سازمان جهاني بهداشت گسترش شهرنشيني را يکي از اثرگذارترين وقايع قرن بيست و يکم بر سلامت انسان‌ها می‌داند. تلاش و همکاري‌های بين بخشي، براي بهبود معيارهاي سلامت در شهرها تنها زماني به نتيجة دلخواه خواهد رسيد که از نقطة (شناخت دقيق معضلات) آغاز شود. به همين دليل، سازمان جهاني بهداشت به موازات ارائة برنامه‌های سالانة خود اطّلاعات گسترده‌اي را نيز در زمينة مشکلات ساختاري شهرنشيني منتشر کرده است. گزيده‌اي از اين گزارش تفصيلي را با هم می‌خوانيم:
رشد شهرنشيني در تمام نقاط جهان جريان دارد براي درک بهتر رشد تصاعدي شهرنشيني در دهه‌های اخير، می‌توان به مدّت زماني که يک کلانشهر از جمعيت يک ميليون نفري به هشت ميليون نفر رسيده است، توجّه کرد. شهر «لندن» اين رشد را در طول صد و سی سال تجربه کرده است. بانکوک در عرض چهل و پنج سال و «سئول» تنها در عرض بیست و پنج سال.
در فاصلة سال‌های ۱۹۹۵م. تا ۲۰۰۵م. جمعيت شهرنشين کشورهاي در حال توسعه به طور هفتگي ۲/۱ ميليون نفر افزايش يافته است.
اغلب رشدهاي سرسام آور جمعيت شهرنشينان در شهرهايي رخ داده است که تا دو دهة قبل، جمعيتي در حدود ۱ تا ۲ ميليون نفر داشته اند.
رشد غيرقابل انتظار شهرنشيني عملاً مديران شهري را براي فراهم آوردن زيرساخت‌های بهداشتي ناتوان کرده است؛ به خصوص در نواحي حاشيه‌اي کلان‌شهرها که عموماً قشر فقير جامعه در آن زندگي می‌کنند.
حمل و نقل شهري و سلامت شهروندان
در بسياري از کلان‌شهرهاي کشورهاي در حال توسعه، افزايش ناگهاني وسايل نقليّة موتوري در طول دو دهة گذشته، موجب ترافيک‌های سنگين خياباني در سفرهاي درون شهري شده است.
آلودگي‌های گوناگون ناشي از اين حجم ترافيکي، مشکلات بهداشتي متعدّدي را به خصوص براي گروه‌های آسيب پذير پديد آورده است.
حوادث ترافيکي، نهمين علّت اصلي مرگ و مير در سراسر جهان هستند. متأسّفانه اغلب مرگ‌های ناشي از حوادث ترافيکي در کشورهاي فقير و در حال توسعه رخ می‌دهد. تقريباً نيمي از قربانيان اين احوادث را عابران، دوچرخه سواران و موتورسواران تشکیل می‌دهند.
طبق برآوردهاي موجود، آلودگي هواي شهرها مسئول مرگ سالانه ۲/۱ ميليون انسان در سراسر جهان است که عمدتاً به علّت عوارض قلبي و تنفّسي رخ می‌دهد. وسايل نقلية موتوري بخش عمده‌اي از اين آلودگي را پديد می‌آورند. هر چند آلودگي‌های صنعتي و نيروگاه‌های حرارتي توليد برق نيز سهم بزرگي در آلودگي هواي شهرها دارند.
در بسياري از شهرهاي کشورهاي در حال توسعه، وجود اتومبيل‌های قديمي، زيرساخت‌های جاده‌اي ضعيف و به هم آميختگي محلّ عبور و مرور عابران پياده و دوچرخه سواران با وسايل نقلية موتوري، آسيب‌های ناشي از آلودگي هوا و سوانح ترافيکي را دوچندان می‌کند.
در حال حاضر، ۸۰% بار بيماري‌های مزمن در کشورهايي با درآمد متوسط و ناچيز، متمرکز شده است. اين بيماري‌ها با توجّه به سير طولاني خود، بار مالي فراواني را در طولاني مدّت به همراه دارند.
چاقي و بيماري‌های مربوط به آن، بخش قابل توجّهي از سرانة درمان را به هدر می‌دهد. در مقابل از نيروي مولّد کشورها می‌کاهد.
رژيم‌های نامناسب تغذيه‌اي و زندگي کم‌تحرّک به عامل بسياري از بيماري‌های غيرواگير و مزمن تبديل شده‌اند. بيماري‌هايي، همچون فشار خون، استئوپروز، ديابت نوع ۲، انواع خاصّي از سرطان و سرانجام مشکلات قلبي عروقي
طبق آمارها، شهرنشيني به افزايش محسوس بار بيماري‌های اعصاب و روان انجاميده است. همچنين مقاومت به درمان‌های موجود، در ساکنان مراکز کلان‌شهرها بيشتر مشاهده می‌شود.
مطالعات گسترده نشان داده است که کودکان در نواحي شهري، با مشکلات روحي بيشتري در مقايسه با کودکان روستايي روبه رو هستند.
ـ تراکم جمعيت و اجبار به زندگي در آپارتمان‌ها موجب شده است تا نقش همسايه‌ها نيز به عنوان يک عامل دخيل در سلامت روان مورد توجّه قرار گيرد. آلودگي‌های صوتي، نداشتن اطمينان متقابل و تفاوت‌های رفتاري و فرهنگي، موجب از بين رفتن احساس امنيّت و آرامش روحي بسياري از شهروندان می‌شود.