تحــــفة نـــور

مقدّمه

سیّد اهل مراقبه، سیّدبن طاووس، در «مهج‌الدّعوات» روایتی نورانی از سلمان فارسی نقل فرموده که به «دعای نور» شهرت دارد. از محتوای روایت، عظمت این دعا برداشت می‌شود. علاوه بر آن، معلّم این دعای شریف، وجود مبارک پیامبر اکرم(ص) بوده‌اند که آن را به دختر گرامی خود آموخته‌اند و حضرت زهرا(س) صبح و شام بر این دعا مداومت داشته و آن را به دیگران نیز توصیه‌ کرده‌اند. این دعا، جزو تعقیبات نماز صبح 1 و در برخی منابع، از جمله دعاهای صبح و شام شمرده شده است.2 برخی بزرگان، این دعا را یکی از مجرّبات دانسته‌اند.3 در روایات مختلف، آثاری برای این دعا ذکر شده است؛ از جمله جلب رضایت الهی و دفع غضب الهی در هنگام ملاقات خداوند 4 (و به عبارت دیگر، عاقبت به خیری)، دفع وسوسة شیطان در ایّام حیات و رفع تب.

••• متن روایت

سلمان فارسی گوید:

ده روز پس از رحلت رسول خدا(ص) از منزل خود خارج و با حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) روبه‌رو شدم. حضرت به من فرمود:

«ای سلمان! از ما دوری کرده‏ای و به نزد ما نمی‏آيی؟» گفتم: ای حبيب من! يا ابا الحسن! از شخصی مثل شما چگونه می‏توان دوری کرد؟ حزن و اندوه من برای رحلت رسول خدا(ص) مرا مانع بود و نگذاشت در اين چند روز به خدمت برسم.

فرمودند: «بیا به منزل فاطمه(س)، دختر رسول خدا(ص) برویم؛ زیرا او به تو لطف دارد و می‌خواهد از تحفه‏ای كه از بهشت برایش آورده‌اند، به تو بدهد.»

گفتم: آيا بعد از رحلت رسول خدا(ص) از بهشت تحفه‌ای برای او رسیده است؟

فرمودند: «آری. ديروز تحفه‏ای از بهشت برای او آورده‌اند.»

سلمان می‌گوید: به سوی خانة فاطمه(س) حرکت کردم. پس از ورودم به خانه، دیدم که فاطمه نشسته است و یک قطعه عبا دربردارد...آن حضرت فرمودند: بنشين و دربارة آنچه به تو می‏گويم، خوب بیندیش! من ديروز در همين مکان نشسته بودم - درحالی‌که در خانه بسته بود - و دربارة انقطاع وحی از خاندان پیامبر فکر می‌کردم و اینکه دیگر فرشتگان به این خانه رفت و آمد نمی‌کنند. ناگاه در خانه باز شد و سه دختر وارد شدند كه در نيكويی جمال و خوش‌بويی، مانند آنها را نديده بودم. وقتی چشمم به آنها افتاد، بدون اينكه آنان را بشناسم، از جای برخاستم و گفتم: آيا از اهل «مكّه» يا «مدينه» هستيد؟

گفتند: ما حوريّه‏هايی از بهشت هستیم كه خدای مهربان برای زيارت شما فرستاده است؛ زيرا ما بهشتيان مشتاق ديدار شماییم.

من به يكی از آنها كه فكر می‏كردم، به لحاظ سنّ، بزرگتر است، گفتم: نام تو چيست؟

گفت: مقدوده.

گفتم: برای چه اين نام را برای تو گذارده‏اند؟

گفت: زيرا من برای مقداد بن اسود كندی آفريده شده‏ام.

سپس به دومی گفتم: نام تو چيست؟

گفت: نام من ذرّه است.

گفتم: برای چه تو را ذرّه نام نهاده‏اند؟

گفت: زيرا من برای ابوذر آفريده شده‏ام.

به سومی گفتم: نام تو چيست؟

گفت: نام من سلمی است.

گفتم: چرا تو را به اين نام می‏خوانند؟

گفت: برای اينكه مرا برای سلمان، دوست رسول خدا خلق كرده‏اند.

آن سه حوريّه خرمايی به من دادند كه مانند آن را نديده بودم.

سلمان می‌گوید: پس فاطمه‏ برخاسته، آن خرما را برای من آورد و

فرمود: «امشب با اين خرما افطار كن و فردا هستة آن را نزد من بياور.»

خرما را گرفتم و از خانة حضرت خارج شدم. از هر جا كه عبور می‏كردم، از من می‌پرسیدند: آيا مشك و عنبر به همراه داری؟ می‏گفتم: آری.

هنگامی كه وقت افطار شد، با آن خرما افطار كردم؛ ولی هسته‏ای در ميان آن نديدم. روز بعد نزد دختر پيامبر خدا(ص) رفتم و واقعه را برايش بيان کردم. فرمود:

«ای سلمان! چنين خرمايی نبايد هسته داشته باشد؛ زيرا درخت آن با دعايی كه پدرم به من آموخته و من هر صبح و شام آن را می‏خوانم، غرس شده است.»

گفتم: آن دعا را به من بیاموز.

فاطمه(س) فرمود: «اگر دوست داری [خداوند را ملاقات کنی، در حالی‌که از تو خشنود باشد و خشمگین نباشد و تا زمانی که زنده هستی، وسوسة شیطان به تو آسیبی نرساند، بر این دعا مواظبت کن]5 در دنيا دچار تب نشوی، بر خواندن اين دعا مداومت كن.»

دوباره گفتم: آن را به من تعليم بده.

فرمود: «می‏گويی:

بِسْمِ اللهِ النُّورِ، بِسْمِ اللهِ نُورِ النُّورِ، بِسْمِ اللهِ نُورٌ عَلَى نُور،ٍ بِسْمِ اللهِ الَّذِي هُوَ مُدَبِّرُ الْاُمور،ِ بِسْمِ اللهِ الَّذِي خَلَقَ النُّورَ مِنَ النُّورِ، الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ النُّورَ مِنَ النُّورِ، وَ أَنْزَلَ النُّورَ عَلَى الطُّورِ، فِي كِتابٍ مَسْطُورٍ، فِي رَقٍّ مَنْشُورٍ، بِقَدَرٍ مَقْدُورٍ، عَلَى نَبِيٍّ مَحْبُورٍ، الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هُوَ بِالْعِزِّ مَذْكُورٌ، وَ بِالْفَخْرِ مَشْهُورٌ، وَ عَلَى السَّرَّاءِ وَ الضَّرَّاءِ مَشْكُورٌ، وَ صَلَّى اللهُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِين‏؛

به نام خدای نور. به نام خدای نور نور. به نام آن که نوری بر نوری است. به نام خدایی که تدبیرگر امور است. به نام خدایی که نور را از نور آفرید. ستایش خدایی را که نور را از نور آفرید و نور را در کوه طور فروفرستاد، در کتابی برنوشته، در ورقه‌ای گشوده، با اندازه‌ای درخور، بر پیامبری آراسته. ستایش خدایی را که به عزّت یاد می‌شود و به عظمت، مشهور است و بر شادی و بدحالی، سپاس‌گزاری می‌شود و درود خدا بر سرور ما، محمّد و خاندان پاکش.»

سلمان می‏گويد: اين دعا را فراگرفتم و به بيش از هزار نفر از اهالی مدينه و مكّه كه دچار تب شده بودند، تعليم دادم و همة آنها به لطف خدا از تب نجات يافتند.6

پی‌نوشت‌ها: