اشاره: در طول سي و چندسالي که از پيروزي انقلاب اسلامي ميگذرد نعمتهاي مختلفي مورد غفلت و کم لطفي ما بوده و بيش از همه را بايد نعمت امنيّت دانست. همين غفلت است که باعث شده نعمت امنيّت را به غلط، بهانهاي براي اهمال و کوتاهيهاي خودمان قرار بدهيم و از انجام وظايفمان سر باز بزنيم. «سايت مشرق»، روز تاسوعاي سال جاري، گفتوگويي عجيب درباره «شهيدي که سينهزني اباعبدالله را در لسآنجلس به راه انداخت و زبانش را در آمريکا بريدند» منتشر کرد. با توجّه به اينکه معمولاً بسياري از مردم ما در آن روز، مشغول عزاداري و سوگواري براي سيّد و سالار شهيدان امام حسين(ع) بودند، اين گفتوگو را دربارة شهيد موسوي بازنشر ميکنيم؛ به اين اميد که انگيزهاي باشد براي آنان که ميتوانند راهش را ادامه دهند.
افزايش شمار مسلمانان و مساجد در «آمريکا» نشان از پيشرفت اسلام در کشوري دارد که بيشترين دشمني را با اين دين مبين در طول تاريخ داشته است. گسترش اسلام در آمريکا، مديون تلاش بيوقفة افرادي است که گاه آمريکايي هستند و در کشور خود، اسلام را ترويج ميکنند و گاه حتّي آمريکايي نيستند؛ بلکه از کشورهاي ديگر و به قصد ترويج اسلام، به آمريکا مهاجرت ميکنند. برخي از اين مبلّغان توانستهاند يک محلّه، که يک شهر را در آمريکا متحوّل کنند و مردم شهر محلّ سکونت خود را با مفاهيم و تعاليم اسلامي آشنا کنند؛ از جمله افرادي که پا به عرصة تبليغ اسلام در قلب آمريکا و در شهر لسآنجلس گذاشت و توانست عزاداري امام حسين(ع) را در آمريکا برپا کند، سيّدمحمود موسوي بود که در همين راه با توطئه و عمليّات نيروهاي اطّلاعاتي آمريکا، به شهادت نيز رسيد.
محسن فلاطونزاده يکي از ايرانيان ساکن آمريکا و يکي از دوستان نزديک شهيد موسوي است که مديريت مسجدي را به عهده دارد که شهيد موسوي در زمان حياتش، در آن فعّاليت ميکرد. خبرنگار بينالملل مشرق با محسن فلاطونزاده گفتوگويي را ترتيب داده است. متن مصاحبة مشرق با اين فعّال فرهنگي و مذهبي در آمريکا به شرح زير است.
• ظاهراً بعد از شهيد موسوي، شما مدير «مسجد نبي» هستيد، درست است؟
نه. من يکي از خدّام آن مسجدي بودم که حاجآقا در آن فعّاليت ميکردند. بحث ايشان همين بود. وقتي دربارة هيئت مديره صحبت ميشد، ميگفتند: من دنبال چند تا خادم ميگردم. همة بچّهها، آنجا خادم بودند.
• حاج آقا موسوي به چه دليل به آمريکا آمد؟ دربارة ايشان براي ما گفتوگو کنيد.
حاج آقا موسوي در زمان جنگ، از اوايل انقلاب و داستان خلق عرب، و در طول جنگ فعّال بودند. ايشان چهل درصد جانباز شدند. بسيار انسان شجاعي بودند. در وجود ايشان، چيزي به اسم ترس اصلاً وجود نداشت، چيزي به اسم خستگي در وجود اين شخص وجود نداشت، يعني عاشق بود، عاشق اهل بيت(ع) بود. ميدانست دنبال چه هدفي است. ميدانست چه وظيفهاي دارد.
