قسمت اول

صفحات چاپی ۶ تا ۱۰

مطالعه در کتاب‌خوان

مير احمدرضا حاجتي

و نريد ان نمن علي الذين‏استضعفوا في الارض و نجعلهم‏الائم و نجعلهم الوارثين. (1)

رهبر معظم انقلاب اندك زماني‏بعد از رحلت و عروج روح ملكوتي‏حضرت امام، قدس‏سره، با اشاره به‏اين مطلب مهم و اساسي كه «امام‏كبير ما عصر جديدي را آغاز كردند»،تاكيد فرمودند:

بزرگترين وظيفه ما اين است كه‏مشخصات عصري را كه امام،رضوان‏الله‏تعالي‏عليه، آغاز كردند وملت را در فضاي آن قرار دادند و به‏جهان اعلام فرمودند بدانيم و اين‏مشخصه‏ها را حفظ كنيم... (2)

آنچه بوضوح مشهود است وبيقين محسوس، اين است كه با وقوع‏انقلاب اسلامي در ايران و استمرارآن، جهان در حال انتقال به عصري‏جديد و دوره‏اي نو است. دوره‏اي كه‏ويژگيهاي خاص و منحصر به فردش‏آن را از دگر ادوار مختلف و پرتلاطم‏حيات بشري جدا مي‏سازد. مقام‏معظم رهبري، حضرت آيت‏الله‏

صفحهٔ ۷

خامنه‏اي در تعريف و توصيف اين‏واقعيت مي‏فرمايند:

امروز يك عصر و يك دوران جديدبه وجود آمده است، دوران جديد رابايد دوران امام خميني ناميد: با آغازدوران جديد نه تنها در ايران ياكشورهاي اسلامي مردم به باورهاي‏الهي بازگشته‏اند بلكه در سطح جهان،عقيده‏اي مذهبي و گرايشي معنوي درميان جوامعي كه دهها سال تحت‏سلطه حكومتهاي ضد مذهب زندگي‏كرده بودند رشد نموده است. (3)

ايشان در جاي ديگر، در اين باره‏مي‏فرمايند:

امروز در دنيا گرايش به دين‏شروع شده است. (4)

و تاكيد مي‏فرمايند:

قرن حاضر قرن گرايش عمومي‏بشريت، به معنويت و دين است. (5)

خلف صالح خميني، قدس‏سره،دگر بار تاكيد مي‏نمايند كه:

ما امروز نشانه‏هاي رشد معنويت‏و افول ماديت را در دنيا مي‏بينيم. (6)

در اين عصر كه مقام معظم‏رهبري بحق آن را عصر امام خميني،قدس‏سره، ناميدند امواج گسترده‏توجه به ارزشهاي معنوي و رويكردوسيع بشر جهت‏بازيابي هويت ديني‏و پشت پا زدن به باورهاي‏خداستيزانه در ميان همه ملل و فرق‏دنياي امروز، خصوصا كانون فعلي‏ترويج الحاد و دين‏ستيزي يعني‏جهان غرب، چشمان جهانيان رامتحيرانه به خود خيره نموده است.

به تعبير سيد شهيدان اهل قلم:

اكنون بار ديگر انسان از زمين وقفس خودش روي گردانده است و به‏عالم معني و آسمان توجه يافته...

انسان يك بار ديگر تولد يافته و عصرديگري آغاز شده است. (7)

وي با نگاهي بصيرانه وضعيت‏جهان معاصر را اينچنين تشريح‏مي‏كند:

جهان امروز در دوران انتقال از يك‏عصر به عصري ديگر قرار دارد. و تااين انتقال به انجام رسد ديگر روي‏ثبات را به خود نخواهد ديد.

شهيد آويني با اشاره به مبدا اين‏تحول عظيم مي‏نويسد:

اين دوران با پيروزي انقلاب‏اسلامي در ايران آغاز شده است و به‏اين لحاظ دهه شصت را بايد اولين‏دهه از اين تجديد عهد محسوب‏داشت. (8)

يكي ديگر از انديشمندان معاصرنيز در اين رابطه چنين اظهار مي‏دارد:

اگر بنا باشد تاريخي را براي‏احياي هويت ديني (در جهان معاصر)در نظر بگيريم آن تاريخ 1977 ميلادي‏يعني مقارن با پيروزي انقلاب اسلامي‏ايران كه خيزش عظيمي را براي‏تفكرات ديني در تمام اديان به وجودآورد، مي‏باشد.

وي در ادامه مي‏افزايد:

آخرين آمارها در مورد احياي تفكرديني كه در سال 1990 صورت‏پذيرفته نشان مي‏دهد كه تقريبا 70%مردم اروپا احساس دينداري مي‏كنند.

