صفحات چاپی ۸۰ تا ۸۱

مطالعه در کتاب‌خوان
صفحهٔ ۸۱

186، 191، 196، 211 مراجعه شود.

19. شيخ مفيد در كتاب الفصول المختارة(ص‏321) پس از بيان فرقه‏هاي چهارگانه‏اماميه كه پس از وفات امام حسن عسكري،عليه‏السلام، به وجود آمدند، مي‏گويد: «درزمان ما (يعني سال 373) از هيچيك ازفرقه‏هايي كه ياد شد اثري وجود ندارد، مگراماميه دوازده امامي كه فرزند [امام] حسن راكه همنام رسول خداست، امام مي‏داند و يقين‏به زنده بودن ايشان دارد...

جمعيت اين فرقه، تعداد دانشمندان و متكلمان‏آن از ساير فرقه‏ها بيشتر است... آنها چهره[بارز] اماميه، و رؤساي جماعت آنها و مورداعتماد آنها در ديانت هستند. به غير از اين‏فرقه ساير فرقه‏ها منقرض شده و از چهارده‏فرقه ديگر كه ذكر شد، هيچ سخن آشكاري‏در دست نيست، و تنها چيزي كه از آنهاوجود دارد حكايتي از گذشتگان و سخناني‏بيهوده درباره وجود اقوامي است كه هيچيك‏از آنها به اثبات نرسيده است‏» اين عبارت، چنانكه ملاحظه شد، بر انقراض فرقه‏هاي‏بدعت‏گذاري كه پس از وفات امام حسن‏عسكري، عليه‏السلام، به وجود آمدند، دلالت‏آشكار دارد. اما شيخ مفيد درباره ديگرفرقه‏هاي شيعه نظير واقفه و فطحيه كه پيش‏از اين مقطع به وجود آمده بودند، سخني‏نگفته و حكم به انقراض آنها نكرده است، وشايد در عبارت او اشاره‏اي هم به وجود آنهاوجود داشته باشد. بنابراين منافاتي بين اين‏سخن شيخ مفيد و سخني كه در مقدمه كتاب‏خصائص‏الائمه (ص‏37) آمده و دلالت مي‏كندكه واقفه تا سال 383 ق. وجود داشتند نيست.لذا جايي براي اعتراض به شيخ مفيد وجودندارد.

20. النعماني، همان، ص‏324، باب 24.

21. النجاشي، همان، ص‏383، ش‏1043.