ابراهیم شفیعی سروستانی
••• اشاره
موعود, در دو شمارة پیدرپی (158 و 159) موضوع «مستهجنپردازی و هرزهنگاری در جهان معاصر» را طرح و مجموعهای از مقالات و گزارشهای مرتبط را ارائه کرد تا ضمن شناسایی هجمهای از مسیر رسانههای مستهجنپرداز و هرزهنگار, مجال بازدارندگی را در میان آحاد جامعه و به ویژه خانوادهها فراهم آورد. مقالة حاضر، سعی در واکاوی راههای مقابله با این معضل و بیان وظایف رسانههای پرمخاطب از جمله رسانة ملّی دارد.
••• مقدّمه
نظام جمهوري اسلامي، از ابدای تأسیس، نظامي ارزشي تعریف شده است كه در آن، وظيفة دولت، تنها به تأمين رفاه و آسايش مادّي شهروندان محدود نميشود؛ بلكه در آن به رشد و تعالي معنوي تك تك افراد جامعه نيز توجّه جدّي به عمل میآید. در مقدّمة قانون اساسي در اين باره چنين آمده است:
...هدف از حكومت، رشد دادن انسان در حركت به سوي نظام الهي است. (و إلي اللّه المصير) تا زمينة بروز و شكوفايي استعدادها به منظور تجلّي ابعاد خداگونگي انسان فراهم آيد. (تخلّقوا بأخلاق الله)...
بر همين اساس در اصل سوم اين قانون كه به بيان وظايف دولت جمهوري اسلامي اختصاص يافته است، ميخوانيم:
دولت جمهوري اسلامي«ايران» موظّف است براي نيل به اهداف مذكور در اصل دوم، همة امكانات خود را براي امور زير به كار برد:
1. ايجاد محيط مساعد براي رشد فضايل اخلاقي، بر اساس ايمان و تقوا و مبارزه با كلّية مظاهر فساد و تباهي...
بيترديد، نظامي كه هدف آن رشد دادن انسان در حركت به سوي نظام الهي و يكي از رسالتهاي اساسي آن ايجاد محيط مساعد براي رشد فضايل اخلاقي و مبارزه با كلّية مظاهر فساد و تباهي است، نميتواند نسبت به آسيبها و ناهنجاريهاي اجتماعي و اخلاقي بيتفاوت باشد؛ به ويژه آسيبها و ناهنجاريهايي که کيان خانوادهها و سلامت اخلاقي جوانان و نوجوانان اين سرزمين را تهديد ميکند.
با توجّه به آنچه گفته شد، در شرايط کنوني جامعة ما که روابط و رفتارهاي ناهنجار جنسي، روز به روز در آن گسترش و عمق بيشتري پيدا ميکند، بر همة سازمانها و نهادهاي فرهنگي، آموزشي، پژوهشي و اجرايي لازم است که با همة توان خود، براي آگاهيبخشي به همة اقشار جامعه؛ به ويژه خانوادهها، جوانان و نوجوانان، در زمينة آسيبها و مخاطرات روابط و رفتارهاي ناهنجار جنسي و همچنين آموزش راههاي در امان ماندن از اين آسيبها و مخاطرات به آنان، وارد ميدان شوند.
البتّه بايد توجّه داشت که ورود به اين حوزه اگر بدون داشتن راهبرد دقيق و مشخّص و بدون توجّه به بايستههاي موجود در اين زمينه باشد، ميتواند موجب دامن زدن به آسيبها و ناهنجاريهاي موجود در اين زمينه شود. از اينرو، در مقالة حاضر، مهمترين بايستههاي پرداختن به آسيبها و ناهنجاريهاي اجتماعي و اخلاقي موجود در جامعة ما، به ويژه ناهنجاريهاي موجود در روابط و رفتارهاي جنسي را بررسی میکنیم.