• شهيد موسوي با چه نيّتي به آمريکا سفر کردند؟
نيّت شهيد موسوي تبليغ تشيّع بود. چون جزو باورش شده بود و به آن يقين پيدا کرده بود. رفت آنجا، فضا را ديد. آنجا تعداد محدودي از ايرانيها بودند که اهل نماز و روزه نبودند. از اوّلين ماه محرّم، شروع کردند به برگزاري مراسم در خانة خودشان. بعد ايشان ديدند همسايهها مزاحمشان ميشوند، گفتند بياييد نفري ده دلار بگذاريم، برويم يک جايي را کرايه کنيم. رفتند يک سالن کوچکي را براي يک شب کرايه کردند. بعد ديدند الحمدلله برکت در اين کار هست. ديدند مردم چقدر تشنة اين نوع فعّاليت هستند. شروع کردند به کار کردن در خانهها. بعد کمکم يک سالن کرايه کردند براي ايّام ماه محرّم؛ ولي ديدند سالن هم جواب نميدهد.
روابط عمومي حاجي خيلي قوي بود؛ يعني اگر با شما دوست ميشد، فقط اين نبود که با شما سلام و عليک کند. ايشان به اين نتيجه رسيد که بايد به يک مرکز برويم. مرکز شيعهاي، به نام مرکز اهل بيت(ع) متعلّق به برادران عراقي، در آمريکا بود. حاجآقا با اينها صحبت کرد تا شبهايي که برنامه ندارند، ما برنامه بگيريم و شبهاي پنجشنبه هم که دعاي کميل دارند، ما هم شرکت کنيم. گفتند که مانعي ندارد. حاجآقا وقتي رفت آنجا، چون خوب ايشان را ميشناختند و چون
عرب زبان بود، اين موارد خيلي به ما کمک کرد. او سريع با مردم خو ميگرفت و با مردم ارتباط برقرار ميکرد. کم کم شدند جزو هيئت امناي آن مسجد. ديدند مردم خيلي استقبال ميکنند، جمعيتي که ميآيد دو سوم آن ايراني و يک سوم آن عراقي هستند. آنها از زمان صدّام بودند، نوع ديگري عزاداري ميکردند. مثلاً سينه نميزدند، يک روضه ميخواندند و تمام ميشد. حاجآقا سينهزن امام حسين(ع) بود. عراقيها ميترسيدند و هنوز رعب و وحشت در درون آنها بود و حتّي اگر بحث سياسي هم در آمريکا ميخواستند بکنند، اين طرف و آن طرفشان را نگاه ميکردند که جاسوس هست يا نه. به همين دليل، سينهزني هم نداشتند.
حاجي اينها را متحوّل کرد. پرچم سياه نميگذاشتند در مسجد بزنيم. حاجي گفت پرچم بياوريد، آنها اعتراض کردند. حاجي گفت: اين پرچم متعلّق به امام حسين(ع) است، بگذاريد بزنيم. قبول کردند. همينطور، يکي شد دو تا، دو تا شد سه تا. بعد شروع کرديم سينه زدن، آنها ديدند ايرانيها سينه ميزنند، آنها هم شروع کردند به آمدن و سينهزني کردن. کمکم، حاجي به اين نتيجه رسيدند که حالا وقت جدا شدن است. جمعيت ايرانيها داشت زياد ميشد.
بزرگترين معضل ما، با ايراني، آمريکاييهاي نسل دوم و سومي بود؛ چون رابطهاشان با ايران قطع بود. حاجآقا آمد چکار کرد؟ نسل جوان را آورد، از بچّههاي نسل اوّل، اينها را آورد با آنها حرف زد و کلاس برايشان گذاشتند. وقتي اين کلاسها را داير کرد، کمکم بچّههاي ديگر هم آمدند؛ بچّههاي غيرايراني هم آمدند؛ مثلاً بچّههاي لبناني نسل دوم و سوم آمدند. از آمريکاي هايي که شيعه شده بودند هم به اين جلسات آمدند.
