مطبوعات اسلامي در آلمان فدرال ازرشد برخوردار نبوده و عليرغمتلاشهايي كه به عمل آمده هنوز به سطحمطبوعاتي كه در سال 1924 تا سال1940 وجود داشت؛ نرسيده است. در آنزمان در شهر برلين بطور منظم سهروزنامه اسلامي منتشر ميشد و يكهفتهنامهاي هم هر سه ماه يكبار به بازارميآمد كه در داخل و خارج آلمان كاملامورد توجه بود و حتي در كشورهاياروپايي شرقي هم آن را مطالعهميكردند. در سال 1948 اولين ماهنامهاسلامي كه به زبان آلماني منتشر شد درشهر زوريخ به بازار آمد، اين نشريهتوسط فرقه احمديه به رهبري شيخناصر احمد تاسيس شده بود كه در آنزمان تحت عنوان Der Islam (اسلام)به بازار ميآمد.
نشريه ديگري هم كه در شهر زوريخبه زبان آلماني منتشر ميشد و به نام Moslem Press Servic خواندهميشد، انتشار آن در سال 1962 متوقفگرديد. در حال حاضر در آلمان فدرالهفده نشريه اسلامي به زبان آلمانيمنتشر ميشود كه تيراژ مجموع آنها به27000 نسخه ميرسد علاوه بر آنتعداد زيادي از نشريات كوچك مربوطبه مسائل فقهي و يا براي كودكانمسلمان چاپ ميشود كه بصورتهفتهنامه و يا سرويس مطبوعاتي برايرسانههاي غير اسلامي در نظر گرفتهشده است.
همچنين شش بنگاه انتشاراتي وجوددارند كه به ميزان قابل توجهي به معرفينشريات و كتب ادبي جهان اسلامميپردازند اين نشريات شامل ترجمهاحاديث تفسير قرآن و تعدادي ازداستانها و افسانههايي است كه در موردزندگي پيامبر منتشر شده است.
از ميان دستاندركاران اين رسانههابيست و دو نفر سني هستند و چهار تن ازآنان شيعه و پنج نفر ديگر به جنبشاحمديه تعلق دارند. در مورد عدموابستگي اين نشريات بايد گفت ازمجموع سي و يك نشريه، ده نشريه آنخودكفا بوده و ميتوانند از طريق فروشو چاپ آگهي هزينههاي خود را تامينكنند. غالب نشرياتي كه به زبان آلمانيمنتشر ميشود مقالات و سخنرانيهايمختلفي را پيرامون مسايل ناشي از وحيمنتشر ميكنند. اما عمدتا اين قبيلنشريات فاقد گزارشهايي در موردوضعيت زندگي مسلمانان در آلمان وكشورهاي غربي است و همچنين مطالبيكه به عنوان اطلاعات روز محسوبميشود در آن به چاپ نميرسد. ايننشريات فاقد مطالبي است كه به روشژورناليستي تهيه شده باشد و همچنيندر مورد مناقشات فرهنگي، سياسي ومذهبي كه طي سالهاي اخير جهان اسلامرا به خود مشغول كرده مقالهاي در آنديده نميشود. غالب مؤلفين ونويسندگان اسلامي ترجيح ميدهندمطالبي در مورد دوران درخشان گذشتهاسلامي منتشر كنند و از پرداختن بهمسايل روز و يا پاسخ و چارهانديشي بهمشكلات اجتناب ورزند. اين موضوعچهره كليه نشريات اسلامي در آلماناست. گاه گاه نيز وقايع تاريخي بهصورتي مبالغهانگيز منتشر ميشود كههيچگونه سندي در مورد واقعيت آنمعرفي نميشود.
در يك همهپرسي در ژانويه 1985،معلوم شد كه نشريه «الاسلام» كه توسطمركز اسلامي مونيخ منتشر ميشود، درخارج از محافل اسلامي انعكاس ندارد.بعبارتي 4/83 درصد از خوانندگان ايننشريه را مسلمانان تشكيل ميدهند وفقط 1/9 خوانندگان آن مسيحي هستند وهمچنين 6/3 درصد خوانندگان بهگروههاي ديگر تعلق دارند. نشريهالاسلام با تيراژ 3000 نسخه منتشرميشود اما نشريه ديگري كه به نام [ Moslemische Revue] منتشرميشود به ميزان 45 درصد مورداستفاده مسيحيان است، همچنين بايدخاطرنشان كرد كه 5/39 درصد ازخوانندگان مسلمان اين نشريه ازاستادان دانشگاه و كساني هستند كه بهكار آموزش و تعليم و تربيت مشغولاند.در حالي كه تعداد خوانندگان شاغلنشريه الاسلام فقط 3/8 درصد است امانشريهاي كه توسط مركز اسلامي
هامبورگ منتشر ميگردد به نام الفجر،بسيار پرمحتواست. البته بايد گفت ايننشريه در زمينه انتشار گزارشها و اخبارروز نقش بسزايي بازي ميكند، لكنمقالات و مطالبي كه نتيجه طرز تفكر وانديشه شيعي استبسيار قابل توجه واثربخش است.