مهمترين بايستههاي ورود به سازمانها و نهادهاي فرهنگي، آموزشي، پژوهشي و اجرايي حوزة يادشده، عبارتند از:
•••1. تبيين دقيق راهبردها و سياستهاي کلان
چنانکه گفته شد، براي جلوگيري از هرگونه آسيب و افراط و تفريط، پيش از ورود سازمانها و نهادهاي فرهنگي، آموزشي، پژوهشي و اجرايي به حوزة آسيبها و ناهنجاريهاي اجتماعي و اخلاقي، به ويژه حوزة آسيبها و ناهنجاريهاي موجود در روابط و رفتارهاي جنسي، بايد راهبردها و سياستهاي کلان و دراز مدّت نظام اسلامي در اين زمينه، با بهرهگيري از ديدگاههاي صاحبنظران حوزة دين و کارشناسان توانمند، متعهّد و متديّن حوزههاي جامعهشناسي، روانشناسي، حقوق، اخلاق، رسانه و ارتباطات تبيين و ابلاغ گردد.
برای تدوین این راهبردها و سياستهاي کلان، ابتدا باید با نگاهی دقیق و عالمانه، از یک سو نقاط قوّت و ضعف نظام جمهوری اسلامی در مواجهه با آسيبها و ناهنجاريهاي اجتماعي و اخلاقي به خوبی شناسایی و از سوی دیگر تهدیدها و فرصتهای پیش روی این نظام برای اصلاح و ساماندهی روابط فردی و اجتماعی مردم بر مبنای باورها، ارزشها و احکام اسلامی به دقّت تببین گردد.
تنها در اين صورت است که ميتوان تا حدّ زيادي مطمئن بود که اقدامهاي سازمانها و نهادهاي مسئول در اين زمينه، در راستاي موازين و چارچوبهاي شرعي و اهداف و آرمانهاي نظام اسلامي باشد.
•••2. داشتن برنامة جامع، مستمرّ و درازمدّت
برطرفکردن آسيبها و ناهنجاريهاي اجتماعي و اخلاقي و اصلاح و ساماندهي روابط و رفتارهاي گوناگون افراد جامعه در چارچوب نظام ارزشي و اخلاقي مورد قبول رهبران جامعه، امري مقطعي، کوتاه مدّت و سريع الحصول نيست؛ از اينرو، براي تحقّق راهبردها و سياستهاي کلان نظام اسلامي در اين زمينه، بايد برنامهاي جامع، مستمرّ و درازمدّت با استفاده از ظرفيّت سازمانها و نهادهاي مختلف آموزشي، پژوهشي، حوزوي و دانشگاهي، از يک سو و بهرهگيري از توانمنديهاي همة سازمانها و نهادهاي مسئول کشور، از سوي ديگر، تهيّه و اجرا شود.
•••3. توجّه دقيق به آموزههاي اسلامي در ارائة راهکارها
يکي از مهمترين نکاتي که در زمينة مقابله با آسيبها و ناهنجاريهاي اجتماعي و اخلاقي و ساماندهي روابط و رفتارهاي گوناگون افراد جامعه، به ويژه در حوزة روابط و رفتارهاي جنسي، بايد به آن توجّه داشت، رعايت دقيق آموزههاي اسلامي در ارائة راهکارهاست. متأسّفانه در سالهاي گذشته، شاهد بودهايم که برخي به بهانة جلوگيري از بيماريهاي مقاربتي، به فکر ساماندهي و قانونيکردن پديدة روسپيگري در جامعة اسلامي ايران افتادند و طرحها و برنامههايي نيز براي اين موضوع ارائه دادند که موجب عکسالعمل جدّي مراکز و نهادهاي مذهبي کشور شد.1
بنابراين، همة سازمانها و نهادهاي مسئول کشور بايد بسيار مواظب باشند که در پرداختن به آسيبها و ناهنجاريهاي اجتماعي و اخلاقي که يکي از ضرورتهاي انکار ناپذير جامعة ماست، خداي ناکرده با تمسّک به برخي آموزههاي روانشناسانه يا جامعهشناسانة غربي، آگاهانه يا ناآگاهانه، آموزههاي اسلامي را زير پا نگذارند.
