معجزات پیامبر اعظم(ع)

مریم پاک آئین

از امام كاظم(ع) نقل شده است كه آن حضرت به واسطة پدران گرامی‌اشان، روایت طولانی‌ای را از امام حسين(ع) روايت كردند كه فرمودند:

روزی يكی از علمای يهودی اهل «شام»، كه كتب آسمانی «تورات» و «انجيل» و «زبور» و «صحف پيامبران(ع)» را خوانده و بر دلایل و براهين همة آنها واقف و آگاه بود، به مجلسی وارد شد كه در آن گروهی از اصحاب رسول خدا(ص)، حضرت اميرمؤمنان علی بن ابی‌طالب(ع)، ابن‌عبّاس و ابن‌مسعود و أبومعبد الجهنیّ حضور داشتند.

يهودی گفت: ای امّت محمّد! هيچ درجه و فضيلتی از انبيا و مرسلان را نگفتيد؛ جز آنكه همة آنها را به پيامبر خودتان نسبت داديد. حال حاضريد به سؤالات من در آن مورد پاسخ گوييد؟

با اين سؤال همه خاموش شده و هيچ نگفتند.

حضرت امیر(ع) وقتی وضع را اين‌گونه ديدند، فرمودند:

«آری. من حاضرم و اين را باز تكرار می‏كنم كه خداوند متعال هيچ درجه و فضيلتی به انبيا و مرسلين عطا نفرمود، جز آنكه همة آنها را به محمّد(ص) بخشيد؛ بلكه چندين برابر آن را به محمّد عطا فرمود.»

عالم يهودی گفت: آيا تو پاسخ مرا خواهی گفت؟

حضرت(ع) فرمودند:

«آری، امروز برای تو فضائلی از رسول خدا(ص) را ذكر خواهم كرد كه موجب روشنايی چشم مؤمنان و برطرف كنندة ترديد شك‏كنندگان در فضائل آن حضرت شود. آن حضرت هرگاه فضيلتی را برای خود بر می‏شمرد، می‏فرمود: «مرا هيچ فخری به آن نيست» و من اكنون به نوعی فضائل آن حضرت را ذكر می‏كنم كه هيچ خللی در شخصيّت انبيای ديگر پيش نيايد و اين را فقط و فقط به جهت شكر خداوند در بخشش‌هايش به محمّد، همانند آنچه به تمام انبياء داده است، ذكر می‏كنم.»

عالم يهودی گفت: من از شما می‏پرسم و تو پاسخ خود را آماده كن.

حضرت(ع) فرمودند: «شروع كن.»

حضرت آدم(ع)

عالم يهودی گفت: از حضرت آدم(ع) شروع می‏كنم، خداوند ملائكه را به سجدة او واداشت، آيا محمّد يك چنين فضيلتی را دارا می‌باشد؟

حضرت(ع) فرمودند: «همين گونه است؛ ولی اين را بدان اگر خداوند ملائكة خود را به سجدة آدم واداشت، اين سجده، سجدة طاعت نبود [به این معنا] كه ملائكه آدم را عبادت كنند، نه خدا را؛ بلكه اين سجده، نوعی اعتراف به فضيلت آدم و رحمتی از ناحية خداوند بود؛ ولی به محمّد(ص) برتر از آن عطا شده، خداوند در جبروت خود، همراه تمامی فرشتگان بر او درود فرستاد و همة مؤمنان را موظّف به صلوات فرستادن بر او نمود و اين فضيلتی افزون بر فضيلت آدم(ع) است.»

عالم يهودی گفت: خداوند از خطای آدم(ع) گذشت و توبه‏اش را پذيرفت.

حضرت(ع) فرمودند: «همين‌طور است؛ ولی حضرت محمّد(ص) بزرگتر از اين، برايش اتّفاق افتاد بی‏آنكه مرتكب خطايی شده باشد. خداوند دربارة آن حضرت در قرآن فرموده: «لِيَغْفِرَ لَكَ اللهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ؛1 خداوند گناهان گذشته و آیندة تو را بخشید و از آن درگذشت.» و آن حضرت در روز قيامت به هيچ گناه و خطايی خوانده

نخواهد شد.»