نسل جوان شروع کردند به آمدن به اين برنامهها. حاجآقا آنها را فعّال کرد. يکي دوتا از اين بچّهها را گذاشت مسئول و بعد ديد چند نفر از اينها آن شخصيّت را دارند و قابليّتش را دارند که با اينها کار کنند. شروع کرد با اينها کار کردن. براي مباحث ديني، معلّم گرفتند. ابتدا پنج شش نفر بودند امّا بعد طوري شده بود که وقتي درس شروع ميشد، جا نميشدند. ديدند سخت است، در حياط هم جا نميشوند. به اين نتيجه رسيدند که بايد جدا بشوند. حاجي آمد، گفت: ما بايد مسجد بسازيم. بايد خودمان مرکز داشته باشيم. گفت ما از هرچه شده بايد بگذريم، هرکس هرچه دارد بايد بگذارد. حاجي آمد مؤسّس مسجد شد. محلّي درست کردند به نام «مسجد نبي» خيليها کمک کردند، خيلي از محبّان اهل بيت(ع) کمک کردند.
وقتي مرکز تأسيس شد، حاجي ديد وسعت زيادي داريم، دو تا سالن بزرگ مجزّا داريم. يک سالن را داد دست نسل جوان، يک سالن هم برنامة ايراني داشت. چون نسل دوم و سومي ها، آنجا به زبان انگليسي مسلّطتر بودند تا به زبان فارسي، به همين دليل حاجي مجبور شد سخنرانهاي انگليسي براي اينها پيدا کند. حاجي به اين نتيجه رسيد که ما احتياج به چند تا روحاني نسل دوم، سومي داريم. شروع کرد با اين بچّهها صحبت کردن. دوتايشان را فرستاد اوّل ايران و اينها را تشويق کرد بيايند ايران و بروند حوزة پدر ايشان، در حوزة آيتالله مجتهدي.
حاجي شروع کرد تشويق کردن افرادي که ليسانس گرفته بودند، فوقليسانس گرفتند، دکترا گرفتند، اينها را تشويق کرد به سمت حوزه. افراد زيادي آمدند نسل دومي سوميها که حتّي ايران را نديده بودند، حتّي واجب هم نبود ايراني باشند، به افراد مختلف ميگفت وظيفة شماست، شما در برابر امام زمان(ع) وظيفه داريد، بايد برويد آنجا درستان را بخوانيد. معمّم بشويد يا حتّي معمّم هم نشويد. فرقي نميکند. امّا برگرديد اينجا، اين مراکز شيعيان را حفظ کنيد. الحمدلله بچّهها هم آمدند. گروه گروه جوانان، خيلي زياد شدند، تشکّلات ديگري تشکيل دادند، جاهاي ديگري را گرفتند. آنهايي که مراکز خودشان را داشتند، مراکزشان را بزرگتر کردند. مسجد هم کار خودش را انجام ميداد.
حاجي ديد حالا بايد تحوّلات ديگري ايجاد کند. نسل جوان بايد برود حجّ. او ميگفت: جوان، در جواني بايد برود حجّ، نه وقتي که چهل سالش، پنجاه سالش شد، برود. چون ما به نسل دوم سوميها همه چيز را داريم به طور عملي ياد ميدهيم، اينها بايد بروند عملي و با چشم خودشان ببينند، تجربه کنند. آمد سفر حجّ را راه انداخت. صد و سي نفر، صد و چهل نفر را ميبرد حجّ. از اينها بايد هفتاد تا هشتاد نفرشان جوان بود. خيلي مقيّد بود که جوانها بايد بيايند. بعضي از اينها ميگفتند: پول نداريم. حاجي ميآمد با پدر و مادر اينها صحبت ميکرد. ميگفت قسطي بدهيد. به پدر و مادرها ميگفت: «بگذار بچّهات برود، نگاه کن ببين چقدر بچّهات عوض ميشود. چقدر بهتر ميشود. چهقدر به تو احترام ميگذارد. رابطهاش با تو بهتر ميشود.» اينها شروع کردند که بچّههايشان را به حجّ بفرستند.