•••4. تفکيک دقيق مسائل و مشکلات جنسي افراد مجرّد و متأهّل
در حال حاضر در جامعة ما مسائل، مشکلات و ناهنجاريهاي فراواني در حوزة روابط و رفتارهاي جنسي وجود دارد که بخشي از آنها مربوط به جوانان مجرّد و بخشي ديگر مربوط به زنان و مردان متأهّل
است. براي پرداختن دقيق و کارشناسانه به اين مسائل، مشکلات و ناهنجاريها و چارهجويي براي حلّ آنها بايد ابتدا آنها را با توجّه به دو گروه يادشده تقسيم کرد و آنگاه به بررسي هريک از آنها پرداخت.
در حال حاضر، مهمترين و شايعترين ناهنجارهايي جنسي موجود در ميان جوانان و نوجوانان ـ بر اساس آمار و اطّلاعات موجودـ عبارتند از:
الف) گرايش به تماشاي تصاوير و فيلمهاي مستهجن (هرزهنگاري) و در پي آن، رفتارهاي جنسي ناهنجار؛ مانند خودارضايي؛2
ب) روابط غيرمشروع با جنس مخالف که اين روابط از يک چت ساده در فضاي مجازي تا برقراري ارتباط جنسي در نوسان است.3
بالا رفتن سنّ ازدواج در جامعة ما و فراهم نبودن امکان ازدواج براي بسياري از جوانان نيز به اين ناهنجاريها دامن زده است.
مهمترين مسائل و مشکلات جنسي افراد متأهّل نيز عبارتند از:
الف) بياطّلاعي و ناآگاهي برخي از زوجهاي جوان نسبت به نيازهاي جنسي همسران خود و نداشتن توانايي لازم براي ارضاي جنسي آنها. اين مسئله موجب نارضايتي برخي از زنان يا مردان از زندگي زناشويي خود و در نتيجه جدايي آنها از همسرانشان شده است؛4
ب) گرايش برخي مردان به رفتارها و ارتباطهاي جنسي نامتعارف به دليل بالا رفتن آستانة ارضاي جنسي و ارضا نشدن در رابطة جنسي با همسر خود. اين موضوع بيشتر متأثّر از الگوهاي روابط جنسي ارائه شده در شبکههاي ماهوارهاي و تماشاي فيلمها و عکسهاي مستهجن است.5
•••5. توجّه به مرزهاي حيا و خودداري از دامن زدن به مسائل جنسي
در پرداختن به مسائل و مشکلات جنسي جامعه بايد بسيار مراقب بود که طرح اين مباحث موجب از بين رفتن مرزهاي حيا و عفاف و دامن زدن به مسائل جنسي در جامعه نشود. اين موضوع، به ويژه با توجّه به ويژگيهاي جامعة ايران و حسّاسيت نهادهاي مذهبي و اقشار متديّن جامعه، به طرح مباحث جنسي در رسانههاي همگاني اهمّيت بسزايي دارد.
البتّه اين سخن به معناي سکوت و بيتفاوتي در برابر مسائل و مشکلات جنسي جامعه، به بهانة حفظ مرزهاي حيا و عفاف نيست؛ زيرا اين روش خلاف سيرة اهل بيت(ع) و اصحاب آنهاست؛ بلکه منظور اين است که در پرداختن به اين مسائل و مشکلات، دقّت و مراقبت کامل را در انتخاب زمان، مکان و شيوة اطّلاعرساني و آگاهيبخشي، نوع رسانه ديداري، شنيداري يا نوشتاري، مخاطب، ساختار برنامهسازي، جنسيّت و سنّ و سال مشاور و کارشناس، چگونگي بيان و... به کار برد که ضمن بيان دقيق مسائل و مشکلات و ارائة راهکار براي برطرف کردن آنها، از پيامدهاي منفي نيز تا حدّ امکان کاسته شود.