حضرت ادریس(ع)

عالم يهودی گفت: حضرت ادریس(ع)؛ خداوند او را مقامی بسيار رفيع بخشيده و او را پس از وفات از تحفه‏های بهشت اطعام نمود.

حضرت(ع) فرمودند: «همين‌طور است؛ ولی به محمّد(ص) بهتر از آن عطا شده. خداوند دربارة او فرموده:

«وَ رَفَعْنا لَكَ ذِكْرَكَ؛2 ویادت را بلندمرتبه کردیم.» و همين آيه در رفعت مقام او، از جانب خدا كفايت می‏كند و چنانچه حضرت ادریس از تحفه‏های بهشت پس از وفات اطعام شده، حضرت محمّد(ص) در زندگی دنيا، اطعام شده است.

روزی آن حضرت دچار گرسنگی شديدی شد، در اين وقت جبرئيل با جامی از تحفه‏های بهشت نزد آن حضرت آمد. جام با تحفه در دست آن حضرت به تهليل (گفتن: لاإله إلّاالله) ربّ جليل و تسبيح و تكبير پرداخته و حمد الهی را به جا آورد و آن جام را اهل‌بيت آن حضرت به دست گرفته و همان جملات از تهليل و تكبير و ... را تكرار نمود. در اين موقع، يكی از اصحاب قصد گرفتن جام را نمود كه جبرئيل جلو آمد و جام را گرفت و به پيامبر گفت: آن را، كه تحفه‏ای از تحفه‏های بهشت است و خداوند آن را برايت فرستاده، ميل كنيد و اين را بدان كه خوردن آن، جز برای نبیّ يا وصیّ نبیّ جايز نيست و ما اهل بیت با آن حضرت، آن را ميل نموديم و الآن كه اين مطالب را می‏گويم، گويا مزّة لذيذ آن را احساس می‏كنم.»

حضرت نوح(ع)

عالم يهودی گفت: اين فضیلت حضرت نوح(ع) است که برای ذات اقدس الهی صبر و شكيب ورزيد و هنگامی كه از سوی قوم خود تكذيب شد، آنان را معذور داشت.

حضرت(ع) فرمودند: «همين‌طور است؛ ولی حضرت محمّد(ص) در راه خدا صبر و شكيبایی نمود و زمانی كه مورد تكذيب و طرد قوم خود قرار گرفت و حتّی زمانی كه او را با سنگ زدند قوم خود را معذور داشت و هنگامی‌كه ابولهب با بی‏شرمی به پای مبارك آن حضرت در بالای كوه زنجير بست، وقتی از سوی قوم اين‌گونه مشقّت و زحمت به پيامبر رسيد، خداوند به «جائيل» فرشتة كوه، وحی فرمود: «كوه را بشكاف كه در تحت امر محمّد باشی.» جائيل نيز نزد آن حضرت حاضر شد و گفت: من تحت فرمان شمايم، اگر بفرمايی كوه را بر سر اين قوم فرو آورده و همه را از دم هلاك خواهم كرد! ولی رسول خدا(ص) فرمودند: «من به رحمت عالميان مبعوث شده‏ام و دعای شبانه روز من اين است كه خدايا امّتم را هدايت فرما؛ زيرا آنان نمی‏دانند.»

وای بر تو ای يهودی! حضرت نوح(ع) وقتی شاهد غرق شدن قوم خود بود، تنها به رقّت فاميلی اظهار نموده و گفت: «رَبِّ إِنَّ ابْنِي مِنْ أَهْلِي؛3 پروردگارا آن پسر از اهل من است‏» و خداوند فرمود: «إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صالِحٍ؛4 او از اهل تو نیست او مبتلا به عمل غیرصالح است.» و با اين فرمايش، خواست او را تسلّی دهد؛ ولی حضرت محمّد(ص) وقتی معاندة قوم بر او بالا گرفت و كار به شمشير كشيد، رقّت فاميلی بر او غلبه نكرده و به ديد رحمت، به آنان نظر نكرد.»

