اسلام تنها راه نجات آمريکا و جهان

اشاره: دكتر مايكل برداين، استاد تاريخ دانشگاه آريزونا در آمريكاست. او در سال 1992 به اسلام روي آورد و نام محمد اسعد را برگزيد و هم اكنون مسؤول مركز اسلامي توسان آمريكاست. براي دريافتن انگيزه اسلام آوردن او و ديدگاههايش پيرامون اسلام و مسلمانان آمريكا و نيز مفهوم غرب از نظر مسلمانان آمريكايي و... گفتگوي زير را با او ترتيب داديم:

س: شما يك مسلمان آمريكايي هستيد؛ اين يعني چه؟

ج: اگر يك زن اروپايي يا آمريكايي كه با مردي مسلمان ازدواج مي‏كند، اسلام بياورد، شگفت نخواهد بود. اما مسلمان شدن مردي چون من، غير عادي مي‏نمايد.

البته اين نگرش بسياري از آمريكاييهاست كه دقيق هم نيست. زيرا مردان و زناني اروپايي و آمريكايي وجود دارند كه بي‏آنكه با مسلماني ازدواج كرده باشند، مسلمان شده‏اند و مي‏شوند. اگر چه شمار آنها اندك است، اما رو به فزوني مي‏روند.

هنگامي كه يك مرد يا زن آمريكايي اسلام مي‏آورد با مشكلهاي پيچيده‏اي در خانواده و محل كارش رو به رو مي‏گردد. اين مسأله در خانواده، نه تنها به معناي پشت پا زدن به همه عقايد پيشين خويش، خانواده و جامعه است، بلكه به معناي كنار گذاشتن فرهنگ و نظام ارزشي آمريكايي است. بنابراين چنين كاري تقريباً خائنانه تعبير مي‏شود و تهديدي نسبت به خانواده و جامعه ارزيابي مي‏گردد. به هر حال، ما مسلمانها مي‏دانيم كه قضيه اين گونه نيست. زيرا همه ارزشهاي مورد توجه آمريكاييها مانند آزادي و تلاش براي خوشبختي، ارزشهايي اسلامي هستند كه در چارچوب تعاليم قرآن و سنت پيامبر ما محمد، صلّي‏اللّه‏عليه‏وآله، قرار گرفته‏اند. البته با همين ارزشها در اسلام، بسيار دقيقتر و بااهميت‏تر از آنچه در غرب ديده مي‏شود برخورد شده است زيرا اسلام بر مكارم اخلاق، قداست پيوند همسري و اهميت خانواده تأكيد كرده است، در حالي كه بيشتر آمريكاييها به اين موارد به عنوان مرده ريگهاي بر جاي مانده از گذشته مي‏نگرند.

س: چرا مسلمان شديد؟

ج: اول و پيش از هر چيز، لطف و عنايت خداوند بزرگ بود كه مرا به اسلام خواند. هيچ كار باارزشي انجام نداده بودم و هيچ ويژگي مهمي نداشتم كه در خور چنين تحولي شوم. تنها و تنها فضل خدا بود. دوم اينكه اسلام آوردم براي اينكه تنها راه حل مشكلهاي امروز آمريكا و جهان است. بدون اسلام، آينده‏اي تيره و ناپايدار خواهيم داشت.

سوم اينكه مسلمان شدم چون اسلام، خردزا و منطق‏پرور است. راه‏حلهاي عملي همه مشكلهاي شخصي، ملي و جهاني امروز نيز در اسلام نهفته است. روانشناسي، اقتصاد، سياست، معاملات، اخلاق و ديگر تعاليم اسلامي، آفرينش بي‏مانند آفريدگاري كه همه ما را آفريده نمايان مي‏سازد. يگانه‏اي كه آفريده‏هاي خود را مي‏شناسد. براي مسلمان شدن، چه دلايلي بهتر از اينها مي‏خواهيد؟ امروز آمريكا و جهان، دچار فاجعه‏اي بزرگ و بي‏سابقه شده‏اند. اگر بتوان مانندي براي دوره جاهليت پيدا كرد، همين دوره است. در آغاز سال جاري، مشتي مسيحي تندرو در اوكلاهاما به يك ساختمان دولتي حمله كردند و حدود دويست زن و كودك را كشتند. بي‏درنگ مسلمانها را به خاطر انجام اين جنايت جنون‏آميز محكوم كردند بي‏آنكه دليلي براي اين اتهام داشته باشند و مراكز اسلامي در جاي جاي آمريكا تهديدهايي مبني بر حمله و قتل دريافت كردند.

براي زنان مسلمان و باحجاب، تنگناهايي درست كردند كه در پي آن، يك زن باردار، فرزند خود را از دست داد. دانش‏آموزان و دانشجويان مسلمان نيز با مشكلهايي رو به رو شدند. با همه اين احوال،

آمريكإ؛ مي‏تواند با كمك اسلام، هم خود و هم جهان را نجات دهد. من مسلمان شدم براي اينكه خدا چنين دين خوبي را به ما ارزاني كرد و الگويي به نام محمد، [صلّي‏اللّه‏عليه‏وآله] را براي ما فرستاد و مسلمان شدم براي اينكه اسلام، نسخه نجات جهان و كشورم را در جيب دارد.

س: انديشمندان غربي معتقدند تمدن غرب به سوي بن‏بست گام برمي‏دارد و بشريت را به طرف تمدن انسان بحران‏زده مي‏برد. زيرا دگرگونيهاي معاصر، اوضاع بحراني را وخيمتر كرده است، نظر شما چيست؟

ج: به عقيده من تمدن غربي به بن‏بست مي‏رسد و جاي آن را تمدن اسلامي خواهد گرفت. ان‏شاءالله اسلام رفق و مدارا و نه اسلام اختلاف، تفرقه، دشمني، حزب‏بازي، و... و اسلام قرآن و سنت شريف، جايگزين خواهد شد. اسلامي كه خدا خواسته است نيروي برجسته (و نه سلطه‏گر) جهان در قرن بيست و يكم باشد.

شمار اندكي از مردم، چنين تغييري را در جهان دريافته‏اند. ما به عنوان مسلمان توفيق يافته‏ايم كه اين را بفهميم زيرا از قرآن آموخته‏ايم كه هستي به سوي يك هدف آسماني همواره در حركت است. مسلمانان مي‏دانند كه طلوع و غروب تمدنها بخشي از سنت الهي است كه در پي هدفي خدايي رخ مي‏دهد. بسياري از انديشمندان غربي دريافته‏اند كه تمدنشان به آخر خط رسيده است و از اين مسأله بيمناك شده‏اند. برخي پيش‏بيني مي‏كنند كه اسلام به عنوان تمدني نيرومند جاي تمدن ايشان را مي‏گيرد. بعضي نيز دريافته‏اند كه تمدن اسلامي مي‏تواند همه تمدنها از جمله تمدن غربي را از نيستي برهاند. بد نيست كه در اينجا به برژينسكي، مشاور امنيت ملي كارتر، اشاره كنم. او شهرت خود را مديون پيش‏بينيهايش درباره دگرگوني تمدنهاست و ده سال پيش كتابي نوشته بود و در آن تأكيد كرده بود كه تمدن كمونيستي به زودي نابود خواهد شد. وي اكنون هشدار مي‏دهد كه همين سرنوشت براي آمريكاي بزرگ نيز رقم خورده است و آمريكا از دو قرن پيش، حركت به سوي نابودي را آغاز كرده است برژينسكي با صراحت و تأكيد مي‏گويد: جامعه غوطه‏ور در شهوتها نمي‏تواند آداب اخلاقي جهان را پايه‏ريزي كند و هر تمدني كه نتواند در اخلاق، پيشگام و جلودار باشد، فرو خواهد پاشيد.

س: شما تاريخ اسلام را با چه روشي در آمريكا تدريس مي‏كنيد؟

ج: تاريخ اسلام بخشي از تاريخ جهان است و از آن جدا نيست. هر كس بخواهد تاريخ اسلام را درس بدهد بايد تاريخ جهان را بداند. من در دانشگاه آريزونا با نگرشي اسلامي به تدريس تاريخ اسلام مي‏پردازم به دانشجويانم مي‏گويم كه من مسلمان هستم اما اين مهم نيست. مهم آن است كه بدانيد چرا تاريخ اسلام، اين گونه گسترده و فراگير است. مي‏كوشم

آنها را از همه زوايا و حوادث اين تاريخ، آگاه نمايم و نقاط مشترك تاريخ اسلام و تاريخ غرب را به آنها نشان دهم.

هنگامي كه به برخي مقاطع سرنوشت‏ساز مانند جنگهاي صليبي مي‏رسم، تلاش مي‏كنم ديدگاه اسلامي درباره آنها را تشريح نمايم. همچنين حضور مسلمانان در اسپانيا را به گونه‏اي تحليل مي‏كنم كه براي همه آنها تازگي دارد.

س: تدريس تاريخ اسلام را چگونه آغاز كرديد و واكنش دانشجويان نسبت به ديدگاههاي اسلامي شما چيست؟

ج: تاريخ اسلام را با سيره پيامبر [صلّي‏اللّه‏عليه‏وآله] آغاز كردم و ابتدا فيلم محمد رسول الله [صلّي‏اللّه‏عليه‏وآله] را براي آنها به نمايش گذاشتم اين فيلم، تأثير عميقي بر دانشجويان ديگر نيز به نمايش گذاشت پس از پايان درس، بسياري از دانشجويان نزد من آمدند و براي اطلاعات تازه‏اي كه به آنها داده بودم سپاسگزاري كردند.

س: در مورد تاريخ معاصر يعني استعمار و استثمار جهان اسلام از سوي غرب چه مي‏گوييد؟

ج: در اين مورد نيز دانشجويان را از چگونگي ورود استعمار به آفريقا و خاور ميانه آگاه كرده‏ام از اهداف استعمار و پيدايش و نقش دولت يهود در منطقه، سخن گفته‏ام و اين سخنان در روشنگري ايشان نقش بسزايي داشته است چرا كه اطلاعات آنها در چنين مواردي منحصر به داده‏هاي نادرست و مغرضانه رسانه‏هاي گروهي است من به عنوان يك آمريكايي مي‏دانم چگونه با چنين مردمي حرف بزنم و حقايق را براي آنان بازگو كنم.

س: از جنگهاي صليبي، كه اكنون نهصدمين سالگرد آغاز آن است، سخن به ميان آورديد. شما به اين جنگها چگونه مي‏نگريد و آيا پايان يافته است؟

ج: در اين مورد با تاريخدان توانا، خانم آرمسترانگ هم عقيده هستم. او به منطقه آمده بود تا در مورد چگونگي پيدايش اين جنگها تحقيق كند. نمي‏دانم اكنون در منطقه است يا نه؟ اما به اين نتيجه رسيده بود كه جنگهاي صليبي هنوز پايان نيافته است و برخي همكيشان ما همچنان تلاش مي‏كنند كه اسلام بر پايه بت‏پرستي و هرج و مرج بنا شده و ضد مسيحيت است. در بسياري از كتابهاي درسي اروپا، چنين مفاهيمي به دانش‏آموزان و دانشجويان آموخته مي‏شود. گر چه همه اسناد موجود در اين كتابها، ساختگي است، اما هر كس آنها را مي‏خواند گمان مي‏كند واقعيت دارد.

من تلاش بسياري كرده‏ام كه اين مسأله را براي دانشجويان شرح دهم، اما ذهنيت آنها نسبت به اسلام و پيامبر [صلّي‏اللّه‏عليه‏وآله] همچنان نامطلوب است. هنگامي كه مي‏گويند اسلام به زور شمشير پيش رفته است، براي آنها توضيح مي‏دهم كه اين مسيحيت و صليبها بودند كه به زور شمشير پيش رفتند نه اسلام.

س: غرب براي جهان عرب و اسلام به معناي استعمار است؛ براي شما به عنوان يك مسلمان آمريكايي، غرب چه معنايي دارد؟

ج: نگرش من به غرب، درست مانند نگرش شماست. آمريكا تنها قدرت امپرياليستي جهان است كه در داخل و خارج، هر كاري بخواهد مي‏كند و رژيمهاي ديكتاتوري را در جاي جاي جهان تغذيه مي‏كند. سخن روژه گارودي را يادآور مي‏شويم كه: آمريكا به كشورها كوكاكولا صادر مي‏كند و آنها را وادار مي‏كند كه بخرند.

در سال 1857 آمريكاييها به ژاپن رفتند و توپهاي خود را به سوي كاخ امپراتور نشانه گرفتند و گفتند ما مي‏خواهيم با شما رابطه تجاري داشته باشيم. بنابراين هر چه خواستند كردند. امروز هم آمريكا همين كار ار مي‏كند و مي‏خواهد ژاپن را به امضاي خريد اتومبيلهاي آمريكايي وادار نمايد. آمريكا امروز تنها قدرت بزرگ است، زيرا ستاره استعمارگران كهن (فرانسه، انگلستان و روسيه) تا حدي غروب كرده است. تنها آرزوي من اين است كه آمريكا عقل خود را بازيابد و مردم را به حال خويش واگذارد.

*. اين گفتگو با عنوان »الاسلام يحمل الخلاص لإميركا و العالم« در مجله العالم، شماره 540، تاريخ انتشار مارس 1996 برابر با اسفند 1374، به چاپ رسيده است، و ترجمه آن نيز در شماره 14 مورخ 74/12/12 مجله ترجمان منتشر شده است.

ادامه از صفحة 14

نكته مهم اينجاست كه پالودن نفس از رذايل اخلاقي و در نتيجه غلبه بر هواجس دروني از دايره عقل نظري بيرون است، فلذا انتظار آنكه فردي با خواندن كتب عرفاني و اخلاقي و يا شنيدن پند و موعظه عالمان علوم غريبه، به پرورش نفس و رهايي از جنون جواني تمكن يابد، انتظاري سخت‏بي‏مورد شمرده مي‏شود. و اين مع‏الاسف حقيقت واضحي است كه بخشي از اولياي فرهنگي ما آن را از خاطر برده‏اند. فلذا با ترويج روشهاي خودساخته و ترويج و توسعه سخنرانيهاي بظاهر جذاب عرفاني، در عوض تربيت نسل جوان، به نوعي اباحي‏گري و حداكثر درويش مسلكي در ميان ايشان دامن زده‏اند.

ترويج روشهاي خوديابي و خودهيپنوتيزمي و حتي تعليم نحوه خروج روح از بدن يا فكرخواني نكته قابل تامل ديگري است كه در سالهاي گذشته به روشهاي تربيت جوانان اضافه شده است. افزودن اينگونه چاشنيها به تعاليم غلط گذشته باعث‏شده تا برخي جوانان كه از تربيت ديني صحيح تهي مانده‏اند، با اتخاذ راه‏كارهاي غلط سير و سلوك، به لت‏بي‏اعتنايي به ظواهر شريعت كه اولين و مهمترين گام براي رسوخ در باطن آن محسوب مي‏شود، از دسايس دروني نفس و شيطان غافل مانده و در نتيجه با نوعي تجري و گستاخي بيش از پيش، راه هر گونه اصلاحي را بالكل بر خود ببندند.

در اين ميان آنچه بيش از همه دل را مي‏آزارد، غفلت‏حاكم بر بخش وسيعي از جوانان است كه محور اصلي هدايت صحيح يعني مولي صاحب‏الزمان، عليه‏السلام، را از ياد برده و در اين حديث هيچ گونه تلاشي براي آماده‏سازي آنان براي استقبال از ظهور آن حضرت صورت نمي‏گيرد. البته چنانكه در مقالاتي ديگر هم گفته‏اند مشكل اينجاست كه عموم دست‏اندركاران فرهنگي از امام، عليه‏السلام، اسطوره‏اي دست‏نيافتني ساخته‏اند كه هر گونه ارتباطي با ايشان در ميانه عصر غيبت تا ظهور ناممكن است و ايجاد اين پيوند جز با مشاهده آن بزرگوار ميسور نيست. حال آنكه اگر كوشش صحيحي براي آماده‏سازي نسل جوان براي ظهور و همچنين پذيرش ولايت تكويني آن حضرت صورت مي‏گرفت، جاذبه فوق‏العاده مكتب ايشان خود بخود راه را بر بسياري از انحرافات نسل جوان مي‏بست.

از بزرگان خود شنيده‏ام كه اجداد بزرگوار ما در دوران جواني همواره در انتظار ظهور به سر مي‏برده‏اند و اين خود عاملي بوده كه وضع موجود را كه در واقع وضع ركود است، منتهاي سير جامعه اسلامي بلكه جهاني ندانسته با عدم فريفتگي در برابر بتهاي علم و ثروت و قدرت، در پلكان صعود به سوي ولايت كبري كشيده شوند. اگر چه جوانان بسياري را مي‏شناسم كه در عصر معاصر به اين مانور صبحگاهي روزهاي جمعه خو كرده‏اند، اما به دليل همان تربيتي كه در اين مقاله از آن سخن رفت، جوانان در گذشته اعصار پيشين را در رهيابي به ولايت مولي بقية‏الله الاعظم بسي وثيق‏تر مي‏دانم و چه بسا كه علت آنكه علي‏رغم وجود و حضور نيروهاي كارآمد در عصر ظهور، همه منتظران اصيل اعصار گذشته كه عمري را به صيقل روح و سلاح مشغول بوده‏اند، در رجعتي دوباره به معاصرين عصر ظهور مي‏پيوندند، در همين خلوص و ايمان و آمادگي رزمي گذشتگان نهفته باشد.