بعد حاجي آمد گفت هرکس ميخواهد ازدواج کند، در حجّ و خانة خدا اين کار را بکند. اصولي کار ميکرد. پايهها را قوي ميکرد. ميگفت: ما نبايد احساسي کار کنيم. وقتي احساسي با کسي کار کرديم، يک شوري دارد، يک حالي دارد، آن شور که آمد پايين، همه چيز عوض ميشود، امّا وقتي اصولي اين را ياد گرفت، اين ديگر عوض کردنش محال است.
ميگفت: بچّهها اگر به نقطة يقين رسيدند از همه چيزشان ميگذرند. ايشان بحث حجّ را چند سالي راه انداخت. حالا نسل جوان بودند، افرادي که سالها توي آمريکا بودند، افرادي که حتّي اهل به مسجد
آمدن، نبودند.
حاجي آمد خانوادهها را ديد که به مسجد ميآيند و ميروند، مرکز را فعّالتر کرد، سه شب در هفته برنامه داشت. سهشنبه شبها، دعاي توسّل، پنج شنبهها، دعاي کميل، شنبه شب هم قرآن و سخنراني داشت و بعد هم شام. مردم خودشان پول ميگذاشتند، شام هم تهيّه ميکردند. حاجي به اينجا بسنده نکردند. او گفت: ما بايد تلويزيون داشته باشيم. ما بايد راديو داشته باشيم. ما بايد حتماً يک حوزة علميّه داشته باشيم که بچّهها ديگر براي رفتن به ايران، مشکلات ويزا، زبان، غذا، جا، و ديگر گرفتاريها را نداشته باشند. حاجي به اينجا هم بسنده نکرد، چون بسنده نکرد، دشمن هم بيدارتر ميشد. حاجي در يک مرکز کار نميکرد، مراکزي که در آمريکا بودند، شيعه هم بودند، حاجي در آنها فعّال شده بود. اگر روحاني نداشتند، با حاجي تماس ميگرفتند، حاجي يک روحاني ميآورد، ده شب اينجا، ده شب آنجا. کلّ آمريکا را اين بندة خدا ميچرخاند.
همهاش نگران بود شب تا صبح نميخوابيد. از بيست و چهار ساعت، بيست ساعت، گوشي دم گوش حاجي بود همهاش اين مسجد، آن مسجد، حسينيّهها، مرکزهاي مختلف، مشکلات جوانها را حل ميکرد. همه کاره بود، مثلاً يک نفر زنگ ميزد ميگفت: من مشکلات خانوادگي دارم، حاجي پا ميشد خودش با خانمش ميرفت به مشکلاتش رسيدگي ميکرد.
حاجي قانع نميشد. گفت: ما بايد حوزه داشته باشيم، شروع کرد کلاسهاي حوزوي گذاشتن. از آن طرف، بحث تلويزيون را شروع کرد و فيلم گرفتن. به همة بچّهها گفتند، پول بگذاريد. پول گذاشتند، رفتند دوربين و ميکروفون، همه چيز خريدند شروع کردند فيلم برداري کردن. از سخنراني روحاني هايي که ميآمدند و به غير از سخنرانيهايشان با آنها مصاحبه ميکردند،ميگذاشتند روي سايت. حاجي ستون خيمة مرکز تشيّع در آمريکا بود. ذوب در ولايت بود. آنها ميخواستند خيمه را بريزند، اوّل بايد ستون خيمه را که حاجآقا بود، ميزدند. حاجآقا را آمدند به جرم جاسوسي و فرار از ماليات دستگير کردند. حاجي وکيل گرفت. ميگفت: دين به ما ميگويد شما هر کشوري داري ميروي، بايد تابع قانون آن کشور باشي. حاجي تابع بود. طبق قوانين آمريکا کار ميکرد. ميگفت شما اين اجازهها را به ما داديد، من هم طبق اين اجازهها کار کردم.