•••6. پرهيز از نگاههاي تقليلگرايانه و ساده انگارانه
درست است که روابط و رفتارهاي جنسي ناهنجار، معمولاً سلامت فرد و جامعه را به خطر مياندازند و موجب گسترش بيماريهاي جسمي و روحي مختلف، به ويژه بيماريهاي خطرناکي، چون ايدز ميشوند؛ ولي اينکه ما روابط نامشروع جنسي را که در آموزههاي اسلامي اين همه از آن نهي و مجازاتهاي سنگين براي آن در نظر گرفته شده و از اين بالاتر، آثار و پيامدهاي گوناگون اجتماعي و تکويني؛ مانند تزلزل و فروپاشي کانون خانوادهها، درهمريختگي
نسبها ، از بين رفتن پيوندهاي نسبي، رواج امراض کشنده و بيماريهاي ناشناخته، کوتاه شدن عمر، افزايش مرگهاي ناگهاني و افزايش زلزلههاي ويرانگر، براي آن برشمرده شده است،6 در اين حد کوچک کنيم و با آن تنها به عنوان تهديدي براي سلامت جسمي جامعه برخورد کنيم، بسيار تقليلگرايانه و سادهانگارانه است.
بنابراين، در همة طرحها و برنامههايي که با هدف اصلاح ناهنجاريهاي موجود در روابط و رفتارهاي جنسي جامعة ما تهيّه ميشود، بايد به همة جوانب ديني، اخلاقي، اجتماعي، فرهنگي، تربيتي و روانشناختي اين موضوع توجّه شود و بسيار مراقب بود که اين ناهنجاريها در حدّ يک بيماري يا امر خلاف بهداشت عمومي تقليل داده نشوند.
•••7. توجّه به طرحها و برنامههاي نظام سلطه براي ترويج ناهنجاريهاي جنسي
نظام سلطه از سال 2005م. به اين سو، در پي تصميم کميتة خطر جاريِ «آمريکا» براي براندازي نظام جمهوري اسلامي با بهرهگيري از ابزارهاي جنگ نرم، بهويژه نبرد رسانهاي، طرح و برنامة گسترده و سازمانيافتهاي را براي گسترش فساد و تباهي در ايران با استفاده از شبکههاي متعدّد و متنوّع فارسيزبان ماهوارهاي آغاز کرد. مهمترين موضوعهايي که در اين شبکهها دنبال ميشوند، عبارتند از: ترويج سبک زندگي غربي، عاديسازي روابط نامشروع، قبحزدايي از پديدههايي چون خيانت زن به شوهر، دوستي با جنس مخالف، رابطة جنسي قبل از ازدواج، بارداري قبل از ازدواج، فرزند نامشروع، سقط جنين، همجنسبازي، خودارضايي و.. .7
با توجّه به آنچه گفته شد، در هرگونه برنامهريزي، سياستگذاري و تدابیر اجرایی در زمينة اصلاح روابط و رفتارهاي ناهنجار جنسي بايد به طرحها و برنامههاي نظام سلطه براي ترويج ناهنجاريهاي جنسي در جامعة ما، توجّه و با شناخت دقيق آنها، طرحها و برنامههاي لازم را براي خنثي کردن کيد و مکر دشمنان آماده کرد.
•••8. توجّه به تجربة جوامع غربي در مواجهه با نيازهاي جنسي
بيترديد، توجّه به تجربة جوامع غربي در مواجهه با موضوع نيازهاي جنسي جوانان و دورههاي مختلفي که غربيان در اين زمينه، پشت سر گذاشتهاند، ميتواند براي جوامع ما بسيار مفيد باشد.