يهودی گفت: معجزة نوح این بود که بر قوم خود نفرين كرد و آسمان سيل‏آسا باريدن گرفت.

حضرت(ع) فرمودند: «همين‌طور است، ولی آن دعا از سر غضب بود و آسمان سيل آسا برای محمّد(ص) از سر رحمت باريد و اين بدان خاطر بود كه آن حضرت پس از مهاجرت به «مدينه» در روز جمعه‏ای، گروهی نزد وی آمده و گفتند: ای رسول خدا، ما را درياب كه بسيار درمانده و از كمبود آب مضطرّ و بی‏تابيم. آن حضرت نيز دست خود را به اندازه‏ای برای دعا بالا برد كه سفيدی زير بغلش نمودار شد و اين در حالی بود كه هيچ ابری در آسمان نبود. فی الفور خداوند اجابت فرموده و آنان را سيراب ساخت و شدّت باران به نوعی بود كه جوانان برومند هرچه تلاش كردند كه سريعاً به منازل خود برسند، از شدّت سيل، نتوانستند و اين بارش هفت روز طول كشيد و در جمعة بعد، خدمت پيامبر(ص) رسيده و از سر شكايت از شدّت باران خواستار بند آمدن آن شدند. در اين حال، آن حضرت تبسّمی فرمود و بیان داشت: «اين سرعت ملالت آدميزاد است»، سپس دست به دعا برداشته و عرضه داشت: «پروردگارا! اين باران را در اطراف مدينه بباران و بر سر مردم شهر مريز و آن را در اصول نباتات و زراعات و چراگاه حيوانات بفرما» پس از آن در خارج شهر مدينه باران می‏باريد و در اثر كرامت آن حضرت، نزد خداوند عزّوجلّ قطره‏ای باران در مدينه نمی‏باريد.»

حضرت هود(ع)

عالم يهودی گفت: این فضیلت حضرت هود(ع) است كه خداوند او را بر دشمنانش نصرت داد و آنان را با باد، هلاك گردانيد. آيا خداوند اين‌گونه محمّد را ياری نموده؟

حضرت(ع) فرمودند: «همين‌طور است؛ ولی حضرت محمّد(ص) بهتر از آن عطا شده است. خداوند او را در روز خندق (جنگ احزاب) با بادی كه سنگريزه‏های معركه را برداشته و بر روی آن دشمنان می‏زد و نيز با لشكريانی از ملائكه او را ياری نمود و خداوند محمّد(ص) را با هشت هزار فرشته بر هود تفضيل داد و ديگر آنكه او را بر هود تفضيل داد؛ زيرا باد قوم عاد، باد غضب و سخط و باد محمّد(ص) باد رحمت بود. خداوند فرموده:

«يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ جاءَتْكُمْ جُنُودٌ فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً وَ جُنُوداً لَمْ تَرَوْها؛5

ای كسانی كه ايمان آورده‏ايد، نعمت خدا را بر خود به ياد آريد، آنگاه كه لشكرهايی به سوی شما [در]آمدند، پس بر سر آنان تندبادی و لشكرهايی كه آنها را نمی‏ديديد فرستاديم، و خدا به آنچه می‏كنيد همواره بيناست.»

حضرت صالح(ع)

عالم يهودی گفت: خداوند برای حضرت صالح(ع) ناقه‏ای خارج نمود تا برای قومش ماية عبرتی باشد.