اوّلين کاري که کردند، گفتند شما فرار از ماليات کرديد. هرچه درآورديد، سوددهي که داشته، به ما اطّلاع ندادهايد. گفت طبق قوانين شما، مراکز غيرانتفاعي لازم نيست سوددهي خودشان را به دولت اطّلاع بدهند. آن پول صرف هزينههاي همان مرکز ميشود. وکيل اينها را برايشان جا انداخت. بعدش گفتند: شما جانباز هستيد. حاجي گفت: خب جانباز باشم. اگر مثلاً فردا روسيه حمله کند به کشور شما، بخواهد کشور شما را بگيرد، تو از زن و بچّهات دفاع ميکني يا نه؟ من از زن و بچّهام در مملکت خودم دفاع کردم، کجايش مشکل دارد؟ گفتند: شما جاسوس ايران هستي. گفت: شما ثابت کنيد چه مدارکي شما داريد؟ من کجا جاسوسي کردم؟ کجا دارم فعّاليت ميکنم؟ من در يک مرکز دارم کار ميکنم و جوانهايي که مشکلهاي خانوادگي دارند، مشکلات اخلاقي دارند، اينها را دارم متحوّلشان ميکنم که چه کار کنند؟ به پدر و مادرشان احترام بگذارند، به قانون احترام بگذارند، شهروند خوبي باشند. اين به نفع مملکت شماست يا به ضررتان؟
حاجي را 3 سال حبس کردند. حاجي موسوي که شما يک لحظه نميتوانستي نگهش داري، 20 ساعت در روز با تلفن صحبت ميکرد، انساني که خستگي در درونش وجود نداشت، آمدند به زندان انفرادي انداختند. زنش را تهديد کردند. خودش شکنجههاي روحي، شکنجههاي رواني شد. امّا وقتي خانمش ميرفت ملاقاتش، حاجي به او ميگفت: برو خانة فلاني. شوهرش اينجا پيش ما زنداني است. اينها گرفتار هستند، يک کمکي از مردم بگير و بده به زن و بچّهاش. خانم حاجي ميگفت: تو خودت در زنداني، خودت گرفتاري. حاجي ميگفت من وظيفه دارم. من که قرار نيست اينجا بمانم. من نيامدهام سه سال عمرم را اينجا تلف کنم تا سه سال زندانم بگذرد. زنداني سياهپوست متخلّف گانگستر به جرم موادّ مخدّر زنداني شده بود، حاجي شروع ميکرد با او حرف زدن، ميفهميد که مشکل دارد، خانمش را ميفرستاد ميگفت: برو مشکلات اينها را حل کن. شيعة علي بودن، يعني اين. آنجا به زندانيها اجازه ميدادند کتاب بخوانند. به اين سياه پوستها کتاب ميداد، سايت به آنها معرفي ميکرد. ميگفت اينها بالأخره يک روزي از زندان بيرون ميآيند.
• چهطور حاجي را دستگير کردند؟
به مسجد و خانة ايشان حمله کردند. بچّة زير هجده سال او را از اتاق خواب دستبند زدند، گذاشتند جلوي خانه تا همة همسايهها نگاه کنند. به خودش دستبند زدند، به بچّههايش جلوي رويش دستبند زدند. ميخواستند خردش کنند، روحيّهاش را خراب کنند. اتّهامات مختلفي به او زدند. فيلمهاي مختلفي برايش درست کردند که حاجي را تخريب کنند.
حاجي بالأخره از زندان بيرون آمد. به والله قسم من ميگفتم، حاجي بيايد بيرون از زندان، ديگر محال است برود دنبال مسائل سياسي و مذهبي. همة اينها را ميگذارد کنار، چون در زندان روحيّهاش
را خراب کردهاند. شما يک آدم فعّال را بيندازيد در يک اتاق، در را هم رويش ببنديد، خود همين شرايط، کشنده است. زن و بچّة حاجي را هم همه نوع تهديدي کردند، به همسايهها گفته بودند اينها تروريست هستند. مواظب باشيد اگر اتّفاقي افتاد، سريع به ما خبر بدهيد.
• حاجي چه سالي آزاد شد؟
بعد از سه سال، سال 2010م. او آزاد شد. من گفتم، او فعّاليت را کنار ميگذارد. امّا ديدم اگرچه حاجي از نظر جسمي و فيزيکي ضعيف شده است، ولي از لحاظ روحي، گويي حاجي را شارژ کردهاند. سرعت عملش خدا وکيلي دو برابر شده بود. نميدانم به حاجي الهام شده بود، ميدانست ديگر زمان زيادي ندارد، ميدانست قرار است اتّفاقي بيفتد. سرعت عمل به کارهايي که بايد انجام بشود، ميداد. فکر ميکنم دو سه هفتهاي پس از آزادياش، آمد پيش من، گفت: محسن، من يک مدّتي هست، غذا که ميخورم، نميدانم از نمک است، از فلفل است، امّا زبان من شروع ميکند به ورم کردن. داخلش انگار تاول ميزند. گفتم حاجي ضرر ندارد، برويد دکتر. حاجي رفت دکتر، دکتر گفت غذاهاي فاسد خوردهايد. حاجي گفت من سه سال زندان بودهام، در زندان قرار نيست غذاي فاسد به کسي بدهند. اگر قرار بود غذاي فاسد بدهند، پس هرکس از زندان ميآيد بيرون، سرطان ميگيرد و ميميرد.
اينها ديده بودند، اوّل حاجي را بايد از زبان بزنند. گفتند سرطان در زبانتان هست. بايد زبانتان را ببريم. حاجي پرسيد هيچ راهي ندارد؟ اين متخصّص، آن متخصّص، ديد هيچ راهي نيست، اگر بيشتر از اين طول بکشد، بايد همهاش را ببريم. زبانش را بريدند، از پايش يک مقدار گوشت در آوردند، پيوند زدند به زبانش. يک عمل روي پايش انجام دادند يک عمل هم روي زبانش. حاجي اينطور شده بود که مثلاً از ده کلمهاي که صحبت ميکرد، شما دو تا سه کلمهاش را متوجّه ميشديد که چه ميگويد. ولي حاجي با اين شرايط هم ولکن نبود. اينطور نبود که مراکز، مساجد، حسينيّهها ديگر بدون روحاني بمانند. اين نبود که شما ماه محرّم، صفر، ماه رمضان بياد، ايام فاطميّة اوّل و دوم بياد، مثلاً حاجي بگويد به من ربطي ندارد، من مشکل دارم، گرفتارم، مريضم. اصلاً اينها برايش معني نداشت؛ چون ميدانست در برابر چه کسي ايستاده است، چون خودش را در برابر امام زمان(عج) ميديد. مسئوليّتش را اينجوري ميديد.
وضع حاجي بدتر شد. به او اطّلاع دادند که سرطان به حنجرة شما رسيده، بعد هم به ريه رسيده است، يکي دو ماه روي تخت بيمارستان بود، چه کار ميکرد؟ از عمل که ميآمد بيرون، بيهوشياش که تمام ميشد، موبايل به دست ميشد. به همة مراکز و مساجد زنگ ميزد، ببيند چه خبر است؟ ارادت خاصّي به حضرت زهرا(س) داشت. هر ساله در منزلش، شب شهادت حضرت زهرا(س) برنامه داشت. خانه را سياهي ميزد. مقيّد بود که تمام روحانيهايي که در سطح شهر بودند، بياورد توي منزلش، عزاداري کنند. من يادم هست که در عمل آخرش گفتند: حاجي را جايي نبريد که سر و صدا باشد يا جايي نبريد که تکان زياد بخورد. آروم ببريدش خانه، بگذاريد استراحت کند. تلفن را هم از او دور کنيد. حاجي را آوردند مسجد، ايّام فاطميّه بود، فکر کنم شب چهارم، پنجم بود. بعد حاجي نشسته بود دم در، عصا هم دستش بود. مدّاح شروع به خواندن و سينهزني کرد. کرد. وسط سينهزني، رفيق ما حسن، آمد به من گفت: محسن بيا ببين سيّدمحمود (حاجي) دارد چکار ميکند. ديدم، سيّدمحمود وسط سينهزنها ايستاده، دارد سينه ميزند، هروله ميکند. گفتم حسن، برو به حاجي بگو، بيايد بنشيند، يک موقع برايش اتّفاقي نيفتد. رفت به او گفت، حاجي گفته بود: من با حضرت زهرا(س) معامله کردهام.