با نگاهي به تاريخ مغرب زمين درمييابيم که اين جوامع از دهة شصت ميلادي تاکنون، سه دوره را در اين زمينه پشت سرگذاشتهاند که عبارتند از:
8ـ1.دورة آزادي جنسي 8
در اين دوره، همة موانع موجود در زمینة روابط آزاد و خارج از چارچوب ازدواج برداشته شد و افراد آزاد بودند که بدون هيچگونه محدوديتي با يکديگر روابط جنسي داشته باشند.
اين دوره که در پي انقلاب جنسي دهة شصت ميلادي آغاز شد، پیامدهاي ناگوار فرهنگي، اجتماعي و بهداشتي فراواني براي جوامع غربي داشت.9 انديشمندان غربي دربارة پيامدهاي اين سبک، به چند مسئلة مهم اشاره ميکنند که به اختصار، عبارتند از:
الف) شيوع بيماريهاي مقاربتي؛
ب) افزايش بارداريهاي ناخواسته در نوجواني؛
ج) افزايش فرزندان نامشروع و بيسرپرست؛
د) کاهش ازدواج و تشکيل خانواده.10
بر همين اساس، کارشناسان غربي، طرحي نو درانداختند و سبکي جديد ارائه کردند تا از پیامدهاي اين سبک در امان باشند:
8ـ2. دورة سکس سالم11 (آزادي جنسي+وسايل پيشگيري)
در اين دوره نیز روابط جنسي آزاد بود؛ ولی براي مهار پیامدهاي زيانبار آزادي جنسي، به استفاده از وسايل پيشگيري توجّه و حتّي در مدارس نیز در این زمینه به دانش آموزان آموزش داده شد.
به نظر ميرسيد اين روش بايد بهترين روش باشد؛ امّا مرور زمان چيز ديگري را نشان داد.
انديشمندان غربي در بيان پیامدهاي اين سبک، به اين موارد اشاره ميکنند:
الف)ناکارآمدي در پيشگيري از بيماريهاي مقاربتي؛
ب) افزايش نگرانيهاي خانوادهها و جوانان و نوجوانان؛
ج) افزايش بيبند و باري و افول ارزشهاي اخلاقي؛
د) تداوم کاهش ازدواج و تشکيل خانواده.
8ـ3. دورة خويشتنداري جنسي 12
مشکلات اجتماعي يادشده، انديشمندان غربي را به طرح ايدهاي واداشت که ميتوان آن را يک نقطة عطف دانست و اين چيزي نيست جز خويشتنداري جنسي.13 انديشمندان غربي به خصوص آمريکايي، اکنون از چيزي به نام خويشتنداري جنسي ياد ميکنند. شعار اين انديشمندان اين است: فقط خويشتنداري جنسي تا هنگام ازدواج؛14 يعني تنها راه نجات از آن پیامدهاي هولناک و زندگيسوز، عفاف يا خويشتنداري جنسي است. بر همين اساس برنامة فقط خويشتنداري 15 را طرّاحي کرده و بر مبناي آن، به ترويج عفاف در ميان جوانان و نوجوانان آمريکايي ميپردازند.
هم اکنون سازمانهاي غيردولتي 16 متعدّدي، مثل بهترين دوست17، عشق حقيقي منتظر ميماند 18 و حلقة نقرهاي 19 در حال اجراي اين برنامه در آمريکا هستند. در سال 1981م. برابر با 1360 ه .ش. . قانوني به نام قانون عفاف 20 در کنگرة آمريکا به تصويب رسيد که بر اساس آن، دولت موظّف به حمايت مالي از سازمانهاي غيردولتي فعّال در برنامة فقط خويشتنداري شد. در سال 2002 م. 000/000/40 دلار، در سال 2003م. 000/000/73 دلار و در سال 2005م. 000/000/170دلار بودجه به اين برنامه اختصاص يافت. جالب اينجاست که درخواست دولت آمريکا براي سال 2005 م. 000/000/250 دلار بود که کنگره تنها با 170 ميليون دلار آن موافقت کرد.21
در اين برنامه، به بحث پیامدهاي مثبت خويشتنداري جنسي نيز پرداخته شده و فوايد آن براي جوانان و نوجوانان تشريح شده است.22
در هرحال، تجربة غرب نشان داده که عفاف يک ضرورت زندگي است نه يک تشريفات ديني و خداوند متعال، عفاف را جز براي سعادت و بهروزي بشر نخواسته است.
بر اين اساس، شايسته است که در برنامهريزيها و سياستگذاريهاي حوزة روابط و رفتارهاي جنسي و همچنين طرحها و برنامههاي اجرايي اين حوزه، به تجربة شکستخوردة غربيان در زمينة آزادي جنسي و ترويج سکس سالم و بازگشت آنها به عفاف و خويشتنداري جنسي توجّه شود تا خداي ناکرده کساني به بهانة جلوگيري از بيماريهاي جنسي، ما را به سراب سکس سالم نکشانند.
بيان عالمانه، جذّاب و رسانهاي تجربة شکست خوردة جوامع غربي در آزادي بي حدّ و مرز غرايز جنسي و آثار و پیامدهاي ناگوار فردي و اجتماعي آن، براي برخي از کساني که در پي دستيابي به چنين آزادي در جامعة اسلامي ما هستند نيز، بسيار درسآموز خواهد بود.
•••9. توجّه به مهارتهاي خويشتنداري جنسي
مهارتهاي خويشتنداري جنسي را در دو بخش ميتوان دستهبندي کرد: مهارتهاي شناختي، معنوي و مهارتهاي رفتاري.
9ـ1. مهارتهاي شناختي، معنوي
شناخت، منشأ رفتارها و احساسات انسان است. خويشتنداري و بازداري، در هر قلمرويي از جمله در قلمرو جنسي، نيازمند برخورداري از شناختها و باورهاي لازم است. اين جاست که مفاهيمي همانند معرفت، ايمان و باور به خدا معنا مييابند. ايمان و باور به خدا، يکي از مهمترين عوامل در تقويت خويشتنداري جنسي است که کمتر مورد توجّه قرار گرفته و مقفول مانده است.
نقش ايمان در خويشتنداري جنسي، بحث دامنهداري است که نميتوان در اين نوشتار، به آن پرداخت. اموري همچون محبّت به خدا، شکر، حيا، اميد به بهشت، ترس از دوزخ و... از زيرمجموعههاي اين بحثند.
9ـ2. مهارتهاي رفتاري
هدف از آموختن مهارتهاي رفتاري، کاهش زمينههاي خطر جنسي است. براي تحقّق خويشتنداري، بايد زمينههاي خطر را کاهش داد. اين راهبرد، خود دو بخش دارد: کاهش تماس و کاهش تحريک که در ادامه، به بررسي آنها ميپردازيم:
9ـ2ـ1. کاهش تماس
مراد از کاهش تماس، به حدّاقل رساندن تماسهاي بيدليل و غير موجّه است که ممکن است زمينة فساد جنسي را فراهم سازد. تماس زياد و بدون دليل با نامحرم، زن و مرد را در معرض تهديد قرار ميدهد و امکان شکسته شدن حريم امنيّتي آنان را افزايش ميدهد. براي تحقّق اين امر، چند راهکار وجود دارد که کاهش خروج از منزل و جداسازی زنان از مردان در مکانهای عمومی، از جملة آنهاست.