حضرت(ع) فرمودند: «همين‌طور است و حضرت محمّد(ص) بهتر از آن داده شده است؛ ناقة حضرت صالح، با او هيچ كلام و سخنی نگفت و حتّی به نبوّت او شهادت نداد و من با حضرت محمّد(ص) در يكی از غزوات بودم‏، ناگاه ديدم كه شتری به ما نزديك می‏شود. سپس نعره‏ای زد و خداوند آن را به كلام آورده و گفت: ای رسول خدا! فلان كس آن‌قدر از من كار كشيد تا پير شدم و حال می‏خواهد سرم را ببرد و من از اين كار به تو پناه می‌آورم!

رسول خدا(ص) با شنيدن اين كلام به دنبال صاحب آن شتر فرستاد و از او طلب گذشتن از او را نمود و صاحب شتر نيز او را به حضرت بخشيد و آن را آزاد نمود.

روزی ديگر من با آن حضرت(ص) بودم كه فردی باديه‏نشين با ناقه و فرد ديگری نزد آن حضرت حاضر شدند و با هم سر آن شتر اختلاف داشتند و يكی، ديگری را متّهم به دزدی می‏كرد و هر چند می‏گفت من اين شتر را از فلان يهودی خريده‏ام، مفيد فايده نمی‏افتاد و مدّعی، شهود آورد كه او اين شتر را دزديده. ناگاه شتر به سخن آمده و گفت: ای رسول خدا! فلانی از من بری است و گروه شاهدان دروغ گفته‏اند و سارق من فلان يهودی است.»

حضرت ابراهیم(ع)

الف) احاطه به ایمان

عالم يهودی گفت: اين فضیلت ابراهيم(ع) است که خداوند او را آگاه گردانيد با عبرت‌هايی به معرفت و شناخت خود و در نهايت دلایل او، سبب تقویت ايمان او به خداوند شد.

حضرت(ع) فرمودند: «آری. همين‌طور است و به حضرت محمّد(ص) برتر از آن داده شده است. حضرت ابراهيم(ع) در آن وقت [که خداوند به او کرامت فرمود]، پانزده ساله بود؛ [امّا] محمّد(ص) هفت سال بيشتر نداشت که گروهی از تجّار مسيحی با كالاهای خود ما بين «صفا» و «مروه» نزول نمودند. با ديدن آن حضرت، يكی از مسيحيان او را به صفت و نشانه و خبر مبعوث شدن و آياتش شناخت و همگی به آن حضرت گفتند: ای غلام اسم تو چيست؟ فرمود: «محمّد.» گفتند: نام پدر تو چيست؟ فرمود: «عبدالله.»

و با اشاره به زمين گفتند: اسم اين چيست؟ فرمود: «زمين.» و با اشاره به آسمان گفتند: اسم اين چيست؟ فرمود: «آسمان.»

گفتند: پروردگار آن دو كيست؟ فرمود: «الله.» سپس آن حضرت ايشان را سرزنش كردند و فرمودند: «آيا مرا در مورد خداوند عزّوجلّ به ترديد و شك می‏اندازيد؟!» وای بر تو ای يهودی، آن حضرت به تمام اين اعتبارات، بر معرفت خداوند عزّوجلّ ايمان يافت با اينكه تمام قوم او كافر بودند. آنان تقسيم اموال و مشاورت خود به ازلام و تير نموده و بت می‏پرستيدند و آن حضرت فقط می‏گفت: «لااله إلّاالله.»

ب) مخفی شدن از دست دشمنان

عالم يهودی گفت: این فضیلت حضرت ابراهيم(ع) است که با سه پرده از نمرود محجوب گرديد.

حضرت فرمودند: «همين‌طور است و پيامبر از قاتل خود با پنج پرده محجوب گرديد. سه پرده به سه پرده و دو پردة آن حضرت نشانة فضل و برتری او است.

خداوند عزّوجلّ در وصف محمّد(ص) می‏فرمايد: «وَ جَعَلْنا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا؛ و فراروی آنها سدّی قرار دادیم»؛ اين پردة أوّل.

«وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا؛ و پشت سرشان هم سدّی...» و اين پرده دوم.

«فَأَغْشَيْناهُمْ فَهُمْ لا يُبْصِرُونَ؛6 و پرده‌ای بر چشمانشان کشیدیم» و اين هم پرده سوم.