مقيّد بود مجلس امام حسين(ع) حتماً بايد برقرار بشود، يعني تمام دو ماه محرّم و صفر و ايام فاطميّه دهة اوّل و دوم و ولادت امامان، همه بايد مراسم برگزار بشود. دوست داشت اينها را ميان جوانها، جا بيندازد. خيلي برايش مهم بود. کمکم شرايط حاجي بدتر شد، جوري که دکتر جوابش کرد که هيچ اميدي نيست. تصميم گرفت بيايد ايران و برود کربلا. وقتي به ايران آمد، يکي دو روز بعد حالش بد شد. او را به بيمارستان خاتم الانبيا(ع) بردند. چند روزي آنجا شيميدرماني شد. بعد از مرخّص شدن از بيمارستان، رفت خانه. بعد دوباره حالش وخيم شد، متأسّفانه در بيمارستان فوت کرد.
يک دوستي داريم، ميگفت: اگر صد نفر نيروي بااخلاص جمع بشوند، خالصانه بخواهند کار کنند، جاي سيّد محمود را نميتوانند بگيرند. به ظاهر يک نفر بود، ولي خدا وکيلي خيلي نيرو داشت. خدا شاهده در 24 ساعت، فقط 2 ساعت اين موبايل را خاموش ميکرد. آن هم وقت خوابش بود.
• حاج آقا چند سالشان بود؟
حاجي 56 سالش بود، متولّد سال 1337 بود. مرد فداکاري بود. خيلي ايثار و از خود گذشتگي کرد.
معروف است لسآنجلس، ايراني زياد دارد. آيا ميان اينها، انسانهاي مذهبي هم بودند؟
بگذاريد يک چيزي راجع به حاجي بگويم. حاجي مقيّد به اين نبود که طرفش، حتماً مسلمان باشد. دوستان يهودي زيادي داشت که به مسجد کمک ميکردند. اين يهوديها به ظاهر يهودي بودند، امّا
حاجي عاشق اهل بيتشون ميکرد. آنها را در ماه مبارک رمضان به سفره افطاري دعوت ميکرد. بهشون ميگفت: بياييد با ما افطار کنيد. يهوديها ميگفتند ما که مسلمان نيستيم. ميگفت چکار داريد؟ شما بياييد با ما افطار کنيد. يهوديها سياهيهاي مسجد و جو مسجد را که ميديدند، منقلب ميشدند. خود يهوديها خيلي از نزديکانشان را به اين برنامهها دعوت ميکردند. باور ميکنيد؟ عمدة اين کمکهاي مالي را همين يهوديها در لسآنجلس ميکردند، مسيحيها هم کمک ميکردند، فقط ايرانيها نبودند.
• بهترين خاطرهاي که با حاجي داشتيد چه بود؟
يک شب داشتيم سياهيهاي مسجد را ميزديم. حاجي آمد گفت: اينجا را بزنيد، آنجا را بزنيد. گفتم: چشم حاجي! ميزنيم. همهاش را ميزنيم. خلاصه سياهيها را زديم. چند تا ميخ از دستمان افتاد. حاجي گفت: اين ميخها را انداختهايد؟ گفتم: حاجي حالا ديگر اين چند تا ميخ مانده است. کاري نميشود کرد با اينها. گفت: حالا ببين چطور ميخها را نقد ميکنم. ميخها را برداشت، گفت بچّه ها،کي حاضر است اين ميخها را هر کدام 20 دلار بخرد؟ 20 دلار هم بيشتر خرج مجلس امام حسين(ع) کنيم. اين يکي 20 دلار داد، آن يکي 20 دلار داد، ميخها را 60 دلار فروخت. بعد گفت: وقتي اهل بيت(ع) را بياوري وسط، اينطوري ميشود.