9ـ2ـ2. کاهش تحريک
در اصل اوّل، مهارتهاي مربوط به کاهش تماس بررسي شد؛ امّا براي موقعيت تماس نيز مهارتها و راهکارهايي وجود دارد که مبتني بر کاهش تحريک است. عفاف، به معناي زنداني شدن درون خانه و ارتباط نداشتن با هيچ کس نيست؛ بلکه به معناي پاکي جنسي است که گاهي با کاهش تماس، محقّق ميشود (چنانچه در بحث قبل گذشت) و گاهي با خروج پاک و تماس پاک. انسان عفيف، کسي نيست که از خانه خارج نميشود يا با هيچ کس (از جنس مخالف) ارتباط برقرار نميسازد. وي انساني است که اگر از خانه خارج شود، خروجي پاک خواهد داشت و اگر با ديگران تماس داشته باشد، تماسي پاک دارد. کاهش تحريک، يک مبناي عقلاني دارد و آن، نظريّة کنترل ورودي به جاي کنترل خروجي است.
در خويشتنداري غربي، بيشترين تأکيد، بر کنترل خروجي است و يکي از دلايل ناکارآمدي آن را نيز بايد همين دانست و وقتي اطّلاعات تحريک کننده، وارد روح و روان انسان شد، کنترل خروجي و مهار کردن غريزة جنسي، مشکل ميشود؛ ولی اگر از آغاز، وروديها کنترل شوند و از ورود عوامل تحريککننده، به روح و روان جلوگيري شود، مهار غريزه و تحقّق خويشتنداري، آسانتر خواهد بود. خروج و تماس پاک، يعني خروج و تماس بدون تحريک
کنندگي. از اين رو، بايد آنچه را که موجب تحريک جنسي ميگردد و ممکن است خطراتي در پي داشته باشد، شناخت و ساز و کار لازم را براي آن تدارک ديد. زمينههاي تحريک جنسي، عبارتند از: بينايي (ديدن صحنههاي تحريک کننده)، گويايي (گفتن سخنان تحريک کننده)، شنوايي (شنيدن سخنان تحريک کننده)، و بويايي (استشمام عطرهاي تحريک کننده).23
بنا بر اين، در کلّية برنامهريزيها، سياستگذاريها و طرحهاي اجرايي که با هدف اصلاح و ساماندهي روابط و رفتارهاي جنسي جامعة ما تدوين و اجرايي ميشود، بايد به همة مهارتهاي خويشتنداري جنسي که در آموزههاي اسلامي بر آنها تأکيد شده است، توجّه کرد تا بتوان به نتايج مطلوبي دست يافت.
•••10. بهرهگيري از همة ظرفيتهاي رسانهاي کشور
با توجّه به گستردگي، فراگيري و عموميت برنامههاي رسانه ملّي، از يک سو و ناممکن يا دشوار بودن محدودکردن مخاطبان يک برنامه به گروهي ويژه و بازداشتن ديگران، به ويژه کودکان و نوجوانان از تماشاي آن برنامه، امکان بيان روشن و بيپردة همة مسائل و مشکلات جنسي از رسانة ملّي وجود ندارد. از اينرو، شايسته است که نهادها و سازمانهاي مسئول، از همة ظرفيتهاي رسانهاي کشور براي توليد و توزيع پيامهاي آگاهيبخش، هشداردهنده، بازدارنده، مصونيتبخش در زمينة روابط و رفتارهاي ناهنجارجنسي استفاده کنند و تا آنجا که در توان دارند جوانان، نوجوانان و زوجهاي جوان را براي مقابله با آسيبها و تهديدهاي موجود در اين زمينه توانمند سازند.
در پايان آرزو ميکنيم که مديران و برنامهريزان کشور و اصحاب فرهنگ، هنر و رسانه بتوانند با بهرهگيري از همة ظرفيتهاي پژوهشي، فرهنگي و هنري ارزشمند موجود در کشور، در سالي که به نام فرهنگ ناميده شده است، گامهاي مؤثّري در راستاي از بين بردن ناهنجاريهاي موجود در حوزة روابط جنسي و اصلاح و ارتقاي فرهنگ روابط جنسي جامعة اسلامي ما بردارند.