در تمام اديان از هندوئيسم گرفته تابوديسم و... و انواع فرقه‏هاي‏مسيحيت همه از يك نوع بازگشت‏به‏تفكر ديني خبر مي‏دهند.

وي تاكيد مي‏كند:

انقلاب اسلامي موجب احياي تفكرديني در جهان گشت. (9)

يكي از محققان در تبيين مبدانهضت جهاني دينگرايي در عصرجديد مي‏گويد:

اسلام ديني جهاني است و انقلاب‏اسلامي امروز سراسر عالم را تكان‏داده است وقتي به دنيا نگاه مي‏كنيم‏مي‏بينيم تمام جهان اسلام به حركت‏درآمده است و همه جا صحبت ازتجديد حيات اسلام و لزوم هدايت ورهبري اسلامي است.

ايشان مي‏افزايد:

در كشورهاي ديگر جهان، احترام‏به اسلام و كوشش براي شناخت آن وبه دنبال اين شناخت اعتقاد به اسلام‏روز به روز رشد يافته و حتي اديان‏ديگر هم كم كم معاني تازه گرفته‏اند وسيري نو را آغاز كرده‏اند. (10)

به هر جهت، توجه و رويكرد بشركنوني به حوزه معارف ديني، مذهبي‏جهت‏بازخواني عوامل اساسي ومفاهيم كاربردي شكل‏دهنده حيات‏معنوي و مادي، واقعيتي غير قابل‏انكار بوده كه مورد اعتراف بسياري‏از افراد مطلع و محقق و صاحب‏نظرقرار گرفته است.

و در حقيقت:

بشر كنوني همه اميدش به دين ومعنويت است. بشر سرش به ديوارخورده، باز گشته، تا خود را بيابد،غرب هم همه اميدش الان به دين است.

پوپر و امثال او يعني پوزيتيويستهاكه پشت‏به دين كرده‏اند پنبه غفلت درگوششان است. به وضع معاصر غرب

صفحهٔ ۸

‏نظري بيندازيد! در تفكر غالب‏متفكران معاصر چه اهل دين و چه غيراهل دين توضيحاتي راجع به دين ومعنويت دارند. (11)

امام خميني و احياي فكر ديني

«آرتگا گاست‏» متفكر اسپانيايي‏با اشاره به تحولات عمده‏اي - كه‏ساختار زندگي انسان كنوني بويژه‏انسان غربي را در معرض خطرات‏عمده‏اي قرار داده است - مي‏نويسد:

گفته‏اند و شايد هم نه بي‏دليل كه‏همه اصول نوآورانه عصر جديداكنون خود در وضعيتي بحراني قرارگرفته‏اند. در تاييد اين نظر دلايلي چندوجود دارد كه نشان مي‏دهد انسان‏اروپايي (غربي) مشغول جمع كردن‏خيمه و خرگاه خويش از سرزمين‏نويني است كه طي سيصد سال‏گذشته در آن رحل اقامت افكنده بود،اين انسان آهنگ عزيمت‏به قلمروتاريخي و شيوه زيستي ديگري‏دارد. (12)

در نگاه بسياري از انديشمندان‏واقع‏نگر و تحليلگران منصف تحولات‏بين‏المللي، ملي و تاريخي و... مورداشاره نگارنده سطور فوق، چيزي‏نيست، مگر حيات طيبه‏اي كه بابهره‏گيري از ابعاد مثبت تمدن بشري‏در چارچوب ارزشهاي معنوي واخلاقي و باورهاي ديني و الهي معني‏يافته و تشخص پيدا مي‏كند، باورهاي‏ديني و مفاهيم مذهبي كه دين مبين‏اسلام مصداق متعالي آن و تنهانسخه شفابخش دردهاي ديرين بشراست.

و آنچه در اين مقال بر آن اصرارورزيده و پاي مي‏فشاريم اين مهم‏است كه تقدير الهي و محاسبات غيبي‏بار مسؤوليت تاريخي زمينه‏سازي‏حيات مجدد معنوي بشريت را برعهده يگانه دوران حضرت امام‏خميني، قدس‏سره، نهاد و ايشان بودكه طرحي نو درانداخته و رجعت‏دوباره ساكنان سياره زمين را به‏خداجويي و دين‏باوري رهبري نمودو آن را تعالي بخشيد.

حضرت امام، قدس‏سره، صفحه‏جديدي از حيات پر فراز و نشيب‏انساني را رقم زده و عصر جديدي راآغاز نمودند كه مقام معظم رهبري‏بحق آن را عصر امام خميني،قدس‏سره، ناميدند، عصري كه درنگاه صاحبنظران صاحب بصر،سرآغاز حكومت جهاني اسلام به‏رهبري حضرت ولي عصرحج‏بن‏الحسن العسكري،عليه‏السلام، است.