حاجي خيلي شوخ بود. خيلي هم مزاح ميکرد. به خاطر همين در دل همه جا ميگرفت. دم در مسجد که مينشست، اگر بچّة پنج ساله ميآمد، جلوي پايش بلند ميشد. جوان، پيرمرد، پيرزن هم ميآمد، جلوي پايشان بلند ميشد. سادات هم که ميآمدند، بايد ميبردشان بالاي مسجد، آنها را مينشاند.
• غير از بحث دستگيري، چه مشکلاتي براي حاجي ايجاد ميکردند؟
مشکلات فراواني بود. مثلاً وقتي حمله کردند به مسجد، درهاي مسجد را شکستند. فيلمها و سي.دي.ها را بردند، همة زندگي حاجي را بردند. همه را چک کردند، چيزي از داخش درنياوردند.
• آيا کار حاجآقا به غير از ساختن مسجد، ثمرة ديگري هم داشت که ملموس باشد؟
بله. خيلي از بي حجابها را باحجاب کرد. کاري ميکرد که فرد به نقطة يقين برسد. بداند چرا اين حجاب را رعايت ميکند. ميگفت: به زور حجاب را نگذاريد روي سرشان؛ چون اگر به زور باشد، از کشور که ميآيند بيرون، حجاب را برميدارند؛ ولي اگر بگويي اين حجاب چه فايدهاي دارد، چرا يک دختر بايد حجابش را رعايت کند، و اگر بداند زن چه ارزش و مقامي در اسلام دارد، خودش حجابش را رعايت ميکند.
او ميگفت: زمان جنگ مگر نبود؟ چه داشتند زمان جنگ؟ طرف، دو سوم حقوقش را که کار ميکرد، ميداد براي جنگ، بعد خودش را هم فدا ميکرد، همة هستياش را هم ميداد. خانواده و بچّههايشان را هم ميدادند. جوان، شيرينترين چيز، جانش بود، آن را ميداد. دنبال بودجه نبود، دنبال صندلي نبود، دنبال مقام نبود. البتّه سخته، امّا اجر در همين سختي است. اجر در اين نيست که من يک ميليون دلار بگيرم. بعد بروم دنبال انجام دادن کار فرهنگي. سيّد اين طوري نبود. خيلي آدمها بودند، آمدند پيشش، گفتند بيا ما مسجد ميسازيم، همة پول مسجد را هم ميدهيم. اين مشکل حل بشود. گفت: نه، آن موقع من بايد بروم زير دين شما، هر کاري که شما بخواهيد آن موقع بايد انجام بشود. ميگفت: اين مسجد بايد هزينهاش از خود بچّه مسجديهاي اينجا پرداخت بشود که بدانند اين مسجد متعلّق به خودشان است.
• توي مراسم ماه محرّم، خانم بيحجاب هم به مجلس ميآمد؟
بله، ميآمدند. مثلاً اينطوري به آنها ميگفت: حاج خانم، دستت درد نکند، خدا خيرت بدهد، سرافرازمان کردي. اينجا خانة خداست، به خاطر خدا اين روسري را سر کنيد. آنها هم قبول ميکردند. روسري سرشان ميکردند و بعد داخل مسجد ميرفتند، امّا بعد به خاطر تأثير روضة امام حسين(ع)، خودشان متحوّل ميشدند.
• حاج آقا موسوي وقتي خسته ميشد، بهش فشار ميآمد، چکار ميکرد؟ چگونه خودش را تخليه ميکرد؟
عاشق روضة اباعبدالله حسين(ع) بود. گاهي خودش تنها ميشد، به مدّاح ميگفت، ميآمد روضه ميخواند. شروع ميکرد زار زار گريه کردن. بعد از روضه مثل اين بود که ايشان را شارژ کردهاند.
حاجي عاشق بود، عاشق اهل بيت(ع) بود. او خودش را در برابر امام زمان(عج) مسئول ميدانست.