پینوشتها:
پانویسهای این مقاله
- ۱
1. براي مطالعة بيشتر دراين زمينه ر.ک: ابراهيم شفيعي سروستاني، « نظام اسلامي و ناهنجاري در روابط جنسي»، در: نظام اسلامي و مسئلة روسپيگري(مجموعه مقالات و گفتوگوها)، چاپ اوّل: قم، دفتر مطالعات و تحقيقات زنان، 1385.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲
2. ر.ک: «پورنوگرافي در ايران»، در: پايگاه تحليلي، خبري خانواده و زنان(مهرخانه):
http://mehrkhane.com/fa/news/8803
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۳
3. ر.ک: نگاه ویژه؛ بازخوانی روابط دختر و پسر، مجلة حوراء، ش 28، دی 1387، «روابط دختر و پسر در ايران، گفتوگو با دکتر محسن ايماني»؛ «دوستي با جنس مخالف آزاد است؟ گفتوگو با دکتر مصطفي اقليما»، پايگاه اطّلاعرساني تبيان:
http://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=184427
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۴
4. طاهره هوشنگي، «وقتي مشکلات زناشويي عامل طلاق ميشود» در: پايگاه تحليلي، خبري خانواده و زنان(مهرخانه):
http://mehrkhane.com/fa/news/10258
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۵
5. ر.ک: «اعلام رسمي نقش مسائل جنسي در افزايش طلاق» در: پايگاه اطلاعرساني زندگي سالم:
http://www.zendegisalem.ir/visitorpages/show.aspx?IsDetailList=true&ItemID=360,1
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۶
6. براي مطالعه بيشتر در اين زمينه ر.ک: « نظام اسلامي و ناهنجاري در روابط جنسي»، در: نظام اسلامي و مسئله روسپيگري(مجموعه مقالات و گفتوگوها).
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۷
7. براي مطالعة بيشتر در اين زمينه ر.ک: ابراهيم شفيعي سروستاني، «زن؛ نظامسلطه و رسانهها»، چاپ اوّل: قم، مرکز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، 1390، صص 125-145؛ سيّد محمّدرضا خوشرو، «شبکهاي صرفاً جهت تغيير سبک زندگي: گزارش توصيفي، تحليلي دربارة شبکة تلويزيوني من و تو»، مرکز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، دي 1389؛ همو، «زمزمه شيطاني: گزارش توصيفي، تحليلي دربارة شبکه تلويزيوني زمزمه»، مرکز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، تير 1390.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۸
8. . Free Sex.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۹
9. «چگونه انقلاب جنسي، جامعة امريکا را براي هميشه دگرگون کرد؟»، ماهنامة سياحت غرب، شماره ۱۰۵، ارديبهشت 1391.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۰
10. براي مطالعة بيشتر درباره پيآمدهاي انقلاب جنسي ر.ک: «انقلاب جنسي چه بر سر زنان آمريکا آورد +آمار» در:
http://www.mashreghnews.ir/fa/news/199684/
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۱
11. Safe Sex.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۲
12. Sexul Abstinence.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۳
13. Sexul Abstinence.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۴
14. Abstinence–only–until–Marriage.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۵
15. Abstinence only Programme.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۶
16. NGO.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۷
17. Best Friena.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۸
18. True Lave Waits.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱۹
19. Silver Ringe.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲۰
20. Chastity Law.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲۱
21. براي مطالعة بيشتر در اين زمينه ر.ک: جويس ماركل، «سياست خويشتنداري جنسي رهبران آمريكا در بوتة نقد»، سياحت غرب، شماره 54، دي 1386.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲۲
22. ر.ک: عباس پسنديده، «خويشتنداري جنسي» در: «گروه نويسندگان، جوان، هيجان و خويشتنداري»، چاپ اول: قم، سازمان چاپ و نشر دارالحديث، 1386.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲۳
23. ر.ک: عبّاس پسندیده، «دين و مهارتهاي خويشتنداري جنسي»، در: همان.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