سپس فرموده: «وَ إِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ جَعَلْنا بَيْنَكَ وَ بَيْنَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ حِجاباً مَسْتُوراً؛7 و چون قرآن بخوانی، ميان تو و كسانی كه به آخرت ايمان ندارند پرده‏ای پوشيده قرار می‏دهيم.» و اين هم پردة چهارم.

سپس فرموده: «فَهِيَ إِلَی الْأَذْقانِ فَهُمْ مُقْمَحُونَ‏؛8 ما در گردنهای آنان، تا چانه‏هايشان، غُل‌هايی نهاده‏ايم، به طوری كه سرهايشان را بالا نگاه داشته و ديده فرو هشته‏اند.» و با اين، تعداد پرده و حجاب‌ها به پنج می‏رسد.»

ج) برهان‌آوری

عالم يهودی گفت: اين از فضائل ابراهیم است كه فرد كافر از برهان نبوّت او مبهوت شد.

حضرت(ع) فرمودند: «همين‌طور است و نزد حضرت محمّد(ص) تكذيب‏كنندة زنده شدن بعد از مرگ، نزد او آمد و او همان اُبیّ بن‌خَلف الجُمَحی است. روزی استخوان كهنه‏ای را نزد آن حضرت آورد و آن را ماليد و پراكَند و گفت: ای محمّد! چه کسی استخوان‌ها را هنگامی که پوسید دوباره زنده می‌کند؟9 و خداوند زبان محمّد(ص) را به آيات محكم گويا فرمود و اُبیّ را توسط برهان نبوّت او، مبهوت ساخت و فرمود:

«قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَها أَوَّلَ‏ مَرَّةٍ وَ هُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ؛10 به او بگو همان كسی كه نخستين‏بار آن را پديد آورد و اوست كه به هر [گونه‏] آفرينشی داناست»‏ و آن فرد تكذيب‏كننده مبهوت بازگشت.»

د) بت شکنی

عالم يهودی گفت: اين فضیلت حضرت ابراهيم(ع) است كه از سر غضب برای خدا بت‌های قوم خود را خرد و نابود كرد.

حضرت(ع) فرمودند: «همين‌طور است و حضرت محمّد(ص) تعداد سيصد و شصت بت را از خانة كعبه به زير كشيده و آنها را از «جزيرة‌العرب» خارج ساخت و پرستندگان آنها را با شمشير خوار و ذليل نمود.»

هـ) قربانی کردن فرزند

عالم يهودی گفت: اين فضیلت حضرت ابراهیم(ع) است كه پسر خود را دست و پا بسته به زمين خوابانيد [تا آن را طبق دستور خدا قربانی نمايد].

حضرت فرمودند: «همين‌طور است و حضرت ابراهيم پس از اين كار، فدی يافت (يعنی به جای پسر؛ حيوانی را قربانی نمود)؛ ولی حضرت محمّد(ص) را مصيبتی سخت‏تر از آن رسيد، آن حضرت بر سر جنازة عمويش حمزه حاضر شد؛ همو كه اسد الله و اسد رسول و ياور دين او بود و جدايی او همچون جدايی روح از جسد بود؛ با اين حال اظهار حزن و شورش نكرد و به موضع او از سر احساس خود و احساس اهل بیت او نگاه و نظری نينداخت تا با اين صبر و تسليم امر بودن، موجبات خشنودی خداوند را در تمام اعمال فراهم سازد و فرمود: «اگر صفيّه (خواهر حمزه) محزون نمی‏شد، جنازة او را هم ترك می‏كردم تا روز قيامت، از بطن درندگان و چينه‏دان پرندگان محشور شود و اگر نبود كه اين پس از من سنّت شود، حتماً اين كار را می‏كردم.»