فصل‏الخطاب در اين زمينه كلام‏نوراني حضرت امام، قدس‏سره،مي‏باشد، آنجا كه فرمودند:

انقلاب مردم ايران نقطه شروع‏انقلاب بزرگ جهان اسلام به‏پرچمداري حضرت حجت، ارواحنافداه، است. (13)

بسياري از صاحب‏نظران‏معاصر با تاييد نظريه شروع دوره‏انتقالي بشر معاصر و رويكرد او به‏قلمرو تاريخي ديگر و شيوه زيستي‏جديد در تشريح ماهيت و بررسي‏ويژگيهاي منحصر به فرد اين دوره‏صراحت‏بيشتري را در كلام خوداستخدام نموده‏اند.

صفحهٔ ۹

پروفسور «ياوس اوسوس‏» تازه‏مسلمان آلماني و قائم‏مقام دانشكده‏فني دانشگاه برمن آلمان و از رهبران‏برجسته مسلمانان آلماني زبان دراروپا در اين ارتباط چنين اظهارمي‏دارد:

بيدارگر]قدس‏سره[امام خميني‏همه موحدان در عصر ماست، احياي‏دين و معنويت در روزگاري كه‏سيطره ماديت و ابزار مادي وانديشه‏هاي ضد معنوي جامعه بشري‏را در چنبره خود گرفته بود مديون‏و ياران]قدس‏سره[امام خميني‏انقلاب اسلامي است. من كلام امام‏و جانشين برحق ]قدس‏سره[خميني‏ايشان - امام خامنه‏اي، روحي فداه، رابه نفخه صور براي «زنده‏دلان‏خاموش‏» روي زمين تعبير مي‏كنم.

وي با اشاره به اينكه هر كس درضمير آگاه خود صداي اسرافيلي‏امام خميني را نشنيد يقينا در خواب‏غفلت مانده است، اضافه مي‏كند:

من با توجه به حقايق آشكاري كه‏در متن واقعي جوامع و حكومتهاي‏غربي مي‏بينم و با توجه به الهاماتي‏كه از اشارات و رهنمودهاي پيامبرگونه امام خامنه‏اي مي‏گيرم يقين دارم‏كه قرن چهاردهم هجري قرن امام‏خميني و امام خامنه‏اي است و اين‏بزرگواران حكومت‏بر روي زمين را به‏دست صاحب‏الزمان، عليه‏السلام، مژده مي‏دهند تا بعد از اين، همه‏اعصار و قرون به نام اهل‏بيت پيامبر،صلي‏الله‏عليه‏وآله، باشد.

احمد هوبي، انديشمند وروزنامه‏نگار تازه مسلمان سوئيسي،نيز در تشريح تاثيرات عظيم انقلاب‏اسلامي در جمع كارشناسان‏سازمان پژوهشي و برنامه‏ريزي‏آموزشي در تهران گفت:

امروز در اروپا احساس مي‏شودسقوط ديوار برلين با انقلاب و قيامي‏كه شما آغاز كرديد مرتبط است. و اين‏قيام اساسي امروز در اروپا محسوس‏است. در اروپا، حدود 12 تا 15 ميليون‏مسلمان زندگي مي‏كنند كه 100 هزارنفر آنها در سوئيس هستند.

وي در ادامه افزود:

نه تنها]قدس‏سره[امام خميني‏مسلمانان را بيدار كردند بلكه بر جهان‏غير اسلام نيز از خود تاثير بر جاي‏نهادند.

ايشان اضافه كردند:

بدانيد آن مرد سالخورده كه رهبرشما بود هرگز نمرده است‏بلكه‏همواره زنده است و فعال، چرا كه همه‏اين تحولات به دست ايشان ايجاد شده‏است. (14)

حمد لنسل، رئيس مركز فرهنگي‏تجديد حيات اسلام در اتريش، طي‏مقاله‏اي تحت عنوان تاثير نهضت‏امام خميني بر اروپا مي‏نويسد:

بي‏ترديد انقلاب اسلامي امام‏خميني نه تنها تصوير تازه‏اي ازاسلام در اروپا ارايه كرد بلكه حتي‏زندگي مذهبي غير مسلمانان را هم‏دگرگون ساخت‏به عبارت ديگر امروزحتي در اروپا نيز مذهبي بودن ارزش‏و معني تازه‏اي يافته است. اين عبارت‏را رئيس جمهور سابق اطريش در يك‏سخنراني بيان كرد كه انقلاب اسلامي‏به تمامي افراد مذهبي اعتبار و اتكاي

صفحهٔ ۱۰