين صفحات درج ميشود همگي توسط معاونت فرهنگي مسجد مقدس جمكران تهيه و تدوين شده و در اختيار علاقهمندان موعود قرار گرفته است.
كلام نور
از حضرت مهدي، عليهالسلام، چنين روايتشده است:
... و في ابنة رسول الله، صلياللهعليهوآله، لي اسوة حسنة.
دختر رسول خدا، صلياللهعليهوآله، براي من سرمشق خوبي است. (1)
اسوه كه در زبان فارسي آن را به الگو و سرمشق و نمونه و... معني ميكنند. در بخشهاي مختلف زندگي انسان از جمله در اموري چون نظامهاي تعليم و تربيت و انتقال احكام و ارزشهاي مكتبي و... مطرح ميگردد و به جهت نتايجي كه بر آن مترتب است از اهميت و جايگاه بسيار والايي برخورد است. توضيح آنكه در تمامي نظامهاي آموزشي و تربيتي در كنار ساير عوامل مساله ارايه الگو براي متعلمين يكي از شيوههاي مهم و در عين حال مؤثر انتقال مواد مورد نظر آموزشي و تربيتي است. چون مجموعه مطالبي كه مقرر شده استبه متعلمين آموزش داده شود به صورت عينيتيافته در كليه اعمال و رفتار افراد متصف به اين مطالب كه همان الگوها هستند نشان داده ميشود تا علاقهمندان از طريق مطالعه و دقت در عملكردهاي آنها از كم و كيف و نتايج و ثمرات عملي آن در پيشبرد اهداف اصلي زندگي فردي و اجتماعي افراد جامعه مطلع شوند و بعلاوه مشاهده نتايج مثبت عيني، خود انگيزهاي باشد تا آحاد جامعه در راستاي گسترش و تعميم اين امور بطور داوطلبانه از روي ميل و رغبت اقداماتي را در حد توانشان به عمل آورند.
بر اين اساس در آيات و روايات اسلامي بارها و بارها در زمينه اهميت الگو و معرفي الگوهاي مناسب و لزوم تبعيت از آنها سخن به ميان آمده است. به عنوان مثال در يكي از آيات قرآن مجيد از وجود مبارك پيامبر اكرم، صلياللهعليهوآله، به عنوان اسوه حسنه (2) كه همه ملزم به پيروي از ايشان هستند ياد شده استيعني مردم موظفند با سرمشق قرار دادن مجموعه اعمال و رفتارهاي آن حضرت به تصحيح و تكميل نارساييهاي موجود در عملكردهاي خود بپردازند چرا كه مجموعه سيره فردي و اجتماعي آن حضرت در چارچوب تعاليم عاليه اسلام انجام ميشود و به عبارت بهتر عملكردهاي آن رهبر بحق الهي تجسم عيني مجموعه تعاليم قرآن و اسلام است. لذا هر بخش از اعمال و رفتار و گفتار ايشان جتبراي آحاد امت اسلامي است.
در اين روايت هم كه از وجود
مبارك حضرت امام زمان، عليهالسلام، نقل شده استبه اين حقيقت از بعد ديگري اشاره ميشود. اغلب در سطح جامعه اسلامي خودمان به افراد زيادي برميخوريم كه وقتي بحث ظهور حضرت وليعصر، عجلاللهتعاليفرجه، و يا وظايف مردم در قبال آن حضرت مطرح ميشود سؤال ميكنند:
آن حضرت در برخورد با امور جامعه و حوادث مربوط به آن چه شيوهاي را در پيش خواهند گرفت؟ و اصولا ما از چه راههاي ميتوانيم با ملاك و معيارهاي ويژگيهاي رفتاري آن حضرت آشنا شويم؟
شايد يكي از بهترين جوابها در اين زمينه آن باشد كه هر كس از طريق مراجعه به مجموعه رواياتي كه از حضرات معصومين، عليهمالسلام، درباره ابعاد مختلف زندگي و حكومت آن حضرت وارد شده است ميتواند از كم و كيف عملكردها و معيارها و ملاكهاي آن اطلاع حاصل كند. هر چند اين شيوه راههاي مناسب براي آن امر است ولي وجود مبارك حضرت وليعصر، عليهالسلام، بر طبق اين حديث نوراني، راه نزديكتر و در عين حال همگانيتري را نشان ميدهند و ميفرمايند: مجموعه عملكردها و سيره فردي و اجتماعي دختر بزرگوار پيامبر اكرم، صلياللهعليهوآله، حضرت فاطمه، عليهاالسلام، سرمشق و الگو و مقتداي من است. يعني اگر شما در صدد هستيد كه بدانيد عملكردهاي من چگونه و بر طبق كدام معيارها خواهد بود؛ ميتوانيد براي پي بردن به اين امر، ابعاد مختلف زندگي آن حضرت را از بدو تولد تا لحظه شهادت مورد مطالعه و بررسي قرار دهيد و ببينيد در عرصه زندگي شخصي در انجام عبادات و تكاليف ديني و در برخورد با اطرافيان و مردم و در پيشامدهاي اجتماعي در برخورد با دشمنان و... به چه صورتي عمل كردند و مجموعه اين رفتار و عملكردها را بر اساس چه ملاكها و در چارچوب چه اصولي انجام دادند. آنگاه ميتوانيد از برنامهها و اهداف مربوط به قيام من آگاه شويد و روند و جهتگيري كارهاي مرا بشناسيد. چرا كه اعمال و رفتار حضرت زهرا، عليهاالسلام، براي من حجت و وجود مباركشان الگو و سرمشق است. اينجا ممكن است كسي سؤال كند چون شرايط دوره ظهور با جريانات عصر زندگي حضرت فاطمه، عليهاالسلام، تفاوت خواهد داشت؛ لذا در اغلب موارد كارهاي اين دو بزرگوار بطور طبيعي بايد با همديگر تفاوت داشته باشد.
در پاسخ به چنين پرسشي بايد گفت: هر چند در ظاهر عملكردهاي اين دو حجت الهي به لحاظ تغيير شرايط فرق خواهد داشت همانطور كه اين تفاوت را در مقايسه برخوردها و اعمال هر يك از معصومين، عليهمالسلام، با يكديگر هم ميبينيم ولي آنچه حائز اهميت است آن كه انگيزه و اهداف و ملاكهاي همه آنها مشترك استيعني همه آنها جهت فراهم نمودن زمينه براي حاكميت پيدا كردن احكام الهي تلاش و كوشش كردند؛ منتهي چون هر كدام از آنها با افراد خاصي و با شرايط مخصوصي روبرو بودند لذا بظاهر عملكردهايشان با همديگر فرق ميكرد وگرنه همه آنها هدف واحدي را دنبال ميكنند.
والسلام
پينوشتها:
پانویسهای این مقاله
- ۱
1. بحارالانوار ج53، ص180.
بازگشت به متن ↑ - ۲
2. لكم في رسول الله اسوة حسنة. سوره احزاب، آيه 21.
بازگشت به متن ↑