و بالاخره در پايان بايد نشريهجنبش احمديه را ذكر كرد. از طرف اينجنبش چهار بروشور به زبان آلمانيمنتشر ميشود كه يكي از آنان هفتهنامه Der Islam ناميده ميشود و هر سه ماهيكبار به بازار ميآيد. اين نشريه بهصورت كاملا تزئيني و با سليقه بسيارمنتشر ميگردد و كيفيت آن از سايرنشريات اسلامي بمراتب بهتر است. ازطرف مساجد و انجمنهاي اسلامي نيزبروشورهاي كوچكي براي اعضاي آنمنتشر ميگردد كه تيراژ مجموع آنان بههزار نسخه بالغ ميشود. علاوه بر اينهانشريات كوچكي تحت عنوان [Islamischer Presse Spiegel] وسه جزوه بسيار كوچك كه به نام [ Moslime im Dialog] خواندهميشود، از طرف مركز اسلاميهامبورگ منتشر ميگردد و نسبتبهساير بروشورها و نشريات مشابهبمراتب برتر است.
نشريات سنيها و شيعيان
ذيلا اسامي معروفترين نشريات ايندو مذهب بزرگ اسلامي ذكر ميشود:
«الفجر»: كه از طرف مركز اسلاميهامبورگ هر سه ماه يكبار منتشرميشود. تعداد صفحات آن 58 صفحه وتيراژ آن 3000 نسخه است.
:[ Moslemische Revue] كه ازطرف انستيتو مركزي آرشيو اسلام درآلمان به چاپ ميرسد و ناشر آن سليمعبدالله است و هر ماه در 64 صفحه و باتيراژ 600 نسخه منتشر ميگردد.
«الاسلام»: اين نشريه توسط مركزاسلامي مونيخ است و در سال هشتشماره و هر شماره 4 صفحه به چاپميرسد و تيراژ آن ذكر نشده است.
«نور»: كه از طرف انجمنجامعةالنور در شهر كلن هر سه ماهيكبار منتشر ميشود، در 32 صفحه و باتيراژ 6000 نسخه به بازار ميآيد.
:[ Perspektive] از طرف انجمناسلامي شهر كلن به چاپ ميرسد و هردو ماه يكبار در 28 صفحه و با تيراژ5000 نسخه منتشر ميشود.
«ديوان»: اين نشريه نيز توسط مركزبخوم منتشر ميگردد، هر دو ماه يكباردر هجده صفحه و با تيراژ 600 نسخه بهچاپ ميرسد.
«القيام»: اين نشريه توسط مركزفرهنگي اتريش در شهر وين به چاپميرسد، هر سه ماه يكبار در 24 صفحهمنتشر شده و در مورد تيراژ آن اطلاعيدر دست نيست.
«المهاجرون»: اين نشريه از طرفمسلمانان آواره ساكن آلمان منتشرميشود، مركز آن در شهر مونيخ است وهر دو ماه يكبار در 16 صفحه و با تيراژ1000 نسخه به چاپ ميرسد.
«الصوفي»: اين نشريه ويژه اهلتصوف است كه از طرف مؤسسه برايتحقيقات اسلامي كه به نام آرشيوصوفي در آلمان خوانده ميشود و هرسه ماه يكبار در 14 صفحه منتشر شده ودر مورد تيراژ آن اطلاعي در دستنيست.
:[neuer Horizent] نام نشريهاياست كه در مورد مسايل اخلاقي جهانمنتشر شده و بحثهايي را به چاپميرساند. مركز انتشار آن در شهراشتوتگارت است و هر شش ماه يكبار در36 صفحه منتشر ميشود كه تيراژ آنمعلوم نيست.
:[Extra Blat] اين نشريه برايمسلمانان آلماني زبان است كه از طرفبنگاه الكيتاب واقع در شهر كلن ماهانه در8 صفحه به چاپ ميرسد. تيراژ آنمعلوم نيست.
:[Krislisch Begenung islamische] ناشر اين نشريه در شهر گتينگن قراردارد و ماهانه در 8 صفحه منتشر شده وتيراژ آن ذكر نشده است.
به نقل از نشريه خبري رايزني فرهنگيجمهوري اسلامي ايران - آلمان