و) صبر کردن بر آتش

عالم يهودی گفت: اين فضیلت حضرت ابراهیم(ع) است كه قومش او را روانة آتش نمودند و او صبر و شكيب ورزيد تا خداوند عزّوجلّ آتش را بر او سرد و سلامت گردانيد. آيا يك چنين فضيلتی را مشمول محمّد(ص) نموده است؟

حضرت(ع) فرمودند: «همين‌طور است و حضرت محمّد(ص) وقتی وارد «خيبر» شد، يك زن يهودی او را مسموم ساخت و خداوند سمّ را در دل آن حضرت سرد و سلامت داشت تا اجل او فرا رسد و آن سم به نوعی بود كه وقتی در دل واقع می‏شد، همچون آتش تمام آن محيط را می‏سوزاند و اين از قدرت خداوند است كه انكارناپذير است.»

حضرت یعقوب(ع)

عالم يهودی گفت: اين فضیلت حضرت يعقوب(ع) است كه از ناحية اولاد و اسباط خير بسياری نصيب او گرديد و مريم دختر عمران نيز از دختران او بود.

حضرت علی(ع) فرمودند:

«همين‌طور است و حضرت محمّد(ص) از اين بابت دارای خير بيشتری است؛ زیرا فاطمه سرور بانوان جهانيان از دختران او و حسن و حسين دخترزادة او می‏باشند.»

عالم يهودی گفت: اين فضیلت حضرت يعقوب(ع) است كه در فراق و دوری فرزند خود به قدری شكيب و صبر ورزيد كه از سر حزن مشرف به مرگ شد.

حضرت(ع) فرمودند: «همين‌طور است و حزن يعقوب حزن دوری بود كه منجر به نزديكی و ملاقات شد و حضرت محمّد(ص) هنگامی‌كه نور چشم و فرزند او ابراهيم در حيات آن حضرت وفات يافت، با اين كار مورد امتحان واقع شد تا ثواب او بسيار شود. پس آن حضرت فرمودند: «جان، محزون است و قلب در جزع و ما بر تو، ای ابراهیم، محزون و غمناكيم؛ ولی هيچ سخنی كه موجب سخط الهی شود بر زبان نرانيم» و در تمام اين امور، دنبال رضای الهی و در تمام افعال، در پی تسليم بودن محض به درگاه خداوند بود.»

حضرت یوسف(ع)

عالم يهودی گفت: اين حضرت يوسف(ع) است که سختی دوری و فراق پدر چشيد و برای پرهيز از گناه، گوشة زندان را برگزيد و تك و تنها در چاه انداخته شد.

حضرت(ع) فرمودند: «همين‌طور است و حضرت محمّد(ص) سختی و مرارت غربت و فراق و دوری اهل و اولاد و مال را چشيد و از حرم امن الهی مهاجرت نمود و هنگامی‌كه خداوند اين حال او را مشاهده فرمود، خوابی را، همچون خواب يوسف، به او نماياند و راستی و صدق آن را برای جهانيان نشان داد و فرمود: «همانا خدا خواب پيامبرش را به حقّ راست آورد كه اگر خدای خواهد هر آينه به مسجدالحرام در خواهيد آمد، در ايمنی و سر تراشيده و كوتاه موی بی‏آنكه بيمی داشته باشيد»11

اگر يوسف در زندان محبوس شد، رسول خدا(ص) خود را در «شعب ابی‌طالب»، به مدّت سه سال محبوس نمود؛ در حالی‌كه تمام اقارب و فاميل با او قطع رابطه نمودند و كفّار او را به شدّت در تنگنا قرار دادند، در اين ميان خداوند ضعيف‌ترين خلق خود را امر فرمود تا آن عهد مكتوب ايشان را در قطع رحم با آن حضرت بخورد.

اگر يوسف در چاه انداخته شد، حضرت محمّد(ص) از ترس دشمنش در غار مخفی شد تا اينكه به همراه خود فرمود: «اندوه مدار، خدا با ماست»12 و خداوند با اين كلام، وی را در قرآن مدح فرموده است.»

پی‌نوشت‌ها: